stawać

Wielki słownik ortograficzny PWN

stawać staję, stają; stawaj•cie
staje; staj

Słownik języka polskiego PWN

stanąćstawać
1. «unieść tułów, opierając wyprostowane nogi na ziemi»
2. «o przedmiotach: zostać ustawionym pionowo»
3. «o włosach, piórach: podnieść się, przestać przylegać»
4. «zatrzymać się»
5. «przestać działać, pracować»
6. «o rzece, wodzie itp.: zamarznąć»
7. «ściąć się, stężeć»
8. «stawić się gdzieś na wezwanie lub zgłosić się z własnej woli»
9. «wystąpić, pojawić się gdzieś, zająć określoną pozycję»
10. «zostać wzniesionym, zbudowanym»
11. pot. «dojść do skutku»
12. daw. «wystarczyć»
13. daw. «zatrzymać się gdzieś na dłuższy lub krótszy pobyt»
stać sięstawać się
1. «przejść stopniowo w inny stan, w inną postać, zmienić się w kogoś lub w coś innego»
2. «przytrafić się, zdarzyć się, nastąpić»
staje
1. «dawna miara długości, różna w różnych okresach i okolicach»
2. «dawna miara powierzchni, najczęściej równa 1,2–1,5 ha»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

stawać w szranki
14.09.2014
Dzień dobry, Szanowny Panie Profesorze,
dlaczego w związku frazeologicznym stawać w szranki występuje forma rzeczownika w bierniku, a nie w miejscowniku? Czy ma to związek z historią języka?
coraz mądrzejszy
17.11.2007
Czy można powiedzieć: „Z każdym dniem staje się coraz mądrzejszy”, czy raczej: „Z każdym dniem staje się mądrzejszy”?
trupięgi
18.11.2010
Szanowni Państwo!
Moje pytania i wątpliwości dotyczą obuwia. Po pierwsze trupięgi. Buty zakładane nieboszczykowi do trumny. Byle jakie, lipne, ponoć czasem nawet tekturowe, bo przecież prawdziwych szkoda. Interesuje mnie etymologia tych trupięgów.
W czasach mojej babki i wcześniej, gdy kapcie można było ubrać jedynie nocą, wybierając się do wychodka, po domu chodziło się w obuwiu dziennym. Buty, trzewiki, kamasze... Których używano w domu, a których na zewnątrz?

Ciekawostki

Stawać na uszach
Czyli: robić wszystko, żeby osiągnąć cel. Stawanie na uszach jest nie tyle trudne, co niemożliwe. Wskazuje jednak na to, że dla uzyskania czegoś robi się wszystko, co możliwe, tak dalece, że można uznać, że przekracza to granice możliwości.
Mówimy „Tak krawiec kraje, jak mu materii staje”, mając na myśli to, że w swoich działaniach jesteśmy ograniczeni warunkami, w jakich się one odbywają.
Mówimy „Kto z kim przestaje, takim się staje”, mając na myśli kogoś, kto przebywając długo w towarzystwie jakiejś osoby lub grupy osób, upodobnił się do nich psychicznie, przejął ich poglądy, zwyczaje itp.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... potrzebny jest także wpis do księgi wieczystej.
    § 3. Zmiana pierwszeństwa
    staje się bezskuteczna z chwilą wygaśnięcia prawa, które ustąpiło pierwszeństwa.
    Art...
  • ... zaschnięte od kurzu i od ciągłego
    krzyku na Wicka gardło
    stawało się jakby drewniane. Ale
    dopiero w ogrodzie zaczynała się nowa...
  • ... in. najstarszy plezjozaur Claudiosaurus). W miarę ewolucji większe i ważniejsze stawały się kończyny przednie. To wynik ich dogodniejszego położenia, blisko środka...

Encyklopedia PWN

staje, stajanie,
dawna jednostka pomiaru powierzchni gruntu, także rolna i drogowa miara długości;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego