swój

Wielki słownik ortograficzny PWN

swój swojego (swego); swoi, swoich (swych), swoimi (swymi)
nie swój (cudzy)

Słownik języka polskiego PWN

swój I «zaimek zastępujący w odpowiednich kontekstach inne zaimki dzierżawcze: mój, twój, nasz, wasz, jego, jej, ich, oznaczający, że to, co jest wyrażone przez rzeczownik, którego dotyczy, należy lub odnosi się odpowiednio: do mówiącego, np. Spakowałam wszystkie swoje rzeczy., do osoby, do której zwraca się mówiący, np. Zabierz stąd swoje rzeczy., do grupy osób, do której należy mówiący, np. Wyłożyliśmy im swoje racje., do grupy osób, w skład której wchodzi osoba, do której zwraca się mówiący, np. Dlaczego nie mówiliście o swoich problemach?, albo do innych osób lub rzeczy, np. Umówił się ze swoją dziewczyną.»
swój II pot. «ktoś bliski, należący do tego samego środowiska, do rodziny»
• swoja
swoje
1. «to, co jest czyjąś własnością lub się komuś należy»
2. «własne zdanie, własna racja»
po swojemu «zgodnie ze swoimi upodobaniami, zwyczajami»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

swój
3.12.2002
Dzień dobry,
czy w zdaniach „Dam Ci mój/swój długopis”, „Daj mi swój/twój długopis”, „Piszę moim/swoim” długopisem” zaimki dzierżawcze można stosować zamiennie?
Elżbieta
Swój
20.03.2016
Proszę ™ o rozwianie moich wątpliwości dotyczących używania zaimka swój.
Który z poniższych przykładów jest poprawny pod względem gramatycznym?
  1. Zachęca komisję do uwzględnienia w jej pracach wniosków z wcześniejszych badań.
  2. Zachęca komisję do uwzględnienia w swoich pracach wniosków z wcześniejszych badań (Tak jak w zdaniu: Zachęca komisję, aby uwzględniła w swoich pracach wnioski z wcześniejszych badań).

swój
22.06.2011
Czasem w 3. osobie obu liczb powstaje wątpliwość, którego zaimka dzierżawczego użyć: swój, jego, jej czy ich. W poniższych zdaniach chyba nie wszędzie są one użyte poprawnie. Na jakiej regule gramatycznej można się tu oprzeć?
1. Pomógł im kupić swój pierwszy samochód.
2. Została skrytykowana przez członków swojej własnej partii.
3. Gdy ktoś publicznie występuje, powinien wiedzieć, jaka jest linia swojej partii.
4. Człowiekowi dana jest władza nad wszelkim ciałem, a przede wszystkim nad jego własnym.

Ciekawostki

Mówimy „Każda pliszka swój ogonek chwali”, mając na myśli to, że każdy chwali się tym, czym może.
Mówimy „Dziad swoje, baba swoje”, mając na myśli sytuację, w której dwie osoby uparcie trwają przy swoich stanowiskach i nie mogą dojść do porozumienia.
Mówimy „Wolnoć Tomku w swoim domku”, mając na myśli kogoś, kto uważa, że w swoim domu może robić wszystko, nie licząc się z innymi.
Mówimy „Zły to ptak, co własne lub swoje gniazdo kala”, mając na myśli kogoś, kto występuje przeciwko środowisku, z którego pochodzi, np. swojej ojczyźnie lub rodzinie. Częściej w formie skróconej. Dostało się i reżyserowi za to, że swoje gniazdo kala.
Mówimy „Wszystko ma swoje granice”, jeśli ktoś w swoim postępowaniu posunął się za daleko i oceniamy to negatywnie. Prosiłem go, wybaczałem, ale wszystko ma swoje granice.
Mówimy „Każdy jest kowalem swojego losu”, mając na myśli to, że każdy sam kształtuje swoje życie i sam jest odpowiedzialny za to, co go spotyka.
Mówimy „Murzyn zrobił swoje, murzyn może odejść”, mając na myśli kogoś, kogo wykorzystano i odprawiono, gdy stał się niepotrzebny.
Mówimy „Wolnoć Tomku (w swoim domku)”, mając na myśli postawę kogoś, kto w swoim domu robi, co chce, i nie liczy się z tym, czy nie przeszkadza sąsiadom. (Forma „wolnoć” pochodzi od „wolno ci” ).

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... specjalista od spraw atomowych, który ujawnił szczegóły dotyczące programu nuklearnego swego kraju.
    Kandydatur może być jednak jeszcze więcej, bowiem zgłoszenia ciągle...
  • ... Kastor! - krzyknął Polluks nie mogąc spostrzec w tym kłębowisku ciał swego przyjaciela.
    - Tu... jestem tu... - odpowiedział słaby głos gdzieś z głębi...
  • ... idej współczesnych o promieniowaniu atomów.
    Poza opanowaniem widma wodoru, wielki
    swój triumf święciła teorja Bohra w wyjaśnieniu całkowitem widma helu zjonizowanego...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego