system

Wielki słownik ortograficzny PWN

system -mu, -mie; -mów

Słownik języka polskiego PWN

system
1. «układ elementów mający określoną strukturę i stanowiący logicznie uporządkowaną całość»
2. «zespół wielu urządzeń, dróg, przewodów itp., funkcjonujących jako całość»
3. «narządy lub inne części żywego organizmu pełniące razem określoną funkcję»
4. «uporządkowany zbiór twierdzeń, poglądów, tworzących jakąś teorię»
5. «określony sposób wykonywania jakiejś czynności lub zasady organizacji czegoś»
6. «forma ustroju państwowego»
7. «zespół skał powstałych w ciągu jednego okresu geologicznego»
8. log. «całościowy i uporządkowany zespół zdań połączonych ze sobą stosunkami logicznego wynikania»

• systemowy • systemowo
binarny system (liczbowy) «system liczbowy, mający tylko dwie cyfry: 0 i 1»
merit system «system mianowania na stanowiska osób mających najwyższe kwalifikacje, zazwyczaj w drodze konkursu»
proporcjonalny system wyborczy «system wyborczy, w którym uczestniczące w wyborach partie otrzymują w parlamencie liczbę mandatów ściśle powiązanych z liczbą głosów złożonych na nie w okręgach wyborczych»
system aksjomatyczny log. «system zbudowany z układu aksjomatów i zbioru twierdzeń wyprowadzonych z tych aksjomatów»
system dziesiętny, dziesiątkowy «system liczbowy, którego podstawą jest liczba 10 i w którym każdą liczbę można zapisać za pomocą dziesięciu cyfr arabskich»
system energetyczny «całokształt urządzeń współpracujących ze sobą podczas pozyskiwania, przetwarzania, przesyłania i użytkowania energii»
system instancyjny «system prowadzenia spraw sądowych przez kilka stadiów postępowania w różnych sądach»
system komputerowy «sprzęt komputerowy i jego oprogramowanie rozumiane jako całość»
system metryczny «system miar oparty na metrze i kilogramie, stosujący zasadę dziesięciokrotnych wielokrotności i podwielokrotności przy tworzeniu jednostek wtórnych»
system monetarny, pieniężny «ogół norm prawnych ustalających jednostkę monetarną, jej wartość, sposób zabezpieczenia, emisję, wymienialność na waluty obce itp.»
system odłogowy «stosowany dawniej przemienny sposób uprawy ziemi, polegający na pozostawieniu ziemi ornej w stanie niezasianym na rok lub kilka lat»
system operacyjny «podstawowy program komputera, umożliwiający i ułatwiający opracowywanie i wykonywanie programów użytkowych»
system parlamentarno-gabinetowy, parlamentarny «system rządów, w którym rząd z premierem na czele jest odwoływany i powoływany przez głowę państwa, a odpowiedzialność ponosi przed parlamentem»
system partyjny «układ partii politycznych legalnie działających w państwie»
system penitencjarny «zespół środków i metod wychowawczych stosowanych w czasie wykonywania kary pozbawienia wolności»
system pozycyjny «sposób zapisu liczb, w którym o znaczeniu cyfry decyduje jej pozycja w zapisie»
system prezydencki «system rządów, w którym prezydent, wybrany w wyborach powszechnych, jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu, nie ma inicjatywy ustawodawczej ani prawa udziału w obradach parlamentu»
system przedstawicielski «forma sprawowania władzy państwowej przez obywateli poprzez przedstawicieli wybieranych do organów wykonujących władzę»
system rządów «określony układ pomiędzy podstawowymi organami władzy w państwie»
system satelitarny «system telekomunikacyjny oparty na wykorzystaniu sztucznych satelitów»
system tonalny «system organizacji materiału dźwiękowego oparty na dwóch głównych zasadach: tercjowej budowie akordów i funkcyjności następstw dźwiękowych»
system walutowy «zespół norm regulujących zasady obiegu pieniężnego w państwie i warunki dokonywania płatności między państwami»
system wodny
1. «rzeki, jeziora, kanały połączone, tworzące jedną drogę»
2. «naturalne ukształtowanie terenu oraz budowle i urządzenia wodne służące do zatrzymywania i odprowadzania wody»
system wyborczy «ogół zasad określających tryb przygotowania i przeprowadzenia wyborów oraz ustalenia ich wyniku»
większościowy system wyborczy «system wyborczy oparty na okręgach jednomandatowych»
systemy liczbowe «stosowane w arytmetyce różne metody zapisywania liczb według ustalonych zasad»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

system harwardzki czy oksfordzki?
18.01.2014
Często spotykam się z określeniem system oksfordzki? zamiast system harwardzki, o którym pisze A. Wolański w Edycji tekstów. Czy są to określenia równorzędne?
system trzydziestkoszóstkowy
25.02.2005
Pytanie bardzo matematyczno-informatyczne. System liczenia o podstawie dwa to system dwójkowy, o podstawie szesnaście – szesnastkowy. A o podstawie 36? Trzydziestoszóstkowy? Czy trzydziestkoszóstkowy? A może jeszcze inaczej?...
system i zamek
7.10.2012
Dzień dobry,
chciałabym zapytać, czy słowo system można rozpatrywać w tej samej kategorii wieloznaczności, w jakiej rozpatruje się np. słowo zamek.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... agencji zarządzających ściekami i wodą w obrębie zlewni jednej rzeki. System agencji ds. wody sprawdził się we Francji i w Wielkiej...
  • ... osiągnięcia samodzielności szkoleniowej przez dowództwa podstawowych szczebli dowodzenia, będzie modernizowany system szkolenia podoficerów, równocześnie z odtworzeniem systemu centralnego szkolenia młodszych specjalistów...
  • ... wszystkich uważnie. Dyktafon na małą kasetę, wysokiej klasy wbudowany mikrofon, system VOR - nagrywanie uruchamiane głosem, mono, przewijanie taśmy z podsłuchem, szybkie...

Encyklopedia PWN

system
[gr.],
zespół wzajemnie sprzężonych elementów, spełniający określoną funkcję i traktowany jako wyodrębniony z otoczenia w określonym celu (opisowym, badawczym, do innego zastosowania — np. systemem jest proces technologiczny).
system
[gr.],
geol. jednostka chronostratygraficzna podziału utworów geol. — zespół skał powstałych w ciągu jednego okresu;
układ partii politycznych w danym państwie, zdeterminowany przez przyjęte przez nie i akceptowane reguły rywalizacji lub współdziałania w walce o władzę albo o udział we władzy państwowej, o jej utrzymanie lub kontrolę.
zespół przepisów prawnych, określona struktura organizacyjna, baza materialna oraz kadra ludzi realizujących metody oddziaływania stosowane w czasie wykonywania kary pozbawienia wolności.
ekon. metoda ustalania kursów papierów wartościowych;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!