te

Wielki słownik ortograficzny PWN

Te (= tellur)
Ci (= kiur – jedn. fiz.)
Ci (państwo w staroż. Chinach) ndm
ci (termin filoz. chiń.) ndm
ci (partykuła) ndm: a to ci heca!
Ta (= tantal)
ta tej, B. tę (książkę), N. tą (książką); te, tych
ten tego, temu, tym; ci (chłopcy), te (domy, koty), tych, tymi
to tego, temu, tym; te, tych, tymi
to (partykuła) ndm: Co to za jeden? Kogo to ja spotykam?
Tym: Stani•sław Tym, Tyma, o Tymie
tra ta ta a. tra ta ta!
w tę i we w tę (stronę)
A To Pol•ska Właśnie (seria wydawnicza) ndm
dla tego (chłopca przygotuj osobny zestaw pytań) ,
i tym podobne (skrót: itp.)
i tym podobnie (skrót: itp.)
jegoż to a. jegóż to
jegóż to a. jegoż to
kogoż to a. kogóż to
kogóż to a. kogoż to
nad to (ponad to) ,
na ten czas (np. przypada rata) ,

Słownik języka polskiego PWN

Te «symbol pierwiastka chemicznego tellur»
Te Deum (laudamus) «hymn pochwalny ku czci Boga, śpiewany w czasie wielkich uroczystości»
Ci «symbol jednostki aktywności ciała promieniotwórczego kiur»
Ta «symbol pierwiastka chemicznego tantal»
ta zob. ten.
ten
1. «zaimek odnoszący się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako bliskie, wyróżnionych spośród innych i wskazanych w jakiś sposób przez mówiącego, np. To ten człowiek., lub uznanych przez mówiącego za znane odbiorcy, np. I co z tymi pieniędzmi?»
2. «zaimek w funkcji wyrażenia nawiązującego, odnosi się do obiektów bądź okoliczności, o których była lub będzie mowa, np. Był wczoraj na jakimś filmie, film ten znał już wcześniej., To jest ta książka, o której mówiłam.»
3. «zaimek używany przy nazwach dni, wyznaczający najbliższy taki dzień w przeszłości lub w przyszłości, np. Spotkamy się w tę niedzielę.»
tym «przysłówek komunikujący, że stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy, o którym mowa, jest w podanych okolicznościach jeszcze większy, np. Tym lepiej, że wiesz, jak to zrobić.»
i temu podobne, i tym podobne «wyrażenia używane przy wyliczaniu»
ci-devant [wym. s-i dewã] «dawny, poprzedni»
comme ci, comme ça [wym. koms-i komsa] «jako tako»
już to «spójnik łączący zdania lub składniki zdania, informujący, że zachodzi jedna z przedstawionych w nim możliwości lub kilka naraz»
mimo to «spójnik przyłączający zdanie, którego treść jest niezgodna z tym, co można wywnioskować z wcześniejszego kontekstu, np. Był nieznośny, mimo to wszyscy go lubili.»
oprócz tego «partykuła nawiązująca do poprzedzającego kontekstu, wprowadzająca nową informację na omawiany wcześniej temat, np. Przyniósł ciasto, oprócz tego trochę owoców.»
poza tym «partykuła wprowadzająca nową informację na omawiany temat, np. Gazeta jest interesująca, poza tym tania.»
przy czym, przy tym «spójnik wprowadzający informację uzupełniającą, np. Grał dobrze, przy czym najlepiej na skrzypcach. Jest pracowita, przy tym bardzo inteligentna.»
to I
1. «zaimek odnoszący się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako bliskie, wskazanych w jakiś sposób przez mówiącego, np. Co to jest?, lub uznanych przez mówiącego za znane odbiorcy, np. Co to ma znaczyć?»
2. «zaimek odnoszący się do obiektów bądź okoliczności, o których była lub będzie mowa, np. W zlewie leżą brudne naczynia. Pozmywaj to.; To, co się później działo, trudno opisać.»
3. euf. «zaimek odnoszący się do aktywności seksualnej człowieka»
to II «czasownik utożsamiający obiekty lub okoliczności, np. Śmiech to zdrowie., lub łączący dwa takie same wyrazy w tej samej formie, np. Wojna to wojna.»
to III «partykuła dodawana do wyrazów, które nadawca chce w szczególny sposób wyróżnić, np. Kogo to ja widzę?, lub oddzielająca temat wypowiedzi od reszty zdania, np. Teraz to idź spać.»
to IV
1. «spójnik wprowadzający zdanie wyrażające konsekwencje tego, o czym była mowa, np. Poszukaj, to znajdziesz.»
2. «spójnik przyłączający do zdań z zaimkami względnymi lub innymi spójnikami zdania wyrażające różne relacje w zależności od sensu tych zaimków czy spójników, np. Gdybyś coś chciał, to napisz.»
3. «spójnik łączący dwa takie same czasowniki w tej samej formie, wyrażający obojętność nadawcy dotyczącą przedstawionej sytuacji, np. No trudno, nie kocha to nie kocha.»
to V zob. ten.
up to date [wym. ap tu dejt] «bardzo modny, nowoczesny»
wobec tego «spójnik przyłączający zdanie, w którym jest mowa o konsekwencjach faktu przedstawionego w zdaniu poprzedzającym, np. Dziecko zachorowało, wobec tego musieli spędzić święta w domu.»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

te
ten
to
tym

Zasady pisowni i interpunkcji

[319] 78.B. Uwagi szczegółowe do transkrypcji wyrazów ukraińskich
[370] 90.D.1. Zdania współrzędne połączone spójnikami: przeciwstawnymi, wynikowymi, synonimicznymi
[398] 93.2. Myślnik użyty zamiast domyślnych czasowników jest, przed zaimkiem to
[153] 38. Pisownia partykuł bądź, bodaj, byle, chyba, ci, co, lada, niech, niechaj, no, oby,
V. Pisownia łączna lub rozdzielna
[38] 13.2. Zakres użycia spółgłosek podwojonych
[1] 1.1. Zasada fonetyczna
[21] 7.5. Pisownia -ji, -i lub -ii w dopełniaczu, celowniku i miejscowniku rzeczowników żeńskich zakończonych na -ja lub -ia
[150] 35. Pisownia zaimków złożonych typu ten sam, taki sam
[180] 46.11. Przed rzeczownikami
[365] 90.B.2. Połączenia przysłówków, zaimków lub wyrażeń przyimkowych ze spójnikami
[181] 46.12. Przed rzeczownikami użytymi w funkcji orzecznika
[213] 55.9. Skróty składające się z pierwszej i ostatniej litery wyrazu skracanego
[383] 90.I.1. Przecinek między połączonymi bezspójnikowo jednorodnymi częściami zdania
[146] 31. Pisownia wyrażeń typu ręka w rękę, sam na sam, od deski do deski
[174] 46.5. Przed zaimkami
[198] 54.2. Jednostki niepodzielne
[149] 34. Pisownia wyrażeń zaimkowych
[163] 44.1. Po nieosobowych formach czasownika
[182] 46.13. Przed przymiotnikami i imiesłowami przymiotnikowymi
21.4. Stosowanie lub pomijanie spacji między literami a znakami interpunkcyjnymi
[363] 90.A.2. Wyrazy wprowadzające zdanie podrzędne
[364] 90.B.1. Połączenia partykuł, spójników, przysłówków ze spójnikami
[377] 90.G.2. Przecinek przed spójnikami przeciwstawnymi a, ale, lecz, tylko (...)
[379] 90.H.1. Przed członem porównawczym wprowadzonym przez wyrazy: jak, jakby, jako (...)
[385] 90.J.1. Przecinek w wyrażeniach wprowadzających wyjaśnienia i wyliczenia
Niektóre orzeczenia Rady Języka Polskiego
[154] 39. Pisownia partykuł -że, -ż, -li, -ć
[140] 27.4. Przyimki do, na, o, od, po, przez, przy, za z liczebnikiem pół piszemy rozdzielnie, np.
[72] 18.15. Tytuły czasopism i cykli wydawniczych oraz nazwy wydawnictw seryjnych
[143] 29.1. Co to są wyrażenia przyimkowe
[372] 90.E.1. Spójniki łączne, rozłączne, wyłączające z przysłówkami i zaimkami
[378] 90.G.3. Przecinek przed spójnikami powtórzonymi, pełniącymi identyczną funkcję
[381] 90.H.3. Porównania paralelne (o konstrukcji tak, jak; równie, jak; taki, jaki; tyle, co)
[8] 3.2. Końcówka -ą w wybranych formach deklinacyjnych
[15] 5.3. Końcówkę -om piszemy w celowniku liczby mnogiej rzeczowników wszystkich rodzajów, np.
[399] 93.3. Myślnik przed wyrażeniem, ujmującym w sposób ogólny, to, co zostało wcześniej powiedziane szczegółowo
[114] 20.15. Nazwy sejm, senat, izba, izba ustawodawcza, jeśli są używane w znaczeniu nazw pospolitych
[113] 20.14. Nazwy urzędów, władz, instytucji, organizacji, zakładów używane w znaczeniu nazw pospolitych
[202] 54.6. Podział grupy spółgłoskowej złożonej z dwu jednakowych liter
[356] 88.12. Po skrótach jednostek miar i wag oraz rodzimych jednostek pieniężnych
[170] 46.1. Przed czasownikami
[172] 46.3. Przed imiesłowami przysłówkowymi zakończonymi na -ąc i -łszy, -wszy oraz formami nieosobowymi zakończonymi na -no, -to
[194] 53.6. Przed końcówkami -(e)m, -(e)ś, -(e)śmy, -(e)ście
[176] 46.7. Przed partykułami byle, lada
[171] 46.2. Przed wyrazami brak, można, potrzeba, trzeba, warto, wiadomo, wolno, które mają znaczenie czasownikowe
[410] 94.1. Pytajnik na końcu zdań pytających
[205] 55.1. Skrót, który jest początkową literą lub początkowymi literami skróconego wyrazu
21.1. Stosowanie spacji w skrótach od dwóch i więcej wyrazów

Porady językowe

To sto złotych, te sto złotych czy tych sto złotych?
30.10.2016
Szanowni Państwo,
tego typu problem składniowy był już nie raz poruszany, ale jakoś w dalszym ciągu nie jest to dla mnie jasne: Pożyczyłem mu to, te czy tych sto złotych?

Z wyrazami szacunku
Czytelnik
te czy to? tę czy tą?
7.02.2006
Szanowna Redakcjo!
Mam dwa pytania. Kiedy mówimy te, a kiedy to? Czy poprawne jest powiedzenie: „Czy wolne jest te miejsce?”? Wydaje mi sie, że nie, ale wolę się upewnić. Czy może w jakichś innych sytuacjach powinno się użyć te, zamiast to?
Moje drugie pytanie: czy są jakieś wyjątki od tego, że w czwartym przypadku rodzaju żeńskiego mówimy , a nie ? Pytam, bo czasem wydaje mi się, że lepiej brzmi. Z góry dziękuję za odpowiedź.
Pozdrawiam,
Marcin K.
to czy te?
11.07.2006
Czy jest poprawna forma te forum (w odniesieniu do liczby poj.) zamiast to forum? Czy to jest wyjatek?
Jeśli tak, to jaka jest jego geneza?

Ciekawostki

Mówimy „Jak się powiedziało A, to trzeba powiedzieć B”, mając na myśli to, że zaczętych spraw nie powinno się zostawiać w połowie, lecz należy prowadzić je dalej.
Mówimy „Jak trwoga, to do Boga”, mając na myśli to, że ludzie dopiero w nieszczęściu zwracają się do Boga.
Mówimy „Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje”, mając na myśli to, że ludzie pracowici, wstający rano do pracy, łatwiej osiągają dobrobyt.
Mówimy „Chcieć to móc”, mając na myśli to, że jeśli ktoś czegoś naprawdę chce, to osiągnie to.
Mówimy „Ciekawość to pierwszy stopień do piekła”, mając na myśli to, że interesowanie się nie swoimi sprawami może prowadzić do przykrych skutków.
Mówimy „Czas to pieniądz”, mając na myśli to, że czas jest cenny i nie powinno się go marnować.
Mówimy „Co nagle, to po diable”, mając na myśli to, że decyzje podejmowane w pośpiechu są zwykle błędne.
Mówimy „Jak się człowiek śpieszy, to się diabeł cieszy”, mając na myśli to, że w chwilach pośpiechu pojawiają się nieoczekiwane trudności.
Dlaczego Kraków to Kraków?
Różne są opinie na temat pochodzenia tej nazwy. Aleksander Brückner w Słowniku etymologicznym języka polskiego (Wiedza Powszechna, Warszawa 1989) wywodzi ją od kraka, czyli kruka.
Mówimy „Kto pod kim dołki kopie, (ten) sam w nie wpada”, mając na myśli to, że osoba potajemnie szkodząca innym może sama sobie przynieść szkodę.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... wicestarosta Bogdan Krysiewicz, który zajmuje się tą sprawą. - Nie wynikło to jednak z naszej złej woli. Jeśli został popełniony błąd, naprawimy...
  • ... tu przyjechałem na dziesięć dni urlopu, żeby się zabawić. Anna to, wie pan, stara historia. A pan musi mieć jakieś kontakty...
  • ... przeciwnikom politycznym, licząc na wzajemność w przyszłości". - By skutecznie ścigać tych, którzy proponują korupcję, trzeba zacząć od tych, którzy to tolerują...

Encyklopedia PWN

jedno z gł. pojęć chiń. filozofii, → de.
symbol pierwiastka chemicznego → telluru (od łacińskiej nazwy tellurium).
Te Anau, Lake Te Anau,
jezioro w Nowej Zelandii, największe na W. Południowej (drugie w kraju po Taupo);
Te Deum (laudamus)
[łac., ‘Ciebie, Boga (wychwalamy)’],
wczesnochrześcijański, łaciński hymn dziękczynny, przypisywany błędnie św. Ambrożemu i stąd zwany też ambrozjańskim;
Te Kanawa
[ti kạ:nəuə]
Dame Kiri, ur. 6 III 1944, Gisborne k. Auckland,
nowozelandzka śpiewaczka (sopran liryczno-dram.), pochodzenia maoryskiego;

Synonimy

te pot.
temu (rok, godzinę)
to (wskazujące)
to (życie płciowe) euf.
to (wynikowe)
coraz to (z czasownikiem)
coraz to (z przymiotnikiem)
na ten raz przestarz.
nie z tej ziemi (mało wiarygodny)
nie z tej ziemi (wysiłek)
to jest (uściślające)
to jest (korygujące)
to znaczy (korygujące wypowiedź)
to znaczy (uściślające)
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego