trząść się

Słownik języka polskiego PWN

trząść się
1. «dygotać, drgać, drżeć»
2. «o środkach lokomocji: jadąc, przechylać się na boki i podskakiwać»
3. «odbywać podróż w niewygodnych warunkach lub po złych drogach»
4. «o głosie: drżeć»
5. «o pomieszczeniach: huczeć od gwaru, śpiewu, śmiechu itp.»
6. pot. «być czymś poruszonym»
7. pot. «bardzo czegoś pragnąć»

Porady językowe

zapis partii dialogowych
30.01.2013
Uprzejmie proszę o odpowiedź, czy w partiach dialogowych typu:
– Chodź! – usłyszał cichy szept.
lub
– Chodź! – głos Pawła był na granicy szeptu.
słowa usłyszał i głos powinny być zapisane dużą, czy małą literą.
Z poważaniem
Maria
Historii pisowni nie z formacjami typu imiesłowowego
9.01.2018
Szanowna Poradnio!
Chciałbym zapytać czy wyraz nie ściganych piszemy razem czy oddzielnie w następującym zdaniu?

Art. 44. Bieg przedawnienia w stosunku do przestępstw, nie ściganych z przyczyn politycznych, popełnionych przez funkcjonariuszy publicznych lub na ich zlecenie, ulega zawieszeniu do czasu ustania tych przyczyn.

Wydaję mi się, że jest to liczba mnoga imiesłowu przymiotnikowego, więc jego pisownią powinna być forma nieściganych, tak jak nieścigany.
Powyższy tekst pochodzi z Konstytucji RP. Została ona wprawdzie uchwalona dnia 2 kwietnia 1997 roku, a pierwsza uchwała Rady Języka Polskiego tycząca się właśnie imiesłowów weszła w życie 9 grudnia tego samego roku, jednak powyższa zasada pisowni istniała już wcześniej. Użycie pisowni rozdzielnej w przypadku tego słowa jest obecne w źródłach, jednak datowane są one na XIX w. bądź wczesne lata XX wieku. Ze względu na datę powstania przedmiotowego zdania oraz na jego treść trudno jest się doszukać w powyższym tekście sensu użycia pisowni rozdzielnej, czy „świadomej” intencji jej użycia, o której wspomina Rada.
Również na stronie PWN jest zasada nr [168] 45.3., oparta o powyższą uchwałę, która określa, że przed wejściem w życie tej uchwały, regułą było pisać imiesłowy przymiotnikowe łącznie. W obu przypadkach, użycie pisowni rozdzielnej w przedmiotowym zdaniu wydaje się nieuzasadnione.
Z pozdrowieniami i życzeniami pomyślnego Nowego Roku,
Łukasz Pawlikowski
kwestie dialogowe
13.12.2011
Witam,
mam problem z zapisem kwestii dialogowych. Czy po znakach ! i ? powinna być wielka, czy mała litera? Przykłady:
– Jesteś szalony! – Krzyknęła.
czy
– Jesteś szalony! – krzyknęła.
Według mnie poprawne są oba, natomiast wedle innych tylko ten drugi przykład. Mnie się to kłóci, ponieważ w książkach stosuje się oba przykłady, byle konsekwentnie. Zwłaszcza, że przecież ! czy ? kończą zdanie tak samo jak kropka i powinno się stosować po nich wielką literę. Proszę o rozstrzygnięcie.
Pozdrawiam

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... wstrząsy gruntu, będzie usiłował zbliżyć się do ich kryjówki. Zwłaszcza trzęsące się jak galareta, chybotliwe mszary i torfiaste otoczenie śródbagiennych oczek wymaga...
  • ... duszę. Ten milczący, wymarły dom...
    Półprzytomna, szczękając zębami ze zdenerwowania,
    trzęsącymi się rękami nie mogłam znaleźć przełącznika nocnej lampki. Wszystkie przełączniki diabli...
  • ... mnie nagromadzona we mnie siła, sprawiająca, że nawet rosła jabłonka trzęsła się w moich łapach jak brzozowa witka.
    I tylko czekałem, kiedy...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego