wolnego

Wielki słownik ortograficzny PWN

wol•ne -nego, -nym
wol•ny; -ni; -niej•szy
Wol•ne Miasto Gdańsk (hist.) Wol•nego Miasta Gdań•ska, Wol•nym Mieście Gdań•sku

Słownik języka polskiego PWN

wolne «czas wolny od pracy»
ćwiczenia wolne «ćwiczenia gimnastyczne bez przyrządów»
wolne miasto «miasto, któremu nadano przywileje polityczne uniezależniające je od władz państwa»
rzut wolny «strzał do bramki przeciwnika jako kara za przekroczenie przepisów gry poza obrębem pola karnego»
rzut wolny bezpośredni «w piłce nożnej: rzut, w którym można zdobyć bramkę z jednego uderzenia piłki»
rzut wolny pośredni «w piłce nożnej: rzut, w którym przed zdobyciem bramki piłka musi być zagrana przez co najmniej dwóch zawodników»
stan wolny «bezżenność lub niezamężność»
wiersz wolny, nieregularny «wiersz o budowie rytmicznej nieopartej na żadnym ustalonym schemacie wersyfikacyjnym»
wolna gra rynkowa «zachowanie się podmiotów gospodarczych na rynku umożliwiającym pełną konkurencję»
wolna konkurencja «konkurencja między drobnymi przedsiębiorstwami nieregulowana przepisami administracyjnymi»
wolna sobota «sobota będąca dniem wolnym od pracy»
wolny I
1. «mogący postępować zgodnie z własną wolą; też o czyichś decyzjach: samodzielny, niezależny»
2. «będący na swobodzie»
3. «o kraju: niebędący pod obcą przemocą»
4. «mogący swobodnie się rozwijać i funkcjonować»
5. «nieobarczony czymś niepożądanym, niekorzystnym»
6. «niewypełniony pracą»
7. «niezajęty pracą, obowiązkami»
8. «niezajęty przez nikogo ani przez nic»
9. «niepołączony z nikim związkiem małżeńskim»
10. pot. «o ubraniu: luźny»
11. pot. «mający luźną konsystencję»
12. «o pierwiastkach chemicznych: niezwiązany z innymi pierwiastkami»
wolny II
1. «człowiek wolny (w przeciwstawieniu do człowieka będącego w niewoli lub dawniej – do niewolnika)»
2. zob. rzut wolny.
wolny III «odbywający się lub wykonywany powoli; też: wykonujący coś powoli»
• wolniutki, wolniuśki, wolniuteńki, wolniusieńki • wolniutko, wolniuśko, wolniuteńko, wolniusieńko
wolny chłop «w dawnej Polsce: chłop mający własne gospodarstwo na prawie czynszowym»
wolny przekład «przekład nietrzymający się wiernie tekstu oryginału»
wolny rynek «handel, w którym ceny nie są normowane przez państwo»
• wolnorynkowy
wolny słuchacz «słuchacz uczęszczający na wykłady, lecz niemający uprawnień i obowiązków studenckich»
wolny strzelec «żołnierz, który nie należy do regularnego wojska»
wolny wniosek «wniosek, który może być zgłoszony po wyczerpaniu porządku dziennego zebrania»
wolny zawód «zawód, którego wykonywanie nie jest ograniczone umową o pracę zawieraną z jakąś instytucją»
wstęp wolny «prawo wejścia dla każdego bez opłaty»
wyraz wolny mat. «składnik równania niezawierający niewiadomej»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Wolny Uniwersytet Ukraiński
10.04.2018
Witam serdecznie,
Mam taki problem. W Monachium jest uczelnia, która w języku ukraińskim nazywa się Український Вільний Університет. W tłumaczeniu dosłownym na polski nazwa powinna brzmieć: Ukraiński Wolny Uniwersytet. Spotykam tłumaczenie: Wolny Uniwersytet Ukraiński.
Jaka jest poprawna nazwa tej uczelni w języku polskim?

Serdecznie pozdrawiam,
Stefan Laszyn, USA
Wolne Państwo Orania
23.01.2003
Moje pytanie dotyczy deklinacji wielowyrazowych nazw państw, a konkretnie: jaką postać powinien mieć dopełniacz nazwy Wolne Państwo Orania: czy należy powiedzieć: obywatel Wolnego Państwa Orania, czy może Wolnego Państwa Oranii?
państwo Wolni czy państwo Wolny?
29.09.2011
Niedawno spotkałam się z nazwiskiem Wolny. Wiem, że żona pana o tym nazwisku przedstawia się jako Wolna. Zastanawia mnie, jak odmienić to nazwisko w liczbie mnogiej: państwo Wolni czy może Wolny?
Pozdrawiam
Wiktoria Węcłaś

Ciekawostki

Wolna amerykanka
Czyli: postępowanie lekceważące wszelkie zasady. Można to wyrażenie odnosić do wyzwolonych mieszkanek Stanów Zjednoczonych, ale jego znaczenie odnosi się do nazwy odmiany zapasów, dopuszczającej wszelkie chwyty.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... 30-240. Jeśli korzystasz z usługi "Trzy i ja" lub "Wolne chwile", nadal możesz aktywować "Przyjaciela" dla tego samego numeru telefonu...
  • ... miejsce, gdzie piwo leje się strumieniami.
    Zalety: Miło jest spędzać
    wolny czas z wiecznym studentem. Rozśmieszy cię do tego stopnia, że...
  • ... swojego istnienia był to związek odpowiedzialny. To, że żyjemy w wolnym kraju, zawdzięczamy przemianom, jakie zapoczątkowała "Solidarność". Uważam za naturalne, że...

Encyklopedia PWN

ekon. połączenie terytoriów kilku państw w jeden obszar celny;
akty prawne z lat 1815, 1818 i 1833 określające ustrój Wolnego Miasta Krakowa;
wspólna nazwa kilku kierunków o nastawieniu antypozytywist. występujących w prawoznawstwie na przeł. XIX i XX w.
Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu, ang. European Free Trade Association Wymowa(EFTA Wymowa),
międzynarodowa organizacja gospodarcza, założona na podstawie konwencji podpisanej 4 I 1960 w Sztokholmie, która weszła w życie 3 V 1960; z siedzibą w Genewie.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego