wulkan

Wielki słownik ortograficzny PWN

Wul•kan (mit.) -na, B.= D., -nie
wul•kan -nu, B.= M., -nie; -nów

Słownik języka polskiego PWN

wulkan
1. Wulkan mit. rzym. «bóg ognia, kowalstwa i złotnictwa»
2. «góra w kształcie stożka z kraterem na szczycie, przez który wydobywają się z głębi ziemi lawa, gazy i popioły»
3. «silne, gwałtowne uczucie»
4. «o kimś pełnym energii i pomysłów»
5. «o człowieku skłonnym do gwałtownych reakcji»

• wulkaniczny
czynny wulkan «wulkan w czasie wybuchu lub wybuchający okresowo»
drzemiący wulkan «wulkan, który w każdej chwili może wybuchnąć»
wulkan błotny «wulkan wyrzucający nie lawę, a błotnistą maź»
wulkan tufowy «wulkan wyrzucający gaz i sypkie materiały wulkaniczne bez wylewu lawy»
wygasły wulkan «wulkan nieczynny, niewyrzucający lawy»
wybuch wulkanu «nagłe wydobycie się z krateru wulkanu magmy, kamieni, pyłu, gazów itp.»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

nazwy wulkanów
16.09.2014
Szanowni Państwo,
czy w wypadku pisowni nazw wulkanów obowiązuje ta sama zasada, co przy pisowni nazw gór? Czy napiszemy Wulkan Świętej Heleny (Wulkan św. Heleny), czy raczej wulkan świętej Heleny (wulkan św. Heleny); Wulkan Karymski czy wulkan Karymski?
Powodzianin
29.09.2017
Dlaczego ofiary powodzi nazywa się powodzianami? Przecież końcówka -anin oznacza zwolennika jakiejś idei lub mieszkańca jakiejś miejscowości – jest ona więc obraźliwa dla ofiar powodzi. Z drugiej strony skoro ofiara powodzi to powodzianin, jak w takim razie nazwać ofiarę trzęsienia ziemi, pożaru, huraganu, wybuchu wulkanu, tsunami? Absurdalnie brzmiałyby formy: trzęsianin, pożaranin, huraganin, wulkanin, tsunamianin.
Księżyc i planetoida Io
2.06.2017
Szanowni Państwo,
jaki rodzaj gramatyczny ma Io (księżyc Jowisza, planetoida)?

Z poważaniem
Czytelnik

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... na karteczce; wszystko widziałam... panie, takie
    słowo pod sową, o!
    Wulkan:
    - Proszę się uspokoić. Mogę panią zamagnetyzować magnetyzmem
    zwierzęcym.
    - Precz, szarlatanie...
  • ... się obiekt tak duży, że pękała ziemska skorupa, powstawały tysiące wulkanów, unosiły się opary trujących gazów. Jeden z takich kataklizmów wyrwał...
  • ... wokół ziemi nawet przez kilka lat. W 1815 roku wybuch wulkanu Tambora w Indonezji sprawił, że w kolejnym roku w ogóle...

Encyklopedia PWN

miejsce wydobywania się na powierzchnię Ziemi (także powierzchnię innych planet i ich satelitów) produktów erupcji: lawy (wulkan lawowy), materiałów piroklastycznych (wulkan pyłowy, szlakowy) oraz gazów wulkanicznych (wulkan gazowy).
Wulkan, Volcanus, Vulcanus,
mit. rzym. bóg niszczycielskiego ognia;
astr. hipotetyczna planeta najbliższa Słońca, której istnienie miało wyjaśniać okołosłoneczny ruch peryhelium Merkurego;
wulkan wyrzucający oprócz produktów gazowych głównie materiały piroklastyczne, niekiedy także niewielkie ilości lawy;
wulkan mieszany, stratowulkan,
geol. wulkan wyrzucający znaczne ilości materiałów piroklastycznych na przemian z lawami;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!