wymykać się

Wielki słownik ortograficzny PWN

wymykać się -am się, -ają się

Słownik języka polskiego PWN

wymknąć sięwymykać się
1. «opuścić jakieś miejsce niepostrzeżenie»
2. «nie pozwolić się komuś złapać»
3. «wysunąć się z czegoś lub skądś»
4. «zostać powiedzianym niepotrzebnie; też: niechcący zostać zdradzonym»
5. «uniknąć czegoś, co wydawało się nieuchronne»
6. wymykać się «nie podlegać pewnym kryteriom»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Opiekować się – dlaczego z się?
26.07.2017
Czasownik opiekować łączy się zawsze z się. W gwarze sądeckiej jednak nigdy.
Mówimy: Opiekuję córkę, zamiast: Opiekuję się córką, Wyjechała opiekować chorych, zamiast: Wyjechała opiekować się chorymi.
Na chłopski rozum to ma sens! Przecież się oznacza zwrotność, a opiekę sprawuje się zawsze nad kimś.
Czy jest jakieś uzasadnienie, dlaczego opiekować +się, zamiast samego opiekować?
Napić się, najeść się, zakochać się – czynność jest wykonywana na wykonującym, ale opiekować się?
Stało się (2)
16.12.2016
Szanowni Państwo,
chciałem się odnieść do porady dotyczącej formy stanęło się. Otóż ja też ją czasem słyszę i myślę, że nie jest to ani przejęzyczenie, ani nieświadomy błąd, tylko celowy żart językowy. Widać żart ten wymyka się czasem spod kontroli, skoro może być odbierany niewłaściwie, tzn. na serio. Wydaje mi się, że tego typu zabawa językiem jest dziś dość modna. Czyżby bardziej niż kiedyś?

Z wyrazami szacunku
Czytelnik
Idiom w muzyce
4.02.2019
Witam,
od jakiegoś czasu coraz częściej pojawia się słowo idiom w piśmiennictwie nie językoznawczym, a muzykologicznym. W artykułach muzycznych spotykam się z nadużywaniem tego słowa w kontekście „specyficznego języka”, np. Zespół nawiązuje do idiomu klasycznego jazzu, do Cage’owskiego idiomu przypadkowości w muzyce albo idiom organowy w muzyce XX i XXI wieku.

Zastanawiam się nad słusznością zapożyczenia terminu językoznawczego do innych dziedzin. Czy jest to poprawne?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... ściska się rękę osoby oddalonej o tysiące kilometrów. Ta sytuacja wymyka się całkowicie porządkowi dotykalnemu, to znaczy obecności ciała, habeas corpus. Zaczynamy...
  • ... spódnice. Z Onute często gubili gdzieś gromadę innych dzieci i wymykali się na miejsce nad Issą, które było tylko ich. Dostać się...
  • ... przyjętych założeń.
    Praktyka uczy bowiem, że brak tych ustaleń powoduje
    wymykanie się kosztów spod czujnego nadzoru i zniekształcenie założonej efektywności ekonomicznej. Choć...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego