wyrazy

Wielki słownik ortograficzny PWN

wyraz -zu, -zie; -zów (skrót: wyr.)

Słownik języka polskiego PWN

wyraz
1. «elementarna jednostka języka, znak pewnego przedmiotu lub pewnej treści»
2. «zewnętrzny objaw czegoś»
3. «część jakiegoś wyrażenia lub wzoru matematycznego»

• wyrazowy
człon utożsamiający wyrazu «część wyrazu będąca wykładnikiem pojęcia nadrzędnego w treści znaczeniowej wyrazu jako całości»
nad wyraz «w wysokim stopniu»
nominatywna funkcja wyrazu «funkcja wyrazu polegająca na tym, że służy on jako znak językowy odpowiadającego mu fragmentu rzeczywistości»
redukcja wyrazów podobnych «dodawanie algebraiczne jednomianów różniących się tylko współczynnikami liczbowymi»
rodzina wyrazów «grupa wyrazów zawierających ten sam rdzeń»
środki wyrazu «sposoby wypowiadania się w dziele sztuki»
treść znaczeniowa wyrazu «to, co wyraz znaczy»
wyraz bliskoznaczny jęz. «wyraz o znaczeniu bliskim znaczeniu innego wyrazu»
wyraz niesamodzielny jęz. «wyraz, który wyraża stosunki zachodzące między wyrazami w zdaniu lub nadaje im pewne zabarwienie znaczeniowe czy uczuciowe»
wyraz obcy jęz. «wyraz zapożyczony z innego języka»
wyraz pochodny jęz. «wyraz utworzony od innego wyrazu»
wyraz podstawowy jęz. «wyraz będący podstawą słowotwórczą wyrazów od niego utworzonych»
wyraz pokrewny jęz. «wyraz mający rdzeń wspólny z innymi wyrazami»
wyraz rdzenny jęz. «wyraz złożony z samego rdzenia, np. kot, dom»
wyraz samodzielny jęz. «wyraz znaczeniowo względnie samodzielny, informujący bezpośrednio o zjawiskach istniejących w rzeczywistości pozajęzykowej»
wyraz skrajny mat. «pierwszy i ostatni wyraz proporcji»
wyraz wolny mat. «składnik równania niezawierający niewiadomej»
wyraz złożony jęz. «wyraz powstały z połączenia dwóch lub więcej wyrazów»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Zasady pisowni i interpunkcji

21.4. Stosowanie lub pomijanie spacji między literami a znakami interpunkcyjnymi
[363] 90.A.2. Wyrazy wprowadzające zdanie podrzędne
[139] 27.3. Gdy występujące w zdaniu dwa wyrazy z cząstką pół służą określeniu jednego pojęcia
[379] 90.H.1. Przed członem porównawczym wprowadzonym przez wyrazy: jak, jakby, jako (...)
[389] 90.J.5. Wyrazy i wyrażenia niebędące częściami zdania
[387] 90.J.3. Wyrazy i wyrażenia oznaczające stosunek osoby mówiącej do treści wypowiedzi
[207] 55.3. Skrót nazwy dwu- lub wielowyrazowej, gdy wyrazy następne rozpoczynają się od spółgłoski
[99] 19.3. Wyrazy i wyrażenia Ojczyzna, Kraj, Orzeł Biały, Naród (...)
[440] 98.A.3. Cudzysłowy definicyjne
[319] 78.B. Uwagi szczegółowe do transkrypcji wyrazów ukraińskich
[326] 79.B. Uwagi szczegółowe do transkrypcji wyrazów białoruskich
80.B. Uwagi szczegółowe do transkrypcji wyrazów bułgarskich
[445] 98.C.2. Cudzysłów użyty do wyodrębnienia w tekście wyrazu obcego stylistycznie
[444] 98.C.1. Cudzysłów zastosowany dla wyodrębnienia wyrazów użytych ironicznie
[193] 53.5. Dla zaznaczenia granicy między podstawą słowotwórczą i przyrostkiem w wyrazach utworzonych od skrótowców
[425] 96.2. Dwukropek używany do wymienienia wyrazów, zwrotów, objaśnianych następnie w tekście
[292] 74.1. Głoska -a kończąca wyraz
[294] 74.3. Głoska -e w zakończeniach wyrazów
[382] 90.H.4. Przed wyrazem jako (= w charakterze, w roli)
[380] 90.H.2. Przykładowe wyliczenia i wyszczególnienia wprowadzane przez wyraz jak
[204] 54.8. Inne uwagi dotyczące przenoszenia wyrazów
[391] 90.J.7. Przecinek po wyrazach wyrażających okrzyk
[337] 87.1. Kropka po skrócie wyrazu
[408] 93.12. Myślnik wyznaczający relacje między dwoma wyrazami lub wartościami
[73] 18.16. Pierwszy wyraz w jedno- i wielowyrazowych tytułach
[156] 41. Pisownia cząstek wyrazów
[18] 7.2. Pisownia j, i na początku wyrazu:
[183] 47. Pisownia wyrazów typu pseudo-Polak, eks-Amerykanin
[148] 33. Pisownia wyrazów z przedrostkami
[152] 37. Pisownia wyrazu indziej
[151] 36. Pisownia wyrazu jak
[303] 74.12. Podwojone litery -ll, -pp, -ss pojawiające się na końcu wyrazu (...)
[196] 53.8. Podział wyrazu w miejscu łącznika
[13] 5.1. Połączenia om, on, em, en piszemy w wyrazach zapożyczonych
[14] 5.2. Połączenia om, on, em, en piszemy w wyrazach rodzimych przed przyrostkami -ka, -ko, np.
[182] 46.13. Przed przymiotnikami i imiesłowami przymiotnikowymi
[171] 46.2. Przed wyrazami brak, można, potrzeba, trzeba, warto, wiadomo, wolno, które mają znaczenie czasownikowe
[394] 92.2. Przed wyrazami, których czytelnik nie może w określonym kontekście oczekiwać
[201] 54.5. Przenoszenie wyrazów złożonych
55. Reguły skracania wyrazów
[205] 55.1. Skrót, który jest początkową literą lub początkowymi literami skróconego wyrazu
[208] 55.4. Skrót nazwy dwu- lub wielowyrazowej, gdy drugi wyraz lub któryś z następnych rozpoczyna się od samogłoski
[213] 55.9. Skróty składające się z pierwszej i ostatniej litery wyrazu skracanego
21.1. Stosowanie spacji w skrótach od dwóch i więcej wyrazów
VII. Dzielenie wyrazów
[96] 18.39. Wielka litera wewnątrz wyrazów będących nazwą własną (...)
[189] 53.1.1. W parach wyrazów podobnie brzmiących występujących zawsze razem, mających charakter zestawień równorzędnych
[162] 43.5. W wyrazach porównawczych:
[191] 53.3. W wyrazach złożonych z liczbą lub literą w pierwszej części
[195] 53.7. W wyrazach złożonych z liczebnika pół i rzeczownika, który jest nazwą własną
54. Zasady dzielenia wyrazów

Porady językowe

wyrazy rodzime
18.01.2007
Co to znaczy wyrazy rodzime??
wyrazy akcentowane… gdzie?
14.05.2014
Szanowni Państwo,
proszę o ocenę poprawności sformułowań:
wyrazy akcentowane na trzeciej sylabie od końca,
wyrazy akcentowane na trzecią sylabę od końca.
Dziękuję i pozdrawiam
wyrazy-cytaty
11.01.2014
W Edycji tekstów na s. 37 czytamy, że kursywą można wyróżniać wyrazy i wyrażenia funkcjonujące na prawach cytatu z języka obcego, z wyjątkiem tych powszechnie stosowanych (np. postscriptum, incognito). Proszę o ocenę, do której kategorii zaliczyć lunch, cocktail, hobby, holding, leasing, lobbing, art déco oraz fair w zwrocie coś jest nie fair.

Ciekawostki

Dawać czemuś wyraz
Czyli: okazywać swój stan wewnętrzny – przekonania, emocje, wrażenia. Dajemy wyraz, wyrażając coś, nie tylko wyrazami.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... czci. Tej czci, której dziś dajemy tu wszyscy tak wymowny wyraz. Niech ta kamienista ziemia zębiańskiego cmentarza będzie lekką dla Ciebie...
  • ... wydaje się zrazu czymś niepojętym, po chwili namysłu zaś prawdopodobnie wyrazem ukrytych tęsknot do świata uproszczonych wyborów i jednoznacznej ideologii. Chyba...
  • ... takim systemem, którego elementami są wyrazy powiązane jakimiś regułami). Znaczenie wyrazów jest sprawą wtórną, wywiedzione jest ono ze zrozumienia ich i...

Encyklopedia PWN

językozn. jednostka językowa, definiowana w różnych płaszczyznach, przy czym zakresy wyznaczane przez te definicje tylko częściowo pokrywają się ze sobą;
mat. składnik równania niezawierający niewiadomej;
budowa wyrazu, w której można wyróżnić składnik wyrażający funkcje leksykalne oraz składnik określający funkcje gramatyczne, głównie fleksyjne.
miesięcznik artyst.-lit., wyd. 1937–39 w Krakowie (przekształcony z pisma młodzieży akademickiej wyd. 1935–36);
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!