zasada

Wielki słownik ortograficzny PWN

zasada -sadzie, -sadę; -sad

Słownik języka polskiego PWN

zasada
1. «prawo rządzące jakimiś procesami, zjawiskami; też: formuła wyjaśniająca to prawo»
2. «norma postępowania»
3. «ustalony na mocy jakiegoś przepisu lub zwyczaju sposób postępowania w danych okolicznościach»
4. «podstawa funkcjonowania lub konstrukcji czegoś»
5.  «związek chemiczny o właściwościach przeciwnych do kwasów i w reakcjach z nimi tworzący sole»

• zasadowy
zasada akcji i reakcji «trzecia zasada dynamiki Newtona»
zasada dostatecznej racji «w logice: postulat uznawania za prawdziwe tylko twierdzeń należycie uzasadnionych»
zasada dwuwartościowości «zasada wyróżniania tylko dwu wartości logicznych: prawdy i fałszu»
zasada naczyń połączonych «prawo fizyczne mówiące o zachowaniu poziomu cieczy w naczyniach połączonych»
zasada proporcjonalności «zasada rozdzielania mandatów poselskich między listy kandydatów proporcjonalnie do liczby głosów oddanych na daną listę»
zasada wzajemności «zasada w prawie międzynarodowym, zgodnie z którą państwa przyznają sobie nawzajem lub swym obywatelom takie same prawa i przywileje»
zasady dynamiki Newtona «prawa uzasadniające ruch w przyrodzie działaniem siły»
zasady purynowe «związki będące naturalnymi pochodnymi puryny»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Zasada
7.02.2017
Dlaczego w chemii przeciwieństwo kwasu nazwano zasadą? Ciekawi mnie, czemu zamiast neologizmu użyto neosemantyzmu?
pan Zasada i pani Zasada
8.03.2005
Witam!
Chciałbym zapytać, czy należy odmieniać, czy też pozostawiać bez odmiany, nazwisko Zasada, zarówno w wersji męskiej jak i żeńskiej?
Jest jakaś zasada czy co?
10.05.2011
Szanowna Poradnio!
Mam pytanie dotyczące czy co. Nigdy nie wiem, czy trzeba je poprzedzać przecinkiem, czy też nie. W korpusie PWN-owskim występują zarówno wersje z przecinkiem, jak i bez (dwa przykłady z korpusu: „Życie mu niemiłe, czy co?”, „Kpisz czy co?”). Od czego to zależy? Obowiązuje tu jakaś konkretna zasada czy jest pozostawiona pełna dowolność dla piszącego?
Z góry dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... W 1744 roku ukazała się pierwsza książeczka, w której opisano zasady gry. Zapamiętujemy nazwisko wydawcy - był nim niejaki John Newbury z...
  • ... nowe normy dotyczące Rzymian w kodyfikacjach praw barbarzyńskich. Na tej zasadzie w burgundzkiej Liber Constitutionum ustanowiono dla Rzymian takie same jak...
  • ... No tak, tutaj Bernadetka mogłaby swobodnie konkurować z Joanną, w zasadzie remis ze wskazaniem na nią. Smukłe uda i wyśmienite kuliste...

Encyklopedia PWN

zasada, pryncypium
[łac. principium],
w metafizyce byt samodzielny lub niesamodzielny, który wywołuje proporcjonalne do siebie skutki;
filoz.:
zasada wprowadzona do kosmologii w latach 60. XX w. przez amer. fizyka R.H. Dicke’a, potem rozwinięta gł. przez: B. Cartera, H. Everetta, B.S. De Vitta, J.A. Wheelera;
zasada procesu karnego stanowiąca, że oskarżonego nie uważa się za winnego, dopóki nie zostanie mu udowodniona wina.
biol. socjobiologiczna zasada dotycząca maksymalizowania dostosowania łącznego, tj. dbania nie tylko o interesy własne i potomstwa, lecz również o interesy innych krewnych, nawet za cenę pewnej osobistej ofiary (altruizm);

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!