zdaniem

Wielki słownik ortograficzny PWN

zdanie; -ań
zdać zdam, zdadzą; zdaj•cie

Słownik języka polskiego PWN

zdanie
1. «myśl wyrażona słowami»
2. «opinia o kimś lub czymś»
3. jęz. «zespół wyrazów powiązanych zależnościami gramatycznymi i zawierający orzeczenie»
4. log. «sensowne wyrażenie oznajmiające podlegające falsyfikacji»
5. «czterotaktowa część utworu muzycznego stanowiąca logiczną całość»

• zdaniowy • zdanko
zdaćzdawać
1. «oficjalnie przekazać coś komuś»
2. «powierzyć komuś jakieś zajęcie lub stanowisko»
3. «uzyskać na egzaminie pozytywny wynik»
4. «uzyskać promocję do następnej klasy, zaliczyć jakiś kursu lub po złożeniu egzaminu zostać uczniem jakiejś szkoły»
5. zdawać «przystępować do egzaminu»
6. «przedstawić stan, przebieg czegoś»
7. «postawić kogoś w sytuacji zmuszającej do czegoś»
imiesłowowy równoważnik zdania «równoważnik zdania zawierający imiesłów nieodmienny»
rozbiór gramatyczny zdania «zakwalifikowanie wyrazów w zdaniu do poszczególnych części mowy oraz opisanie ich form gramatycznych»
rozbiór logiczny, składniowy zdania «podział zdania na części i ich określenie»
równoważnik zdania «wyraz lub grupa wyrazów formalnie nietworzące zdania, pełniące jednak tę samą funkcję co zdanie»
zdania sprzeczne log. «dwa zdania, z których jedno orzeka coś, czemu drugie zaprzecza»
zdanie analityczne log. «zdanie, któremu nie można zaprzeczyć bez naruszenia reguł znaczeniowych»
zdanie apodyktyczne log. «zdanie, w którym występuje np. słowo musi lub zwrot jest rzeczą konieczną, aby»
zdanie asertoryczne log. «zdanie stwierdzające dany stan rzeczy, a więc mówiące o stanie faktycznym, a nie możliwym lub pożądanym»
zdanie bezpodmiotowe jęz. «zdanie niemające podmiotu»
zdanie celowe jęz. «zdanie podrzędne pełniące funkcję okolicznika celu»
zdanie dopełnieniowe jęz. «zdanie podrzędne pełniące funkcję dopełnienia»
zdanie egzystencjalne log. «zdanie stwierdzające, że coś istnieje lub nie istnieje»
zdanie ekstensjonalne log. «zdanie, którego wartość logiczna zależy wyłącznie od ekstensji jego wyrażeń składowych»
zdanie eliptyczne jęz. «zdanie, w którym opuszczony jest jakiś człon»
zdanie główne, nadrzędne jęz. «zdanie, któremu podporządkowane jest zdanie podrzędne»
zdanie intensjonalne log. «zdanie, którego wartość logiczna nie zależy od wartości logicznej zdań składowych, lecz od określonych związków między tym, o czym mówią te zdania»
zdanie jednostkowe log. «zdanie, którego orzeczenie stosuje się do jednego desygnatu»
zdanie nierozwinięte, proste jęz. «zdanie składające się z podmiotu i orzeczenia»
zdanie niezależne jęz. «każde ze zdań pojedynczych wchodzących w skład zdania złożonego współrzędnie»
zdanie nominalne jęz. «zdanie pozbawione łącznika w części orzeczeniowej, np. w zdrowym ciele zdrowy duch»
zdanie ogólne log. «zdanie odnoszące się do wszystkich przedmiotów danej klasy»
zdanie okolicznikowe jęz. «zdanie podrzędne pełniące funkcję okolicznika»
zdanie podmiotowe jęz. «zdanie podrzędne rozwijające podmiot zdania nadrzędnego»
zdanie podrzędne jęz. «zdanie zależne od zdania nadrzędnego»
zdanie pojedyncze jęz. «zdanie zawierające tylko jedno orzeczenie»
zdanie problematyczne log. «zdanie wyrażające możliwość istnienia określonego stanu rzeczy»
zdanie przyczynowe jęz. «zdanie podrzędne pełniące funkcję okolicznika przyczyny»
zdanie przydawkowe jęz. «zdanie podrzędne pełniące funkcję przydawki»
zdanie przyzwalające jęz. «zdanie podrzędne pełniące funkcję okolicznika przyzwolenia»
zdanie rozwinięte jęz. «zdanie, w którym podmiot lub orzeczenie mają określenia»
zdanie skutkowe jęz. «zdanie podrzędne pełniące funkcję okolicznika skutku»
zdanie syntetyczne log. «zdanie, w którym treść orzecznika wykracza poza treść podmiotu»
zdanie szczegółowe log. «zdanie dotyczące pojedynczych przedmiotów danego rodzaju lub poszczególnych cech danego przedmiotu»
zdanie warunkowe jęz. «zdanie podrzędne pełniące funkcję okolicznika warunku»
zdanie współrzędne jęz. «jedno ze zdań pojedynczych wchodzące w skład zdania złożonego współrzędnie»
zdanie wtrącone «zdanie umieszczone w środku innego zdania, będące jego rozwinięciem»
zdanie wynikowe jęz. «zdanie złożone współrzędnie, w którym treść jednego zdania składowego wynika z treści drugiego»
zdanie względne jęz. «każde zdanie podrzędne wprowadzone przez zaimek względny»
zdanie zależne jęz. «każde ze zdań podrzędnych wchodzących w skład zdania złożonego podrzędnie»
zdanie złożone jęz. «zdanie składające się z dwóch lub kilku zdań pojedynczych»
zdanie złożone podrzędnie jęz. «zdanie składające się ze zdania nadrzędnego i zdania podrzędnego»
zdanie złożone współrzędnie jęz. «zdanie składające się ze zdań współrzędnych»
zdać sięzdawać się
1. «polegać na kimś w jakiejś sprawie»
2. «wywołać wrażenie czegoś»
3. zdaje się «ktoś sądzi coś z dużym prawdopodobieństwem»
4. daw. «nadawać się do czegoś»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Zasady pisowni i interpunkcji

[429] 96.6. Dwukropek i zdania, przynoszące wyjaśnienie lub uzasadnienie zdania poprzedzającego
[213] 55.9. Skróty składające się z pierwszej i ostatniej litery wyrazu skracanego
[362] 90.A.1. Oddzielanie zdania podrzędnego (określającego)
90.A. Przecinek pomiędzy zdaniami podrzędnymi i nadrzędnymi. Zasady ogólne
[363] 90.A.2. Wyrazy wprowadzające zdanie podrzędne
90.B. Przecinek pomiędzy zdaniami podrzędnymi i nadrzędnymi. Zasady szczegółowe
90.C. Przecinek pomiędzy zdaniami współrzędnymi połączonymi bezspójnikowo
[368] 90.C.1. Sposoby łączenia zdań złożonych współrzędnie
[369] 90.C.2. Zdania współrzędne bezspójnikowe
[370] 90.D.1. Zdania współrzędne połączone spójnikami: przeciwstawnymi, wynikowymi, synonimicznymi
[371] 90.D.2. Zdania współrzędne połączone spójnikami: łącznymi, rozłącznymi, wyłączającymi
90.D. Zdania współrzędne spójnikowe. Reguły ogólne
90.E. Zdania współrzędne spójnikowe. Reguły szczegółowe
[375] 90.F. Przecinek między częściami zdania pojedynczego
[139] 27.3. Gdy występujące w zdaniu dwa wyrazy z cząstką pół służą określeniu jednego pojęcia
90.G. Przecinek między częściami zdania pojedynczego połączonymi spójnikowo
90.I. Przecinek między częściami zdania pojedynczego połączonymi bezspójnikowo
[383] 90.I.1. Przecinek między połączonymi bezspójnikowo jednorodnymi częściami zdania
[388] 90.J.4. Krótkie wyrażenia mające formę zdań głównych
[390] 90.J.6. Wtrącone człony zdań złożonych i pojedynczych
[389] 90.J.5. Wyrazy i wyrażenia niebędące częściami zdania
[402] 93.6. Myślnik po bardziej rozbudowanych członach zdania
[397] 93.1. Myślnik używany do zaznaczenia domyślnego członu zdania
[141] 27.5. Przyimek w z liczebnikiem pół ma dwojaką pisownię – łączną lub rozdzielną:
[416] 94.7. Pytajnik na końcu i w środku zdania
[410] 94.1. Pytajnik na końcu zdań pytających
[411] 94.2. Pytajnik w zdaniach pytajnych rozłącznych
[412] 94.3. Pytajnik w zdaniach złożonych
[339] 87.3. Skrót z kropką lub wielokropek na końcu zdania
[359] 89.3. Średnik w zdaniach zawierających rozbudowane wyliczenia
[358] 89.2. Średnik zastosowany do oddzielania pojedynczych zdań
[419] 95.3. Znak wykrzyknienia w zdaniach rozpoczynających się od wołacza (...)

Porady językowe

przecinek przed zdaniem nadrzędnym
13.10.2013
Czy w zdaniu: „Można wiedzieć(,) jakim aparatem robisz zdjęcia?” można pominąć przecinek?
Przecinek przed zdaniem podrzędnym
21.03.2018
Czy w zdaniu Opina aż brakuje powietrza przed słowem należy postawić przecinek?

Marcin Gomza
przecinek między zdaniem nadrzędnym a podrzędnym
18.09.2013
Dzień dobry,
dlaczego w zdaniu: „Albo pokazuje, jak dobry jest Reiss” przed wyrazem jak należy postawić przecinek?
Bardzo proszę o jak najszybszą odpowiedź.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... są w architekturze prawdziwą sztuką czy tylko prowizorką. Sosnowski jest zdania, że nawet jeśli ktoś nie ma wielkiego, mniemania o naszych...
  • ... seksie. Ta otwartość, w połączeniu z "bogatymi" scenami erotycznymi może, zdaniem producentów filmu, sprawić, że porównania z "Ostatnim tangiem w Paryżu...
  • ... tych praw u siebie". Rzecznik nie rozwijał tego tematu, ale - zdaniem dziennikarzy - miał zapewne na myśli głośne przypadki maltretowania przez Amerykanów...

Encyklopedia PWN

log. wyrażenie, którego prawdziwość bądź fałszywość są możliwe do stwierdzenia;
językozn. jedna z podstawowych kategorii składniowych, w szerszym rozumieniu — jednostka komunikacji językowej, czyli przekazywania sobie informacji za pomocą języka.
muz. struktura dźwiękowa;
miesięcznik kult.-społ. o orientacji lewicowej;
zdań rachunek, logika zdań,
log. jeden z podstawowych działów logiki formalnej, formułujący i kodyfikujący prawa logiki
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego