[138] 27.2. Gdy liczebnik pół jest elementem wyrazu złożonego, jego pisownia jest łączna.

27.2. [138] Gdy liczebnik pół jest elementem wyrazu złożonego, jego pisownia jest łączna.
Złożenia pół + rzeczownik
Cechą charakterystyczną złożeń liczebnika pół z rzeczownikiem jest to, że złożenie takie zachowuje się podobnie jak inne rzeczowniki, tzn. odmienia się przez przypadki (np. półkula, półkuli, półkulę itd.); może być określane przez przydawki (np. nowy półkożuszek) itp.
Rzeczowniki: półakord, półakt, półarkusik, półarkusz, półarystokrata, półautomat, półautomatyka, półbarkas, półbateria, półbeczka, półbrzask, półbut, półchłodnia, półcywil, półdiablę, półdniówka, półdystans, półetap, półetat, półetatowiec, półfabrykat, półgłówek, półgodzina, półgolf, półjedwab, półkolonia, półkolumna, półkożuszek, półkrew, półksiężyc, półkula, półlitrówka, półmetek, półmisa, półmrok, północ, półnuta, półobrót, półpiętro, półprzewodnik, półprzysiad, półpunkt, półsierota, półsurowiec, półświatek, półtakt, półton, półtuzin, półwiek*, półżołnierz.
* UWAGA: Wyraz półwiek jest zrostem, nieco już przestarzałym, ale nadal spotykanym w wyrażeniu przed półwiekiem, choć można też pisać przed pół wiekiem (konstrukcja składniowa o regularnej budowie, jak przed pół rokiem, przed półtora rokiem).
Przysłówki: półbokiem, półgłosem, półkolem, półszeptem, półuchem, półżartem.
Złożenia pół + przymiotnik
półarkuszowy, półciężki, półfeudalny, półfinałowy, półhektarowy, półlitrowy, półmetrowy, półprzewodnikowy, półszylingowy, półtropikalny.
Złożenia pół + formy czasownikowe
półklęczeć, półleżeć, półstać, półwisieć, półżartować;
półokryty, półotwarty, półprzyuczony, półwiszący;
półleżał, półleżąc, półstał, półstojąc, półwisiał, półwisząc, półżartował, półżartując.
Złożenia pół + przysłówek
półdarmo, półgłośno, półlegalnie, półnago, półoficjalnie, półprzytomnie, półżywo.
Złożenia pół + liczebnik
Liczebniki ułamkowe: półtrzecia, półczwarta, półósma.
UWAGA: Poprzedzający powyższe złożenia, zwłaszcza przymiotniki i rzeczowniki, przyimek na wpływa na ich pisownię, jeśli cząstka pół wiąże się strukturalnie z przyimkiem, np.
Banknot na pół rozcięty (= niecałkowicie rozcięty) da się skleić, ale: Na półrozcięty banknot przyłożył taśmę klejącą.
Odstępstwem od tej reguły są połączenia: na półkrótko, na półmiękko, na półtwardo, na półsurowo.
 
 
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

ZAGŁOSUJ NA MŁODZIEŻOWE SŁOWO ROKU 2021!

To już ostatnia prosta! Rozwijana lista poniżej zawiera finałową dwudziestkę. Zapoznaj się z ich znaczeniem i zagłosuj na zwycięskie słowo!

Pobierz e-book i bądź na bieżąco!

Zakamarki młodej polszczyzny.

Nie przegap swoich promocji i zniżek!
Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo Naukowe PWN S.A. z siedzibą w Warszawie (02-460), ul. G. Daimlera 2. Dane mogą być udostępniane na rzecz PZWL Wydawnictwo Lekarskie Sp. z o. o. oraz ePWN sp. z o.o. w celu ułatwienia Użytkownikowi założenia konta w serwisie tych spółek. Więcej informacji o zasadach przetwarzania danych, w tym przysługujących prawach, znajdziesz w Polityce Prywatności.
Wyślij

WEŹ UDZIAŁ W AKCJI "MŁODZIEŻOWE SŁOWO ROKU 2021"!