niebędący

Wielki słownik ortograficzny

niebędący -cego, -cym; -cych

Porady językowe

nie z imiesłowami
2.07.2007
Szanowni Państwo!
Wprawdzie wg najnowszych zasad imiesłowy przymiotnikowe – zarówno czynne, jak i bierne – piszemy razem, ale trudno się pogodzić z pisownią niebędący razem; to wygląda trochę dziwnie. Bardzo proszę o odpowiedź, jak powinno się poprawnie pisać – nie będący czy niebędący?
Pozdrawiam – Janina Pelczar
Zmianę pisowni imiesłowów wprowadzono w końcu 1997 roku – wydawałoby się, że był czas, aby się do niej przyzwyczaić. Zgadzam się jednak z Panią, że niebędący wygląda dziwnie, i osobiście wolę stosować pisownię rozdzielną tam, gdzie stara zasada, obowiązująca przed 1997 rokiem, na to pozwalała. Wciąż mamy wybór, możemy pisać po staremu lub po nowemu. Może jest tak dlatego, że i w Radzie Języka Polskiego, która uchwaliła zmianę pisowni, są osoby, którym słowo niebędący wydaje się dziwne.
Mirosław Bańko, PWN
nie z imiesłowami
4.03.2002
Szanowni Państwo!
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27) stosuje systematycznie pisownię niebędący, jak na przykład w Art. 4. Ust. 4.: "Właściciele mieszkań niebędący członkami spółdzielni są obowiązani uczestniczyć w wydatkach [...] na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni". Budzi to moje poważne wątpliwości. Ja napisałbym nie będący osobno, ale spotkałem się z opinią, że polska ortografia ostatnio zmieniła sie w tym zakresie i że pisownia razem jest całkowicie poprawna. Będę bardzo wdzięczny za rozwianie moich wątpliwości.

Łączę wyrazy szacunku,
Jan Artur Sieńczewski
Pana informatorzy mają rację: pisownia zaprzeczonych imiesłowów zmieniła się, i to dość dawno. Nasze słowniki ortograficzne już od 1998 roku uwzględniają tę zmianę. Aby się zorientować w jej zakresie, może skorzystać Pan z reguł pisowni i interpunkcji dostępnych na naszych stronach. Może Pan też wpisać literki "imiesł" w okno "znajdź słowa" w naszej Poradni i przeczytać wcześniejsze wypowiedzi na ten temat.
Mirosław Bańko
Berehy
15.11.2015
W Bieszczadach jest wieś, która przez wieki nazywała się Berehy, Berehy Górne. Powszechnie jej etymologie wywodzi się od brzegu albo od ukraińskiego bereżyty – strzec. Tyle że ani nie ma tam jakiegoś spektakularnego brzegu, ani nie było czego strzec. Poza tym nie ma chyba nazw geograficznych związanych z pilnowaniem czegoś. Może nazwa pochodzi od bardzo starego słowa berg, częstego w nazwach geograficznych? Wieś leży między dwiema dużymi górami, co motywuje liczbę mnogą. Czy to ma sens?
Forma *bergъ, która padła w pytaniu, to wczesnoprasłowiańska forma współczesnego rzeczownika brzeg. Ma ona źródło w jeszcze w języku praindoeuropejskim, o czym świadczy fakt, że rzeczownik Berg występuje w języku niemieckim (wywodzącym się ze wspólnoty praindoeuropejskiej, ale niebędący językiem słowiańskim), w którym znaczy tyle co ‘góra’. To właśnie to znaczenie leży, moim zdaniem, u podstaw poszukiwanej etymologii nazw Berehy i Berehy Górne. Są to typowe (zwłaszcza dla terenów górskich) nazwy topograficzne, odwołujące się do właściwości terenu, na których powstały identyfikowane za ich pomocą wsie. Jeszcze na początku XX wieku brzeg oznaczał w języku polskim nie tylko ‘fragment lądu stykający się w wodą’, lecz także ‘wzgórze, wyniosłość’ (por. Słownik języka polskiego, J. Karłowicz, A. A. Kryński, W. Niedźwiedzki, Warszawa 1900&ndash1927). Berehy to zatem nic innego jak ‘wzgórza’. Fonetyczne cechy nazwy wskazują oczywiście na wpływy języków wschodniosłowiańskich, w tym wypadku języka ukraińskiego (por. ukr. берег), na toponimię bieszczadzką.
Monika Kresa

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... rewolucyjną. Oto bowiem "wielkim inkwizytorem", strażnikiem doktryny Kościoła został teolog niebędący tomistą, ale augustynikiem, w dodatku uprawiający dialog z innymi wyznaniami...
  • ... zwiększyć dystans dzielący te partie.
    Gromy na socjalistów ściągnął polityk
    niebędący socjalistą. Carod-Rovira to lider Republikańskiej Lewicy Katalonii (ERC), partii...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego


E-BOOK na DZIEŃ JĘZYKA OJCZYSTEGO

Poprawnej polszczyzny warto uczyć się przez całe życie!
Poznaj odpowiedzi językoznawców na najczęściej zadawane pytania.

18 najczęściej zadawanych pytań w internetowej poradni językowej PWN

Wyślij
Dzień Języka Ojczystego – pobierz darmowy e-book!