coraz to

Wielki słownik ortograficzny

Porady językowe

Coraz to nowsze opony do samochodu osobowego
11.11.2016
Szanowni Państwo,
mam dwa pytania: opony dostawcze, osobowe – czy tak jest poprawnie?
Drugi problem: coraz to nowe czy coraz to nowsze? Coraz nowsze czy coraz nowe?

Dziękuję i pozdrawiam
Czytelniczka
Powiedziałabym raczej: opony do samochodów osobowych, opony do samochodów dostawczych. O oponach powiemy raczej: letnie, zimowe, antypoślizgowe itd. Przymiotniki osobowy, dostawczy nazywają cechy, które nie przysługują oponom.
W drugiej sprawie – poprawna konstrukcja to coraz to + stopień wyższy, więc: coraz to nowszy.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
to, czego nie widzę
14.05.2013
Jakie są przyczyny coraz rzadszego użycia imiesłowów na rzecz nominalizacji w języku polskim? Słyszymy coraz częściej: to, czego nie widzisz kosztem tego widzianego itp.
Przykłady, które Pan podał, są mi o tyle bliskie, że mógłbym je odnieść do siebie. Tak się bowiem składa, że nie widzę, jak frazę to, czego nie widzisz można by zastąpić w proponowany przez Pana sposób. Czyżby to niewidziane?
Czasem jest lepiej: rzeczy, których nie widzisz podlegają zamianie na rzeczy niewidziane, choć w tej drugiej frazie – zwłaszcza gdy się ją zapisze łącznie – jest sugestia, że chodzi o coś trudnego do wyobrażenia, por. Niesłychana historia! Może więc raczej rzeczy niewidoczne.
Poza tym imiesłowy przymiotnikowe wcale nie kolidują z nominalizacją, wręcz przeciwnie – dobrze jej służą.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
coraz mądrzejszy
17.11.2007
Czy można powiedzieć: „Z każdym dniem staje się coraz mądrzejszy”, czy raczej: „Z każdym dniem staje się mądrzejszy”?
Można powiedzieć i tak, i tak. Pierwsze zdanie dobitniej podkreśla postępy, które czyni wymieniona w nim osoba. Jest poza tym dłuższe, więc zgodnie z zasadą ikoniczności języka, przejawiającą się na wiele sposobów, zdaje się wskazywać, że opisany w nim proces przebiega dłużej. Ten sam efekt można osiągnąć inaczej: „Z każdym dniem staje się mądrzejszy i mądrzejszy”. Czy można pójść jeszcze dalej i powiedzieć coraz mądrzejszy i mądrzejszy? Wydaje mi się, że nie, że taka konstrukcja byłaby odebrana jako pleonazm.
Mirosław Bańko, PWN

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... nie chce wolności. Dlatego z taką łatwością nagina kark pod coraz to nowe jarzma. Nie mając nic, czuje się na każdym kroku...
  • ... sklepieniem. Dlaczego zadają sobie ten trud, prześcigając się we wznoszeniu coraz to większych? Może dlatego, że kopuła przywodzi na myśl kulę, doskonałą...
  • ... gotów zabijać i nienawidzieć, wiem również, że czynił to z coraz to innych przyczyn. Raz w hierarchii pojęć moralnych wznosiły się te...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego