zastępca dyrektora

Porady językowe

zastępca
20.10.2003
Jak poprawnie powinienem zatytułować służbowe pismo do zastępcy komendanta: „Pan Zastępca Komendanta” czy „Pan Komendant”?
Do wszystkich zastępców (komendantów, dyrektorów itd.), wicedyrektorów, wiceministrów itd., w wojsku podporuczników, podpułkowników zwracamy się zarówno w mowie, jak i w piśmie, tytułując ich „o rangę wyżej”. Podyktowane jest to względami grzecznościowymi.
Tak więc do zastępcy komendanta mówimy panie komendancie, w adresie pisma stosujemy formę Pan Komendant.
Jeżeli zaś w adresie pisma nazywamy adresata imieniem i nazwiskiem, np. Pan Jan Nowak lub Sz. Pan Prof. dr hab. Jan Nowak, wówczas jego funkcję czy stanowisko nazywamy zgodnie ze stanem faktycznym, bez stosowania strategii grzecznościowych (grzecznościowe są już formy Pan i Sz. Pan):
Pan
Jan Nowak
Zastępca Komendanta Śląskiej Chorągwi Harcerskiej

Sz. Pan
Prof. dr hab. Jan Nowak
Wicedyrektor Instytutu Filologii Polskiej
Małgorzata Marcjanik, prof., Uniwersytet Warszawski
p.o. dyrektor
22.10.2005
Jak należy napisać w piśmie: „p.o. Dyrektora, Pan Jan Kowalski” czy „p.o. Dyrektor, Pan Jan Kowalski”? Uprzejmie proszę o rozstrzygnięcie mojego problemu.
Z góry dziękuję.
Częściej spotyka się konstrukcję p.o. dyrektora, mniej tradycyjną i pewnie dlatego akceptowaną z pewnymi zastrzeżeniami. Nowy słownik poprawnej polszczyzny daje pierwszeństwo konstrukcji p.o. dyrektor.
Skrót p.o. znaczy 'pełniący obowiązki', skąd wynika, że p.o. dyrektor to jednak (swego rodzaju) dyrektor, a p.o. dyrektora brzmi zaledwie jak zastępca dyrektora. Może więc lepiej nadal trzymać się tradycji?
Mirosław Bańko, PWN
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
23.03.2001
Proszę wyjaśnić zasady pisowni wielką i małą literą wyrazów: dyrektor, zastępca dyrektora, prezes, starosta, prezydent, członek zarządu, premier, kurator itp.
Wyrazy te piszemy wielką literą, gdy oznaczają jednoosobowy urząd, np. Akty prawne Prezydenta dla swojej ważności wymagają kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów. Możemy pisać je wielką literą również wtedy, gdy odnosimy je do konkretnej osoby i przytaczamy w pełnym brzmieniu. W pozostałych wypadkach obowiązuje pisownia małą literą, np. Jak wiadomo, prezydenci niektórych krajów mają prawo do rozwiązywania parlamentu w ściśle określonych przypadkach. Zob. Nowy słownik ortograficzny PWN, par. [85] i [116].
Mirosław Bańko

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... tempie. - Staramy się wyeliminować jakiekolwiek ryzyko - wyjaśnia płk Marek Stubnicki, zastępca dyrektora wydziału. Gdyby się okazało, że stolicy grozi powódź, to właśnie...
  • ... nie wpłynęły do kasy Sanepidu.
    Kilkanaście dni temu na stanowisko
    zastępcy dyrektora Sanepidu w Zakopanem powołany został radny SLD Maciej Pawlikowski, nigdy...
  • ... Dziesięć lat temu dzisiejszy właściciel Optimusa musiał odejść ze stanowiska zastępcy dyrektora w nowosądeckich Zakładach Naprawy Samochodów. - Miałem wszystkiego dość. Przez pewien...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego