arbitralny

Wielki słownik ortograficzny

Słownik języka polskiego

arbitralny
1. «narzucany komuś w sposób niedopuszczający sprzeciwu»
2. «bezwzględnie narzucający komuś swoje zdanie»

• arbitralnie • arbitralność

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Arbitralny
5.09.2018
Słowo arbitralny definiowane jest jako ‘bezkompromisowy, narzucony bez możliwości sprzeciwu’; ma wydźwięk, zdaje się, negatywny.
Często spotykam się z nim w pracach dotyczącej statystyki w znaczeniu ‘umowny, konwencyjny’, na przykład w odniesieniu do: wartości prawdopodobieństwa, parametru („Analiza danych [...]” Zięby), progu, przedziału ufności (Google), tj. wartości liczbowych ogólnie przyjętych, ustanowionych na drodze porozumienia.
Czy takie użycie należałoby uznać za element naukowego żargonu?
przedimki i wielka litera
20.12.2011
Czy istnieje jakaś ogólna zasada, która określałaby pisownię obcojęzycznych nazwisk z elementami takimi, jak: de, del, de las, di, van, von? Należy te przedimki zapisywać dużymi czy małymi literami, a może – niestety – wszystko zależy od konkretnego nazwiska i nie ma reguły?
pytaniem na pytanie
3.03.2009
Poproszę o wyjaśnienie, czy rzeczywiście nie należy, jak głosi obiegowa opinia, odpowiadać pytaniem na pytanie. Jeśli to prawda, to jakie są przeciwskazania dla takiej formy wypowiedzi, a kiedy można sobie na to pozwolić? Wydaje mi się, że nie jest rażącym uchybieniem językowym taki na przykład prosty dialog:
– I co sądzisz o mojej propozycji?
– Jakiej propozycji?
Co zatem o odpowiadaniu pytaniem na pytanie sądzą językoznawcy?
Pozdrawiam,
Maciej Szymański

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... wyjątkowość.

    Otwieranie kociej komplikacji za pomocą wytrycha lenistwa jest łatwą,
    arbitralną i pozbawioną dowodów uzurpacją. Równie (nie) skutecznie można powiedzieć, że...
  • ... swych przeciwników, nigdy nie umiejący się przyznać do popełnionych błędów, arbitralny i apodyktyczny. Ten entuzjasta Napoleona, który po jego upadku stał...
  • ... od głosu. W dokumencie była m.in. mowa o torturach, arbitralnych aresztowaniach, porwaniach i egzekucjach bez procesu.
    afp, reuters


    Szef Prokuratury...

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego