D.

Wielki słownik ortograficzny PWN

D (cyfra rzymska = 500)
D. (= dopełniacz) a. dpn.
D. (= don – tytuł grzecznościowy) a. Dn.
d (= dywizjon) a. dyon
d. (= dawny, dawniej) a. daw.
d. (= dzień)
A.D. (= Anno Domini)
b.d. (= bez daty)
c.b.d.o. (= co było do okazania, mat.)
d.c. (= da capo) ndm
d-ca (= dowódca) d-cę, d-cą; d-cy, d-ców a. dca
d.c. al fine (= da capo al fine) ndm
D-dur ndm
d-moll ndm
d.n. (= dokończenie nastąpi)
D.O.M. (= Deo Optimo Maximo – napis na rzymskich świątyniach)
I.N.D. (= in nomine Dei – w imię Boże) a. IND
k.d. (= Kodeks drogowy) a. kd
q.e.d. (= quod erat demonstrandum)
śr.-d.-niem. (= średnio-dolno-niemiecki)
u.d. (= ustawa dewizowa; ut dictum)
z d. (= z domu)

Słownik języka polskiego PWN

d
1. «litera oznaczająca spółgłoskę d»
2. «spółgłoska przedniojęzykowo-zębowa, dźwięczna, twarda»
3. «litera oznaczająca w numeracji porządkowej: czwarty»
4. «drugi dźwięk podstawowej skali diatonicznej»
A.D., AD «Anno Domini»
D I «cyfra rzymska odpowiadająca liczbie 500»
D II «symbol izotopu wodoru deuter»
D-dur «gama lub tonacja durowa»
d-moll «gama lub tonacja molowa»
witamina D «witamina biorąca udział w wapnieniu kości»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

d

Porady językowe

A.D.
29.12.2004
Czy można powiedzieć: w Nowym Roku A.D. 2005? Jak poprawnie używać wyrażenia Anno Domini?
jedno na k..., drugie na d...
31.12.2014
Dzień dobry!
Zastanawiałem się ze znajomym nad słowem kutas. Traktuję to słowo jako wulgarne i nazywam je przekleństwem. Plasuję je pod tym względem choćby blisko słów rozpoczynających się od ch czy k pod względem wulgarności. Pochodzę z Małopolski. Znajomy jest z Dolnego Śląska i twierdzi, że traktowanie tego słowa w ten sposób to specyfika małopolska, a on nie byłby skłonny nazwać go przekleństwem i plasowałby go obok takich słów jak np. dupa. Czy ma rację? Pytanie jest poważne.
Marcello di Capua, D. Marcella di Capui itd.
19.09.2018
Szanowni Państwo,
piszę monografię życia i twórczości włoskiego kompozytora Marcella di Capua – i właśnie, czy w tekście polskim powinienem to nazwisko odmieniać ? Dodam, że sprawa jest o tyle skomplikowana, że proste odniesienia do miasta w Kampanii nie muszą tu grać roli. Część badaczy uważa (niesłusznie), że di Capua jest przydomkiem artysty (z Kapui), natomiast w mojej opinii jest to nazwisko. Cząstka di jest pisana małą literą zgodnie z ortografią z epoki.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... znaleźli jednak żadnych śladów po pocisku. Postrzelony, ale przytomny Marcin D. trafił do szpitala przy ul. Szaserów. Już w niedzielę wieczorem...
  • ... tylko litery. Trzymała na kolanach mapę i szukała miasta na D (jechałyśmy chyba przez Dortmund). Oczywiście źle wjechałam na autostradę. Postanowiłam...
  • ... Pierwszy w Polsce basen z przesuwanym dachem. W dzielnicy Mokre, d. wsi rycerskiej, zabytkowy kościół i kapliczka zw. szwedzką. Ok. 3km...

Encyklopedia PWN

muz. pierwszy dźwięk (stopień) gamy D-dur (z 2 krzyżykami) i gamy d-moll (z 1 bemolem);
litera alfabetu pol. (i łac.),
oznaczenie jednostki czasu, → doba.
metrol. oznaczenie przedrostka → decy- (·10−1).
symbol → deuteru (ciężkiego izotopu wodoru).
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego