opona

Wielki słownik ortograficzny

opona -nie, -nę; opon

Słownik języka polskiego

opona
1. «gumowa obręcz stanowiąca zewnętrzną część koła pojazdu»
2. daw. «ozdobna zasłona»

• oponowy • oponka
kleszczowe zapalenie opon mózgowych «ostra choroba zakaźna wywoływana wirusem przenoszonym na człowieka poprzez ukąszenie kleszcza»
opony mózgowo-rdzeniowe «trzy błony utworzone z tkanki łącznej, otaczającej mózg i rdzeń kręgowy»
osnowa opony «podstawowy szkielet opony»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Coraz to nowsze opony do samochodu osobowego
11.11.2016
Szanowni Państwo,
mam dwa pytania: opony dostawcze, osobowe – czy tak jest poprawnie?
Drugi problem: coraz to nowe czy coraz to nowsze? Coraz nowsze czy coraz nowe?

Dziękuję i pozdrawiam
Czytelniczka
Obce wyrazy kursywą (ciąg dalszy?
4.09.2009
Szanowni Państwo,
państwa zalecenie dotyczące nieodmieniania nieprzyswojonych w polszczyźnie słów afrykańskich budzi jednak moją wątpliwość. W tekst redagowanej właśnie przeze mnie powieści (przekład z angielskiego), której akcja toczy się w byłej Rodezji, wplecione są wyrazy pochodzące z różnych języków afrykańskich (m. in. plemion Ndebele, Shona). Część tych wyrazów wręcz prosi się o odmianę, a nieodmieniona po prostu źle brzmi. Czy mogę je odmieniać, nawet jeśli nie są zadomowione w polszczyźnie? Podaję kilka wyrwanych z kontekstu zdań powieści, a w nawiasach znaczenie danych wyrazów. Dodam, że wszystkie afrykańskie słowa są również zamieszczone w słowniczku na końcu książki.
Czasem pijemy herbatę tak, jak to robią Afs – zanurzamy nasze kanapki w zielonych, emaliowanych kubkach, potem odgryzamy mokry kęs i pociągamy łyk herbaty, która, zanim ją połkniemy, rozlewa się po całych ustach.
Robimy to tylko po to, by charf [naśladować] Afs, ale w końcu zawsze wracamy do rozkładania, lizania i zgniatania [kanapek].
Odpychamy łokciami opony i puszczamy się biegiem do zamieszkanego przez Afs khaya [domu], skąd nadpływa ten dźwięk.
Mieszkają tu wszyscy pracownicy farmy ze swoimi żonami i picaninami [picanin – dziecko] – razem około czterdziestu rodzin.
Kuca przy ogniu i daje nam do ssania kawałek sadza [sadza - rodzaj posiłku z kukurydzy] obtoczony w cukrze.
Spoglądam do góry i widzę ją, jak czeka na nas na stoep [podest] i już z daleka zauważa nasze poncha.
Och, to dlatego, że amadlozi [duchy przodków] nie potrzebują w niebie szczurów i dlatego, że n’anga [szaman] potrzebuje szczurzych pazurów, by zrobić niezwykłe muti [lekarstwo].
Z góry serdecznie dziękuję za odpowiedź,
Anna

Ciekawostki

opona
Do szerszej prezentacji wybraliśmy tym razem rzeczownik z początku trzeciej dziesiątki listy kluczowości, który jednak w istotnym stopniu zogniskował uwagę mediów i stał się już symbolem: opona. Stara opona założona na koło prezydenckiej limuzyny (to słowo także jest wśród słów najczęstszych w marcu) dla jednych pozostanie symbolem niecnych knowań i zamachu na prezydenta, dla innych symbolem nieudolności i wiecznej polskiej prowizorki. Zobaczmy, z czym kojarzyła się opona naszym przodkom.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... infekcji dróg moczowych, zakażenia przewodu pokarmowego (z biegunką) i zapalenia opon mózgowych (z wymiotami i niechęcią zginania głowy do przodu). We...
  • ... z wodą, trzeba rzeczywiście posiadać odpowiednie atesty i zezwolenia. - Z oponami jest zupełnie inaczej. Kauczuk nie reaguje z cząsteczkami wody. Jest...
  • ... Zbyt późno go dostrzeżono, zbyt ostro wciśnięte hamulce blokują koła.
    Opony zanoszą się piskliwym jękiem.
    W sekundzie dziesiątej zgłuszają go dwa...

Encyklopedia

techn. mocna powłoka stanowiąca zewn. część ogumienia;
szt. plast. staropolska nazwa (XVI–XVIII w.) różnego rodzaju tkanin dekoracyjnych, m.in. tapiserii,
opona szczelnie osadzona bezpośrednio na obręczy koła, napełniona sprężonym powietrzem, często o wewn. powierzchni pokrytej substancją uszczelniającą drobne uszkodzenia.
m. w Filipinach, → Lapu-Lapu City.

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego