wstyd

Wielki słownik ortograficzny PWN

wstyd -du, -dzie
nie wstyd (ci?)

Słownik języka polskiego PWN

wstyd
1. «przykre uczucie spowodowane świadomością niewłaściwego postępowania, niewłaściwych słów itp., zwykle połączone z lękiem przed utratą dobrej opinii»
2. «uczucie onieśmielenia lub skrępowania»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Wstyd
11.07.2019
Szanowni Państwo,
proszę o etymologię rzeczownika wstyd.

Pozdrawiam
Stratos Vasdekis
Wstyd nie odmieniać nazwisk…
7.02.2019
Kiedy w pracy mówię o konieczności odmieniania nazwisk w pismach, napotykam na zdecydowany opór współpracowników. Zdecydowana większość uważa, że „wymyślam głupoty” oraz że bardziej urzędowo (!) jest, gdy nazwisko pozostaje nieodmienione. Dlatego proszę o podpowiedź, po jaką publikację z tego zakresu powinnam sięgnąć, żeby zwiększyć swoją wiarygodność i umieć odpowiedzieć na wszystkie podchwytliwe pytania typu „A jak odmienisz takie-i-takie nazwisko”.
Czy odmieniać nazwiska?
22.05.2003
Złości mnie maniera nieodmieniania nazwisk. Dziecko przyniosło ze szkoły pięknie wypisany dyplom. Cóz z tego, skoro wstyd mi go pokazać. Na dyplomie bowiem imię jest odmienione, nazwisko zaś nie. Całość sprawia wrażenie co najmniej dziwne. Nikt nie zadał sobie trudu opracowania tekstu, by nazwisko występowało w mianowniku. Nieśmiała uwaga rzucona w towarzyskiej rozmowie wywołałą burzę. Podobno niepotrzebie się czepiam drobiazgów, skoro nawet w sądzie protokoły zawierają takie konstrukcje i nikomu to nie przeszkadza. Mnie przeszkadza! Na dowód, że nie mam racji, pokazano mi taki dokument. Rzeczywiście, było napisane (używam fikcyjnych nazwisk): „Wyrok przeciwko Mateuszowi Józefowi Młotek w sprawie Karola Zenona Wilusz”. Pokusiłam się nawet o uwagę, że nie podpisałabym takiego sądowego dokumentu, bo nazwisko nieodmienione uznałabym za obce. Śmiech rozmówców mnie ogłuszył. Podobno z sądem się nie dyskutuje. Uważam, że mam rację. Proszę o poradę, jak postąpić w sytuacji, gdy urzędowo ktoś przekręca moje nazwisko i czyni to w majestacie prawa.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... czyni, wpadł pomiędzy nich.
    - Pokój! - rozpostarł ręce. - Pax! Panowie! Nie
    wstyd wam? Zachowujcież się jak ludzie cywilizowani!
    - Bijesz się... - Szarlej wyprostował...
  • ... ramiona. Gotów przyjąć mnie, pocieszyć, obiecać "żywot wieczny amen".
    Ale
    wstyd mi podejść do Niego. Skoro tyle dorosłych, świadomych lat żyłam...
  • ... matka prawie przy każdym jedzeniu
    wygaduje na te talerze, że
    wstyd już jeść, że jak u najgorszych, że jak
    można przez...

Encyklopedia PWN

filoz. w etyce uczucie pojawiające się na skutek czynu niezgodnego z przyswojonymi przekonaniami, wartościami i normami moralnymi;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego