adekwatny

Wielki słownik ortograficzny

Słownik języka polskiego

adekwatny «zgodny z czymś»
• adekwatnie • adekwatność

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

adekwatny
9.10.2007
Czy słowo adekwatny musi zawsze występować w złożeniu adekwatny do, czy może być użyte samodzielnie? W skrypcie użyłem zdania „Niezbędne jest sformułowanie bardziej adekwatnej teorii metali”, mając na myśli 'lepszej niż obecna'. Pani redaktor stwierdziła, że musi być adekwatnej do, więc uzupełniłem na adekwatnej do rzeczywistości, ale nie jestem tym zachwycony.
Adekwatny znaczy to samo, co odpowiedni, i tak jak drugie z tych słów może się obyć bez przyimka.
Mirosław Bańko, PWN
cecha i właściwość
9.09.2002
Proszę o wytłumaczenie różnicy w znaczeniu słów cecha i właściwość oraz podanie adekwatnych przykładów.
W podstawowym znaczeniu są to wyrazy synonimiczne, ale cecha ma szerszy zakres użycia. Mówimy np. o cechach charakteru i cechach narodowych, a nie możemy w tych połączeniach użyć słowa właściwość. Poza tym cecha to znak właściciela lub producenta umieszczany na niektórych wyrobach, np. ze złota, a właściwość to cecha czegoś, co jest właściwe (np. właściwość czyjegoś postępowania).
Mirosław Bańko
Chcemë le so zażëc!
8.01.2007
„Chcemë le so zażëc!” – co to znaczy?
Chcemë to ‘chcemy’, le to partykuła wzmacniająca wypowiedź, odpowiednik polskiego , so to skrócona forma sobie, podobnie jak w potocznym polskim se, a zażëc to 'zażyć (tu, rzecz jasna, tabaki)'.
Dosłownie więc znaczyłoby to „Chcemyż sobie zażyć (tabaki)”. Ale takie chcemë występuje w funkcji trybu rozkazującego, jakby jako 'weźmy, zróbmy', zatem adekwatnym tłumaczeniem na język polski byłoby „Zażyjmyż sobie / zażyjmy no sobie / no to sobie zażyjmy (tabaki)!”.
Ten konwencjonalny zwrot został spopularyzowany przez pisarza kaszubskiego Aleksandra Labudę, który kończył nim swoje „gadki”, a wciąż pielęgnowany jest przez miłujących tabakę Kaszubów.
Artur Czesak, IJP PAN, Kraków

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... Koral, który pierwszy wymyślił lody po 40 gr o jakości adekwatnej do ceny. Przekonanie Grycana, że to manewr na raz i...
  • ... znane standardy rozwiązań. Dopiero analiza konkretnej sytuacji daje możliwość doboru adekwatnych modeli, metod czy rozwiązań oraz pozwala na określenie ich jednorazowej...
  • ... nadaje im znaczenie. W praktyce posługujemy się jednak wieloma kodami, adekwatnymi do rodzaju przekazu, dlatego też reakcja nań nie zawsze jest...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego