kwasy

Wielki słownik ortograficzny PWN

kwas -su, -sie; -sów

Słownik języka polskiego PWN

kwasy pot. «złe stosunki, zadrażnienia między ludźmi»
kwasy karboksylowe «związki organiczne, w cząsteczkach których występuje grupa karboksylowa»
kwasy sulfonowe «kwasy organiczne stosowane m.in. w syntezie środków leczniczych i barwników»
kwasy tłuszczowe «kwasy organiczne występujące w postaci związków z gliceryną w tłuszczach roślinnych i zwierzęcych oraz w woskach»
kwas
1. «substancja o kwaśnym smaku i charakterystycznym zapachu; też: kwaśny smak»
2. «zakwaszona porcja ciasta»
3. «związek chemiczny, który w reakcji z zasadą oddaje protony, tworząc sól»

• kwasowy • kwasek
kwas acetylosalicylowy «związek chemiczny używany jako środek leczniczy o działaniu przeciwzapalnym, przeciwgorączkowym i przeciwbólowym»
kwas akrylowy «nienasycony kwas karboksylowy o właściwościach żrących»
kwas alginowy «związek organiczny będący składnikiem błon komórkowych niektórych glonów»
kwas azotowy «kwas nieorganiczny, bezbarwna ciecz działająca żrąco na skórę»
kwas barbiturowy «związek organiczny, ciało stałe, którego pochodne stosowane są jako środki nasenne»
kwas benzoesowy «najprostszy aromatyczny kwas karboksylowy w postaci bezbarwnych kryształków, występujący w przyrodzie w wielu żywicach»
kwas borowy, borny «związek nieorganiczny, substancja krystaliczna w postaci błyszczących łusek»
kwas chlebowy «napój chłodzący z osłodzonej wody z dodatkiem chleba razowego i drożdży wywołujących fermentację»
kwas cholowy «jeden z głównych kwasów żółciowych»
kwas cytrynowy «związek organiczny tworzący bezbarwne kryształy rozpuszczalne w wodzie, występujący w wielu owocach»
kwas foliowy «związek organiczny występujący w niektórych tkankach organizmów oraz w wielu pokarmach, działający krwiotwórczo»
kwas karbolowy «roztwór wodny fenolu»
kwas masłowy «bezbarwna, oleista ciecz o nieprzyjemnym zapachu»
kwas mlekowy «związek organiczny występujący w kwaśnym mleku i kiszonkach, powstający także w mięśniach podczas ich pracy»
kwas moczowy «związek organiczny stanowiący w organizmie jeden z końcowych produktów przemiany związków zawierających azot»
kwas mrówkowy «związek organiczny będący cieczą o działaniu żrącym, występujący w organizmach owadów i w roślinach»
kwas nadmanganowy «kwas istniejący tylko w roztworach wodnych, zawierający mangan»
kwas nieorganiczny, mineralny «kwas należący do związków nieorganicznych»
kwas nukleinowy «związek organiczny występujący w każdej żywej komórce, biorący udział w biosyntezie białek i przenoszeniu informacji genetycznej»
kwas oleinowy «kwas tłuszczowy będący składnikiem większości tłuszczów roślinnych i zwierzęcych»
kwas organiczny «kwas należący do związków organicznych»
kwas pantotenowy «witamina z grupy witamin B, występująca m.in. w drożdżach, wątrobie, jajach i mleku»
kwas salicylowy «związek organiczny o słabych właściwościach bakteriobójczych»
kwas siarkawy «kwas o działaniu redukującym»
kwas siarkowy «kwas nieorganiczny, bezbarwna, bezwonna, oleista ciecz, silnie higroskopijna»
kwas solny, chlorowodorowy «kwas nieorganiczny, bezbarwna ciecz stosowana w przemyśle i jako odczynnik laboratoryjny»
kwas stearynowy «nasycony kwas tłuszczowy, proszek lub bezbarwna masa podobna do wosku, jeden z głównych składników tłuszczów roślinnych i zwierzęcych»
kwas stężony «kwas wysokoprocentowy, bliski stanu nasycenia»
kwas szczawiowy «związek organiczny, bezbarwna substancja krystaliczna o działaniu trującym, występująca w postaci soli w wielu roślinach»
kwas węglowy «kwas nieorganiczny, bardzo nietrwały, używany do produkcji napojów orzeźwiających»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

DNA
11.01.2011
Szanowni Państwo,
pracujemy w laboratorium biologii molekularnej, gdzie język polski nagminnie miesza się z angielskim. Na przykład dla kwasów nukleinowych nie ma polskich skrótów, nie mówimy kwas dezoksyrybonukleinowy czy kwas rybonukleinowy, ale DNA i RNA i jest to ogólnie przyjęte. Pytanie brzmi: czy powinniśmy mówić ten DNA czy to DNA? Wyizolowałam plazmidowy DNA czy plazmidowe DNA?
Pozdrawiam
Zasada
7.02.2017
Dlaczego w chemii przeciwieństwo kwasu nazwano zasadą? Ciekawi mnie, czemu zamiast neologizmu użyto neosemantyzmu?
kisiel
7.03.2003
Proszę wyjaśnić mi pochodzenie słowa kisiel. Czy ma ono związek ze słowackim i czeskim kyselina, co znaczy 'kwas'?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... Tragedia Cecylii Raudzis, pracownicy opolskiej poczty. Kobiety, którą bandyci oblali kwasem kilkanaście dni wcześniej przez pomyłkę, bo wzięli ją za prokurator...
  • ... soli miedzi. Dalej wodę dezynfekuje się podchlorynem sodu, zakwasza stężonym kwasem siarkowym do pH w granicach 6,26,4 i koaguluje...
  • ... prowadzi się: ekstrakcję P2O5,

    chłodzenie pulpy, filtrację osadu i zatężanie
    kwasu fosforowego. Dwuwodny siarczan wapnia jest uciążliwym odpadem, kierowanym na składowiska...

Encyklopedia PWN

związki chemiczne odznaczające się charakterystycznymi właściwościami, m.in. kwaśnym smakiem, zdolnością wywoływania reakcji barwnych ze wskaźnikami (np. barwią lakmus na czerwono), roztwarzaniem wielu substancji;
kwasy nieorganiczne;
kwasy, które w roztworach (przy dostatecznie dużym rozcieńczeniu) całkowicie dysocjują na jony, tj. ich stopień dysocjacji elektrolitycznej jest równy 1.
kwasy owocowe, α-hydroksykwasy, AHA,
kwasy org. z grupy hydroksykwasów;
kwasy, które w roztworach tylko częściowo dysocjują na jony, tj. ich stopień dysocjacji elektrolitycznej jest mniejszy od 1.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego