wczasy

Wielki słownik ortograficzny

wczasy -sów

Słownik języka polskiego

wczasy «wypoczynek, którego organizatorzy za opłatą zapewniają noclegi, wyżywienie, a niekiedy także rozrywki»
• wczasowy

Porady językowe

Zagranica, ale wyjechał za granicę, wczasy za granicą
15.05.2017
Jaka jest prawidłowa pisownia? Wyjazd na wczasy za granicę czy: Wyjazd na wczasy zagranicę?
Wyrażenie oznaczające kraje leżące poza przestrzenią, w której znajduje się nasz kraj, jest nietypowe w naszym języku.
Otóż ich nazwa to zagranica. Mówimy (i piszemy) więc:
M. Zagranica postawiła Polsce twarde warunki.
D. Wrócił z zagranicy.
C. Zrobił to dzięki zagranicy.
B. Zwiedził całą zagranicę.
N. Negocjowali z zagranicą.
Ms. Rozmawiali o zagranicy.

Rzeczownik ten nie jest jednak używany wtedy, gdy chcemy wskazać cel wyjazdu – musielibyśmy wówczas (jak się zdaje) używać konstrukcji Pojechał do zagranicy / w zagranicę, a te się jednak nie przyjęły. Zamiast tego mówimy: za granicę. Podobinie: nie mówimy, że ktoś mieszka w zagranicy, lecz: mieszka za granicą.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Chalkidiki
2.02.2006
Witam, serdecznie.
H czy CH, oto jest pytanie. Pytanie dotyczy greckiej nazwy własnej – Halkidiki czy Chalkidiki? Będę wdzięczna za odpowiedź.
Pozdrawiam,
K. Koroblewska
Tradycyjna polska nazwa to Półwysep Chalcydycki. Forma jednowyrazowa upowszechniła się u nas ostatnio za sprawą biur podróży, które oferują tam wczasy na podstawie folderów tłumaczonych głównie z niemieckiego i angielskiego, a w tych językach używa się właśnie zapisów Chalkidiki i Halkidiki. Pierwszą z tych form preferują Niemcy, druga jest częstsza w tekstach angielskich.
Jest to w takim razie nowe zapożyczenie nazewnicze. Pozostaje odpowiedź na pytanie, czy należy je zaakceptować. Moim zdaniem względy ekonomii językowej uzasadniają to zapożyczenie, a za odpowiedni zapis należy uznać Chalkidiki, co jest też poprawną transkrypcją z greki.
Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski
uciec przed DORSZ-em
27.04.2015
Szanowni Państwo,
Proszę o wyjaśnienie kwestii poprawności tworzenia akronimu od nazwy Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych. Samo zainteresowane dowództwo używa skrótu DO RSZ, podobnie jak DG RSZ (Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych), jednak na etapie opracowywania reformy ustanawiającej oba dowództwa skróty te były pisane łącznie: DORSZ i DGRSZ.
Korzystając z okazji, pozdrawiam wszystkich Państwa serdecznie, a szczególnie prof. Mirosława Bańko, którego byłam studentką w 1990 r.
Zasadniczo w skrótowcach piszemy wszystkie litery łącznie, ale jeśli pełna nazwa składa się z dwóch odrębnych części, to każda z nich może mieć swój skrótowiec, np. DW FWP (od Dom Wczasowy Funduszu Wczasów Pracowniczych). Trudno więc o pryncypialne potępienie zapisów rozdzielnych podanych w pytaniu. Jeden z nich zresztą jest zapewne efektem ucieczki przed zapisem identycznym z nazwą pewnej ryby, mającej u nas nie najlepszą opinię, por. rymowankę: „Jedzcie dorsze, g... gorsze”. Drugi zapis łączny mógł zaś powstać przez analogię do pierwszego.
Dziękuję za pozdrowienia! W roku 1990 moich dzisiejszych studentów nie było jeszcze na świecie.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... domu przy śniadaniu, rozmawia z dziećmi i żoną o planowanych wczasach w ZSRR nad Morzem Kaspijskim, w radiu na parapecie poranny...
  • ... Groma-Tour, Waryńskiego 10. 25 60 20; 25 60 19 wczasy krajowe - morze, jeziora, góry. Zagranicą apartamenty, hotele, wycieczki. Kolonie i...
  • ... społecznej i mogę zacząć pakowanie :) Wyjeżdżam na dwa tygodnie na wczasy nad jeziorko. Mniam, mniam. Co prawda będę zmuszona do nauki...

Encyklopedia

instytucja zajmująca się organizacją różnych form wypoczynku, utworzona w Polsce 1949;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego