aktywacja

Wielki słownik ortograficzny

ak•tywa•cja -cji, -cję

Słownik języka polskiego

aktywacja
1. «pobudzenie lub wzmożenie działania czegoś»
2. «rozpoczęcie korzystania np. z telefonu komórkowego, karty magnetycznej, odbywające się dzięki włączeniu ich do systemu albo zdjęciu blokady»

• aktywacyjny • aktywować
aktywacja radiacyjna «proces przemiany substancji niepromieniotwórczej w promieniotwórczą w wyniku sztucznych reakcji jądrowych»
energia aktywacji «najmniejsza wartość sumy energii, którą muszą mieć cząsteczki, atomy lub jony, by w wyniku ich zderzenia mogła zajść reakcja chemiczna»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

deaktywacja?
24.10.2002
Szanowny Panie Redaktorze,
W regulaminie operatora telefonii pojawia się termin deaktywacja (w zn. 'czynność odwrotna do aktywacji'). Wydaje mi się, że zgodnie z zasadą dodawania przedrostka de- do wyrazów zaczynających się od samogłoski powinno się pisać dezaktywacja i że nie jest tu nadrzędne kryterium semantyczne (że ta de/z?/aktywacja to co innego niż dezaktywacja związku chemicznego), lecz zasada ortograficzna właśnie.
Czy mam rację?
Zgadzam się z Panią co do zasady: przed spółgłoską powinniśmy używać formy de-, np. destabilizacja, a przed samogłoską dez-, np. dezorientacja. Dlatego z dezaprobatą (a nie z deaprobatą) odnoszę się do formy deaktywacja.
Mirosław Bańko
dezaktywacja
14.12.2004
Szanowni Państwo!
Uprzejmie proszę o ustalenie, które słowo jest poprawne: deaktywacja czy dezaktywacja. Przy czym podkreślam, że nie chodzi tu o chemiczny sens rzeczownika aktywacja, lecz raczej o informatyczny, np. w zdaniu: „Operatorzy komórkowi dopuszczają dez(de?)aktywację usługi Poczta Głosowa w dowolnym momencie”.
Z góry dziękuję za pomoc.
Michał Grzyb
Przedrostek de‑ wywodzi się z języka łacińskiego, a pojawił się u nas w rezultacie zapożyczania wyrazów z łaciny lub języków romańskich. Przed tematami rozpoczynającymi się od samogłoski stosujemy jego wariant dez‑, np. dezaprobata, dezintegracja. Odstępowanie od tej zasady i tworzenie form deaktywacja, deaktywować uważam za niepotrzebne, bez względu na znaczenie wyrazu. Wprawdzie w tekstach internetowych aż jedną trzecią użyć stanowią tę formy, mimo to jestem przeciwny ich akceptacji, ponieważ w przeciwnym razie będziemy musieli się też zgodzić na formy deaprobata, deintegracja i podobne.
Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski
Co się robi z usługą?
24.01.2003
Witam,
Proszę o wyjaśnienie, jakiej formy użyć w przypadku, gdy chcemy napisać o rozpoczęciu realizacji usługi z jakąś konkretną datą. Czy można napisać, że usługa została uaktywniona, czy może aktywowana w dniu...? Czesto słyszy się przecież o usługach aktywnych, np. w telefonii komórkowej.
Pozdrawiam,
AS
Usługę najlepiej by było udostępnić – tak jest bezpiecznie i po polsku. Ostatecznie można też usługę aktywować, zwłaszcza jeśli ma być świadczona przez telefon komórkowy. Aktywacja najczęściej kojarzy się nam dziś z telefonią komórkową.
Mirosław Bańko

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... sprzedaży IDEA lub Telepunktu z płaconą fakturą telefoniczną TP, kup aktywację w planie taryfowym Nowa Idea Optima i wybierz telefon dla...
  • ... P). Duże ciśnienia nadległego lodu w obszarze rozpoczęcia szarży (strefa aktywacji) utrudnia istnienie drenażu tunelowego. Zatrzymywana woda „podtapia” obszar...
  • ... wysyłane 2 Lub 3 razy dziennie przez 30 dni od aktywacji.
    Aktywacja: SMS o treści S PRAKTYCZNY pod numer 7575
    Koszt...

Encyklopedia

aktywacja
[łac. activus ‘czynny’],
chem. przeprowadzanie substancji chemicznej w stan aktywny, tj. taki, w którym jest ona zdolna do ulegania reakcji chemicznej;
techn. zwiększanie aktywności chem. powierzchni, tj. zdolności powierzchni do reagowania z otaczającym ośrodkiem, np. tlenem z atmosfery;
proces przemiany substancji niepromieniotwórczej w promieniotwórczą w wyniku działania neutronami, cząstkami naładowanymi, fotonami;
biol. zmiany zachodzące w komórce jajowej (jaju) zwierząt pod wpływem wniknięcia plemnika
minimalna ilość energii, którą muszą mieć cząstki (cząsteczki, atomy, jony), aby mogła zajść między nimi reakcja chemiczna;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego