mecenas

Wielki słownik ortograficzny

Mecenas (polityk rzymski) -sa, -sie
mecenas (protektor sztuki; adwokat) -sa, -sie; -si a. -sowie, -sów

Słownik języka polskiego

mecenas
1. «osoba lub instytucja wspierająca rozwój sztuki, literatury i nauki»
2. «tytuł stosowany grzecznościowo wobec adwokatów i radców prawnych; też: osoba tak tytułowana»

• mecenasowski • mecenaska

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

mecenas, sponsor i ...
10.09.2001
Szanowny Panie Profesorze,
Czy dopuszczalne jest użycie określeń donator oraz mecenas w odniesieniu do instytucji wspierającej finansowo konferencję naukową? Chciałabym uniknąć pojęć ofiarodawca i darczyńca, których nie lubię.
Serdecznie dziękuję za wskazówki,

Joanna Binienda
Pani Joanno,
Oba wyrazy, które Pani lubi, mogą być użyte. Donator to raczej ktoś, kto coś ofiarował, nawet raz. Mecenas wspiera jakąś działalność, opiekuje się kimś dłużej. Jeśli sponsor (bo i takie słowo, dziś rozpowszechnione, może być użyte) finansuje konferencję, zasługuje na najładniejsze wyrazy.
Z poważaniem -
Jerzy Bralczyk
Kto może się onanizować?
18.05.2001
Szanowni Państwo,

Jeszcze jedno pytanie. Czy zważywszy, że Onan był mężczyzną, kobieta może się onanizować? Czy w odniesieniu do kobiet lepiej byłoby użyć czasownika masturbować się?

Z powazaniem,
Jacek Lewinson
Z definicji słownikowych nie wynika, aby onanizować się mogli tylko mężczyźni, co więcej - w Korpusie Języka Polskiego mamy przykłady na użycie tego czasownika w rodzaju żeńskim.
Z tego, że pierwszym mecenasem poetów i artystów był Caius Cilnius Maecenas, żyjący w I w. pne., też nie wynika, aby mecenasem dziś nie mogła być kobieta.
Znaczenie realne często odrywa się od etymologicznego.
Mirosław Bańko
Boli, pacjencie?
28.05.2015
Był‚em ostatnio u dentysty. Mł‚oda pani stomatolog przez cał‚y czas zwracał‚a się™ do mnie per pacjencie („Boli, pacjencie?”, „Jeszcze chwila, pacjencie” itp.). Czy taka trochę dla mnie dziwna forma jest uprzejma i dopuszczalna?
Forma zwrotu do pacjenta rzeczywiście dziwna, chociaż potwierdzająca rozszerzające się obecnie zjawisko skracania dystansu między rozmówcami (często nie znającymi się osobiście). Do tej samej szuflady można włożyć bardzo dziś popularne formy adresatywne typu pani Janino (na przykład do petentki w urzędzie), panie Marku (dziennikarz w studiu telewizyjnym do ministra), mecenasie, senatorze, Droga Pani Małgorzato (e-mail studenta do wykładowcy).
Formy te nie są stosowne, świadczą na ogół o braku kompetencji komunikacyjnej mówiącego, ale nie o świadomym łamaniu norm grzeczności. Gdyby tej młodej dentystce z przykładu zarzucić, że zachowywała się wobec Pana nieuprzejmie, używając formy pacjencie, pewnie byłaby zdziwiona.
Małgorzata Marcjanik, prof., Uniwersytet Warszawski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... przez niego platynową blondynką, całkiem już zresztą nieprzytomną, zajmował się mecenas Krajewski. Kędzierzawą Lili Hańską obejmował Seiffert. Miał na sobie jasne...
  • ... 510cm z warsztatu wielkopolskiego. Przedstawiona jest na nim postać fundatora, mecenasa sztuki, Jana Konarskiego, biskupa krakowskiego, urodzonego w Kobylinie. Nadto 6...
  • ... a on tak zaczyna się śmiać. No tak tak, panie mecenasie, to moja starsza siostra.
    Świetnie. Czyli miał syn poczucie humoru...

Encyklopedia

Mecenas, Caius Cilnius Maecenas, ur. 70 r. p.n.e., zm. 8 r. p.n.e.,
rzymski polityk i pisarz;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego


E-BOOK na DZIEŃ JĘZYKA OJCZYSTEGO

Poprawnej polszczyzny warto uczyć się przez całe życie!
Poznaj odpowiedzi językoznawców na najczęściej zadawane pytania.

18 najczęściej zadawanych pytań w internetowej poradni językowej PWN

Wyślij
Dzień Języka Ojczystego – pobierz darmowy e-book!