dialektyczny

Wielki słownik ortograficzny PWN

dialektycz•ny (skrót: dial.)

Słownik języka polskiego PWN

dialekt «regionalna odmiana języka»
• dialektalny, dialektowy, dialektyczny
dialektyka
1. «teoria filozoficzna ujmująca rzeczywistość jako proces rozwijający się na zasadzie wyłaniania się i przezwyciężania przeciwieństw»
2. «metoda rozumowania i dyskusji polegająca na dochodzeniu do prawdy poprzez ujawnianie sprzeczności tkwiących w pojęciach i sądach»
3. «przeciwieństwa i sprzeczności właściwe jakiemuś zjawisku»

• dialektyczny • dialektycznie • dialektyk
materializm dialektyczny «w filozofii marksistowskiej: ogólna teoria ewolucji przyrody sformułowana w kategoriach dialektyki Hegla»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

dialektytne myślenie
18.05.2005
Wojciech Młynarski powiedział kiedyś, że zachęca publiczność do tego, żeby przy odbiorze jego piosenek stosowała dialektytne myślenie. Cóż to takiego?
przeciwmgielny czy przeciwmgłowy?
27.11.2008
W samochodzie mamy światła przeciwmgielne czy przeciwmgłowe? Mówimy dialektyczny czy dialektologiczny?
naczynie
16.02.2012
Zauważyłem, że moja babcia, która pochodzi z okolic Stalowej Woli, używa słowa naczynie w znaczeniu zbiorowym. Chcąc na przykład oznajmić konieczność umycia kilku garnków i talerzy, zawsze powie „Muszę umyć naczynie”, nigdy zaś: „Muszę umyć naczynia”. Zastanawia mnie, skąd się to bierze – czy jest to jakaś swoistość dialektyczna?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... rzeczywistością a marzeniami o własnej literaturze. Nie jest to całkiem dialektyczna triada; teza, antyteza i synteza splatają się tu ze sobą...
  • ... wyrzucanych z moździerzy i dział burzących. Na koniec oczekiwane salto dialektyczne: kule rodzą ogień, są jego obietnicą. A przecież wiadomo, że...
  • ... dodatku obrzezanym.
    Jonatan uśmiechnął się przepraszająco. - Cóż za brak myślenia
    dialektycznego, właśnie przez brak rodzi się nadmiar.
    Przygaszono światła, włoska otyła...

Encyklopedia PWN

marksistowska nauka o najogólniejszych prawach rozwoju przyrody i społeczeństwa oraz o podstawach ich poznania;
filoz. rodzaj negacji realnej, zmiana jakościowa przedmiotu (zjawiska), z którą wiąże się jego przejście na nowy, wyższy stopień rozwoju.
teologia dialektyczna, teologia kryzysu,
kierunek w teologii ewangelickiej XX w., zapoczątkowany po I wojnie światowej.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego