mur

Wielki słownik ortograficzny PWN

mur -ru, -rze; -rów: mur berliński
mur-beton (absolutnie pewne)
na mur (pot.)
na mur-beton (pot.)
Wiel•ki Mur Chiń•ski Wiel•kiego Muru Chiń•skiego, Wiel•kim Murze Chiń•skim
Mura (rzeka) -rze, -rę
Murów -rowa, -rowie; przym.: murowski

Słownik języka polskiego PWN

mur
1. «ściana budynku lub ogrodzenie wykonane z cegieł, kamieni lub bloków betonowych spojonych zaprawą»
2. «coś, co ludzi izoluje lub dzieli»
3. «zwarta grupa ludzi lub rzeczy zasłaniająca coś lub odgradzająca coś od czegoś»
4. «w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni w szereg, osłaniający bramkę przed strzałem z rzutu wolnego»

• murowy
mur-beton pot. «z całą pewnością, bez żadnej wątpliwości»
mur ciosowy «mur z obrobionych bloków kamiennych»
mur cyklopowy «mur z nieobrobionych i niespojonych zaprawą bloków kamiennych, charakterystyczny dla budowli mykeńskich»
mur oporowy «mur z kamienia, cegieł lub betonu podtrzymujący stok ziemny»
mur poligonalny «mur z wielobocznych głazów o obrobionych powierzchniach stycznych, budowany w epoce brązu»
mur pruski «ściana o konstrukcji drewnianej wypełnionej cegłą, gruzem lub gliną»
mur rzymski «mur z małych, kwadratowych kamieni tufowych»
ślepa ściana, ślepy mur «ściana, mur bez okien i drzwi»
mury «miejsce z murowaną zabudową lub ogrodzone murem; też: murowane budynki»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

mur

Porady językowe

mur berliński i Ściana Płaczu
11.06.2008
WSO PWN zaleca zapisy: mur berliński, ale Ściana Płaczu. Jakie jest uzasadnienie zróżnicowanego zastosowania wielkich liter w proponowanych zapisach?
mur berliński
24.03.2006
Proszę o odpowiedź, jak należy pisać MUR BERLIŃSKI (np. w tekście informacyjnym o Berlinie), oba wyrazy małymi czy wielkimi literami?
warianty strony biernej
11.09.2012
Dzień dobry,
mam pytanie odnośnie rożnicy w tworzeniu konstrukcji biernej przy użyciu słów: być/zostać + imiesłów. Jaka jest np. różnica w zdaniach „Mur został zbudowany z cegły”, „Mur jest zbudowany z cegły”? Albo w zdaniach „Rada zostanie powołana przez burmistrza”, „Rada będzie powołana przez burmistrza”? Kiedy i dlaczego bardziej uzasadnione jest wybranie jednej z tych konstrukcji?

Ciekawostki

MÓR, MUR
Mór to inaczej zaraza, słowo pochodzące od prasłowiańskiego moriti ‛zabijać, uśmiercać’ i poprzez nie spokrewnione z innym, dziś też rzadkim rzeczownikiem, występującym tylko w zwrocie na umór (np. pić na umór), który znaczy ‛bez opamiętania’, a etymologicznie ‛do śmierci’.
Mówimy „Głową muru nie przebijesz”, jeśli uważamy, że trudności, które ktoś chce przezwyciężyć, są zbyt duże, aby je pokonać.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... dni powszednie, wszystkie uroczystości odbywać się już będą w nowych murach.
    Prace wykończeniowe będą długotrwałe i kosztowne. W momencie rozpoczęcia rozbudowy...
  • ... z otwartych rowów ściekowych. Powolne gardłowe głosy rozlegały się za murem, z dala podzwaniały rowery, zbliżała się pora wyrojenia z pracy...
  • ... i jednocześnie w mej głowie. Kontrolowałem go w całości. Liściaste mury były dla mnie przezroczyste.
    Z zawstydzeniem przyznaję, że wodzenie za...

Encyklopedia PWN

mur
[niem. < łac.],
konstrukcja budowlana jednorodna lub wielowarstwowa, wykonana ręcznie, tj. murowana z drobnowymiarowych elementów murowych łączonych zaprawą, klejem, łącznikami mech. (np. klamry, kołki, kotwy) lub zestawianych „na sucho”.
ściana (z kamienia, cegieł, betonu) przenosząca obciążenia poziome, np. od naporu mas ziemnych (m.o. chroniący skarpę przed osuwaniem) lub składowanych materiałów (ściana silosu).
system umocnień i zapór długości 45,1 km (mur betonowy, okopy, druty kolczaste, miny) oddzielający VIII 1961–XI 1989 Berlin Wschodni od Berlina Zachodniego;
mur wzniesiony z wielobocznych głazów o obrobionych krawędziach stycznych.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego