mury

Wielki słownik ortograficzny PWN

mur -ru, -rze; -rów: mur berliński
Murów -rowa, -rowie; przym.: murowski
Mura (rzeka) -rze, -rę
mur-beton (absolutnie pewne)
na mur (pot.)
na mur-beton (pot.)
Wiel•ki Mur Chiń•ski Wiel•kiego Muru Chiń•skiego, Wiel•kim Murze Chiń•skim

Słownik języka polskiego PWN

mury «miejsce z murowaną zabudową lub ogrodzone murem; też: murowane budynki»
mur
1. «ściana budynku lub ogrodzenie wykonane z cegieł, kamieni lub bloków betonowych spojonych zaprawą»
2. «coś, co ludzi izoluje lub dzieli»
3. «zwarta grupa ludzi lub rzeczy zasłaniająca coś lub odgradzająca coś od czegoś»
4. «w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni w szereg, osłaniający bramkę przed strzałem z rzutu wolnego»

• murowy
mur-beton pot. «z całą pewnością, bez żadnej wątpliwości»
mur ciosowy «mur z obrobionych bloków kamiennych»
mur cyklopowy «mur z nieobrobionych i niespojonych zaprawą bloków kamiennych, charakterystyczny dla budowli mykeńskich»
mur oporowy «mur z kamienia, cegieł lub betonu podtrzymujący stok ziemny»
mur poligonalny «mur z wielobocznych głazów o obrobionych powierzchniach stycznych, budowany w epoce brązu»
mur pruski «ściana o konstrukcji drewnianej wypełnionej cegłą, gruzem lub gliną»
mur rzymski «mur z małych, kwadratowych kamieni tufowych»
ślepa ściana, ślepy mur «ściana, mur bez okien i drzwi»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

mur

Porady językowe

mur berliński i Ściana Płaczu
11.06.2008
WSO PWN zaleca zapisy: mur berliński, ale Ściana Płaczu. Jakie jest uzasadnienie zróżnicowanego zastosowania wielkich liter w proponowanych zapisach?
mur berliński
24.03.2006
Proszę o odpowiedź, jak należy pisać MUR BERLIŃSKI (np. w tekście informacyjnym o Berlinie), oba wyrazy małymi czy wielkimi literami?
warianty strony biernej
11.09.2012
Dzień dobry,
mam pytanie odnośnie rożnicy w tworzeniu konstrukcji biernej przy użyciu słów: być/zostać + imiesłów. Jaka jest np. różnica w zdaniach „Mur został zbudowany z cegły”, „Mur jest zbudowany z cegły”? Albo w zdaniach „Rada zostanie powołana przez burmistrza”, „Rada będzie powołana przez burmistrza”? Kiedy i dlaczego bardziej uzasadnione jest wybranie jednej z tych konstrukcji?

Ciekawostki

MÓR, MUR
Mór to inaczej zaraza, słowo pochodzące od prasłowiańskiego moriti ‛zabijać, uśmiercać’ i poprzez nie spokrewnione z innym, dziś też rzadkim rzeczownikiem, występującym tylko w zwrocie na umór (np. pić na umór), który znaczy ‛bez opamiętania’, a etymologicznie ‛do śmierci’.
Mówimy „Głową muru nie przebijesz”, jeśli uważamy, że trudności, które ktoś chce przezwyciężyć, są zbyt duże, aby je pokonać.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... dni powszednie, wszystkie uroczystości odbywać się już będą w nowych murach.
    Prace wykończeniowe będą długotrwałe i kosztowne. W momencie rozpoczęcia rozbudowy...
  • ... z otwartych rowów ściekowych. Powolne gardłowe głosy rozlegały się za murem, z dala podzwaniały rowery, zbliżała się pora wyrojenia z pracy...
  • ... i jednocześnie w mej głowie. Kontrolowałem go w całości. Liściaste mury były dla mnie przezroczyste.
    Z zawstydzeniem przyznaję, że wodzenie za...

Encyklopedia PWN

Aureliańskie mury, łac. Aureliana moenia,
ostatnie mury, którymi otoczono Rzym — za panowania ces. Aureliana (III w.),
cyklopowe mury, mury cyklopie,
w starożytności potężne fortyfikacje wznoszone z ogromnych, nieobrobionych głazów na sucho, przypisywane cyklopom;
Liptowskie Mury, słowac. Liptovské múry,
odcinek gł. grani Tatr Wysokich, na granicy ze Słowacją, oddzielający doliny: Pięciu Stawów Polskich i Rybiego Potoku od Koprowej;
obwarowania starożytnego Rzymu, wzniesione w 1. połowie IV w. p.n.e., przypisywane królowi Serwiuszowi Tuliuszowi.
mur
[niem. < łac.],
konstrukcja budowlana jednorodna lub wielowarstwowa, wykonana ręcznie, tj. murowana z drobnowymiarowych elementów murowych łączonych zaprawą, klejem, łącznikami mech. (np. klamry, kołki, kotwy) lub zestawianych „na sucho”.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego