dialog

Wielki słownik ortograficzny

dialog -gu, -giem; -gów

Słownik języka polskiego

dialog
1. «rozmowa dwóch osób, zwłaszcza bohaterów powieści, sztuki lub filmu»
2. «utwór literacki niesceniczny, napisany w formie rozmowy»
3. «szereg rozmów, negocjacji i innych działań mających doprowadzić do porozumienia między stronami konfliktu»

• dialogowy, dialogiczny • dialogowo • dialogowość
filozofia dialogu, spotkania «kierunek w filozofii współczesnej uznający za cel komunikację z drugim człowiekiem, Bogiem, światem, która jest możliwa dzięki potraktowaniu ich jako partnerów w dialogu»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

dialog w dialogu
11.03.2013
Szanowni Państwo,
w jaki sposób zapisywać w powieści partie dialogowe w wypowiedzi bohatera (dialog w dialogu)? Chodzi mi o sytuację, kiedy bohater opowiada historię (rozpoczętą od myślnika), w której przytacza wypowiedzi innych postaci?
Z wyrazami szacunku
Zazwyczaj dialog w dialogu umieszcza się w cudzysłowie, tak jak uczynił to np. Marek Hłasko w opowiadaniu Pętla:
Podszedł, podniósł słuchawkę i powiedział zmienionym głosem:
– Słucham.
– Jak się masz, Kuba! Dzień dobry, tu Ryszard. Wyobraź sobie, leżę jeszcze w łóżku, a tu dzwoni Malinowski. „Słyszałeś?” – pyta. „Niby co miałem słyszeć?” – ja mówię. A Malinowski mi mówi: „Wiesz, kto do mnie dzwonił? Wyobraź sobie, Wiśniewski. Znasz przecież Wiśniewskiego. Bracie, pojęcia nie masz, co on mi powiedział. Myślałem, że skonam!” „No, mów wreszcie – wołam w słuchawkę. – Co się stało, u diabła?” Malinowski chwilę milczał, potem mówi do mnie: „On – przestał pić. Tak mówił dzisiaj rano Wiśniewski; podobno dzwonił do niego. Ale chyba nie wytrzyma, co?” „E, tam – mówię. – Dlaczego ma nie wytrzymać?” I proszę ciebie, zamknąłem mu twarz. Ale co, wytrzymasz? – Wytrzymam.
Należy przy tym pamiętać, że nie tylko od formy zapisu zależy to, czy czytelnik się nie pogubi w tym, kto, co i do kogo mówi. Trzeba mieć słuch do dialogów i tworzyć je z wyczuciem. Hłasko był w tym mistrzem.
Adam Wolański
dialog z radiem
14.05.2014
Jak w tekście literackim zapisuje się słowa z radia czy z telewizora? Tak jak dialog (od myślników) czy w cudzysłowie?
Z góry dziękuję
Dorota
Zazwyczaj słowa dobiegające z odbiornika radiowego czy telewizora zapisuje się w cudzysłowie. Są one wplecione w narrację. Niemniej można sobie wyobrazić sytuację, kiedy bohater utworu wchodzi w dialogową interakcję z wypowiadającym się w radiu czy telewizji człowiekiem. Komentuje jego słowa, przedrzeźnia go itp. Wówczas być może warto zapisać taką „rozmowę” po pauzach dialogowych. Pamiętać przy tym należy, by didaskalia wyjaśniały, skąd pochodzi komentowany czy przedrzeźniany głos.
Adam Wolański
dialogi
11.04.2008
Witam serdecznie,
czy wtrącenia w dialogach – jeśli nie są związane bezpośrednio z czynnością mówienia – zawsze piszemy po kropce i z dużej litery? Który z poniższych zapisów jest poprawny?
– Racja. – Na dworze było wietrznie, zanosiło się na burzę. – Jak dotąd wszystko było dobrze. – Spojrzała na Jana. – Skąd więc to spotkanie?

– Racja – na dworze było wietrznie, zanosiło się na burzę. – Jak dotąd wszystko było dobrze – spojrzała na Jana. – Skąd więc to spotkanie?
Pozdrawiam
Gdy narracja nie zawiera – ujmując to w pewnym uproszczeniu – czasownika oznaczającego mówienie (typu: powiedzieć, rzec, zapytać), dialog zamyka się kropką (lub innym znakiem kończącym wypowiedzenie), a tekst odautorski rozpoczyna po myślniku wielką literą. Poprawny jest zatem zapis pierwszy.
Adam Wolański

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... żeglowanie po Internecie oznacza poruszanie się wśród mnóstwa informacyjnego śmiecia.

    -
    Dialog kulturowy zawsze był dialogiem umysłów wysokich, dialogiem głębokiej refleksji, skupienia...
  • ... dla szkół prywatnych.
    Jest to w gruncie rzeczy najlepsza forma
    dialogu ze społeczeństwem japońskim.
    Niektóre protestanckie sekty próbują wprawdzie prowadzić krzykliwą...
  • ... jeśli nie będziemy szczędzili wysiłku.


    Arcybiskup Stanisław Gądecki

    Jest człowiekiem
    dialogu. Nie tylko dialogu międzywyznaniowego i międzyreligijnego, w który zaangażowany jest...

Encyklopedia

dialog
[łac. dialogus < gr. diálogos ‘rozmowa’],
filoz. w filozofii ustna lub spisana wymiana zdań, myśli, poglądów, argumentów, dokonująca się pomiędzy osobami lub w świadomości jednej tylko osoby, mająca na celu poznanie prawdy lub przekazanie jej drugiemu człowiekowi, stworzenie międzyosobowej więzi lub przestrzeni dla wspólnego działania.
dialog
[łac. dialogus < gr. diálogos ‘rozmowa’],
rozmowa między dwiema lub kilkoma postaciami, podstawowa struktura językowa dramatu;
dialog
[łac. dialogus < gr. diálogos ‘rozmowa’],
utwór lit. lub filoz. napisany w formie rozmowy;
miesięcznik zał. 1956 w Warszawie;
spotkania przedstawicieli 2 lub więcej religii w celu wzajemnego poznania doktryny, kultu, zasad etycznych, instytucji oraz podjęcia współpracy w zakresie realizacji ogólnoludzkich wartości humanistycznych.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego


E-BOOK na DZIEŃ JĘZYKA OJCZYSTEGO

Poprawnej polszczyzny warto uczyć się przez całe życie!
Poznaj odpowiedzi językoznawców na najczęściej zadawane pytania.

18 najczęściej zadawanych pytań w internetowej poradni językowej PWN

Wyślij
Dzień Języka Ojczystego – pobierz darmowy e-book!