dusza

Wielki słownik ortograficzny PWN

dusza -szę; dusz

Słownik języka polskiego PWN

dusza
1. «całokształt dyspozycji psychicznych, uczuciowych i intelektualnych człowieka składających się na jego osobowość»
2. «w religii i filozofii: niematerialny i nieśmiertelny pierwiastek w człowieku, ożywiający ciało i opuszczający je w chwili śmierci»
3. «dobry, poczciwy człowiek»
4. «człowiek lub grupa ludzi będąca motorem jakiegoś przedsięwzięcia»
5. «chłop pańszczyźniany»
6. «drewniany klocek we wnętrzu instrumentów smyczkowych podpierający podstawkę, przez którą przeciągnięte są napięte struny»
7. «sztabka żelaza wkładana po rozżarzeniu do żelazka dawnego typu, powodująca jego nagrzewanie się»
8. euf. «dupa»

• duszyczka

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

całym sercem i całą duszą
11.05.2008
Szanowni Państwo,
bardzo proszę o rozstrzygnięcie, które zdanie jest poprawne: „Zgadzał się z nim całym sercem, rozumem i całą duszą” (a jeśli dusza byłaby w środku?), „Zgadzał się z nim całymi sercem, rozumem i duszą”, „Zgadzał się z nim całym sercem, całym rozumem i całą duszą”.
Z poważaniem
Anna M.
mieć duszę na ramieniu
7.12.2010
Dzień dobry,
bardzo proszę o wyjaśnienie, skąd w naszym języku wzięło się powiedzenie mieć duszę na ramieniu.
Pozdrawiam
Urszula Szuszkiewicz
Pochodzenie nazwy miejscowej Dusowce
25.10.2018
Proszę o znalezienie pochodzenia nazwy miejscowości (dziś to Niziny) Dusowce pow. Przemyśl. Czy może pochodzić od nazwiska właściciela ziemi biskupa grekokatolickiego lub książąt ruskich?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... w dawnych polskich zakładach lotniczych. Charakter czysty jak łza, człowiek-dusza, niezwykle uczynny dla każdego, o ujmującej serdeczności, a przy tym...
  • ... poważny. Pomału zaskarbił sobie powszechne zaufanie. Do wiosny był już duszą całego ruchu. Żartobliwy przydomek: "dyktator".
    O wybuchu dżumy dowiedział się...
  • ... godzinie 10 rano odbędzie się w godzinę później nabożeństwo za duszę, a o godzinie 2łej po południu - pogrzebanie ciała na miejscowym...

Encyklopedia PWN

dusza, łac. anima,
czynnik, który ożywia ciało, stanowi o tożsamości człowieka i jest źródłem ludzkiego poznania; w niektórych religiach także subtelny składnik osobowości ludzkiej, oddziela się od ciała po śmierci.
muz. element instrumentów smyczkowych;
w trad. psychologii racjonalnej: całokształt procesów i właściwości psychicznych człowieka (psychika) lub źródło i podmiot wszelkich zjawisk psychicznych (wewn. zasada organizująca życie psychiczne człowieka).
Dusza Edward Leszek, ur. 7 IX 1947, Kraków,
poeta, krytyk literacki;
Dusza Jan, pseud. Tamski i in., ur. 4 III 1912, Wola Łużańska k. Gorlic, zm. 13 XI 1980, Warszawa,
działacz ruchu lud.;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego