człowiek

Wielki słownik ortograficzny PWN

człowiek -ka, -kiem; ludzie
człowiek bestia człowieka bestii, z człowiekiem bestią
człowiek en•cyklopedia człowieka en•cyklopedii, z człowiekiem en•cyklopedią
człowiek guma człowieka gumy, z człowiekiem gumą
człowiek historia człowieka historii, z człowiekiem historią
człowiek in•stytucja człowieka in•stytucji, z człowiekiem in•stytucją
człowiek legen•da człowieka legen•dy, z człowiekiem legen•dą
człowiek nietoperz człowieka nietoperza, z człowiekiem nietoperzem
człowiek or•kiestra człowieka or•kiestry, z człowiekiem or•kiestrą
człowiek twór•ca człowieka twór•cy, z człowiekiem twór•cą
niby-człowiek niby-człowiekiem
ludzie ludzi, ludź•mi
Eu•ropej•ski Trybunał Praw Człowieka Eu•ropej•skiego Trybunału Praw Człowieka
git-ludzie git-ludzi
ludzie nietoperze ludzi nietoperzy
ludzie strusie ludzi strusi
niby-ludzie niby-ludzi

Słownik języka polskiego PWN

biały człowiek «człowiek o białej skórze, w odróżnieniu np. od człowieka czarnoskórego lub o skórze żółtej»
człowiek I
1. «istota żywa wyróżniająca się najwyższym stopniem rozwoju psychiki i życia społecznego»
2. «reprezentant najlepszych cech ludzkich»
3. «osoba dorosła»
4. pot. «pracownik fizyczny»

• człowieczy • człowieczysko
człowiek II pot. «w funkcji zaimka osobowego: ja, lub w funkcji zaimków nieokreślonych: ktoś, ktokolwiek»
człowiek jaskiniowy, pierwotny «człowiek z okresu przedhistorycznego»
człowiek za burtą «hasło alarmowe na łodzi, statku wzywające do ratowania tonącego»
ludzie forma liczby mnogiej rzeczownika człowiek.
ekologia człowieka «dyscyplina naukowa badająca korzystny i szkodliwy wpływ środowiska na człowieka»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

człowiek wielkiej wiedzy
12.04.2015
Zwykle dopełniacz wyraża „właściciela” w stosunku przynależności lub pokrewnym np. noga (N) stołu (Gen) – tj. noga należy do stołu. Dlaczego odwrotnie jest w konstrukcji typu człowiek (N) wielkiej wiedzy (Gen) – przy czym nie jest to, jak myślałem kiedyś, elipsa wyrażenia człowiek o wielkiej wiedzy, bo ewidentnie jest dopełniacz w człowiek wielkiej wiedzy i doświadczenia.
Bardzo dziękuję za odpowiedź i pozostaję z poważaniem
Łukasz
Człowiek – osoba dorosła?
30.05.2016
Od dłuższego czasu nurtuje mnie to, dlaczego jako jedno ze znaczeń słowa człowiek w SJP PWN podane jest ‘osoba dorosła’.
Nie słyszałem nigdy, żeby jak ktoś mówił o człowieku, miał na myśli jedynie „osobę dorosłą”. Człowiek wydaje się pojęciem uniwersalnym, odnoszącym się do wszystkich istot ludzkich – zarówno dzieci (nawet dzieci nienarodzonych), dorosłych, jak i osób w podeszłym wieku.
Czy mógłbym prosić o wyjaśnienie tej kwestii? Dziękuję.
człowiek orkiestra
27.07.2001
Szanowni Państwo!
Jak napisać: człowiek-orkiestra czy człowiek orkiestra?

Ciekawostki

Mówimy „Człowiek człowiekowi wilkiem”, mając na myśli to, że ludzie są dla siebie bezwzględni i wrodzy.
Mówimy „Człowiek strzela, Pan Bóg kule nosi”, mając na myśli to, że rezultat naszych działań jest w rękach opatrzności.
Mówimy „Jak się człowiek śpieszy, to się diabeł cieszy”, mając na myśli to, że w chwilach pośpiechu pojawiają się nieoczekiwane trudności.
Mówimy „Styl to człowiek”, mając na myśli to, że charakter i osobowość twórcy odzwierciedlają się w jego dziele.
Mówimy „Nieszczęścia chodzą po ludziach” lub „Wypadki chodzą po ludziach”, mając na myśli to, że każdemu może się przydarzyć coś złego.
Mówimy „Nie szata zdobi człowieka” lub „Nie suknia zdobi człowieka”, aby zaznaczyć, że ważniejsze jest to, jaki ktoś jest, zwłaszcza pod względem moralnym, niż jak wygląda.
Mówimy „Są ludzie i ludziska”, mając na myśli to, że są ludzie dobrzy i ludzie źli.
Mówimy „Nieszczęścia chodzą po ludziach”, mając na myśli to, że każdemu może się przydarzyć coś złego.
Mówimy „Wypadki chodzą po ludziach”, mając na myśli to, że każdemu może przytrafić się coś złego.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... świata, nienawidzi się też siebie. Nic więc dziwnego, że taki człowiek czuje się nieszczęśliwy.
    Gdy utraconym przedmiotem uczuć nie jest druga...
  • ... popisem sprawności, ale ów "popis" musi służyć ostatecznemu celowi - ratowaniu ludzi. Praca ratownika jest działaniem w najwyższym stopniu funkcjonalnym, ukierunkowanym na...
  • ... do siebie?
    - Odchodzenie od Kościoła nie oznacza odchodzenia od religijności.
    Ludzie młodzi mają potrzeby religijne, tyle tylko, że te próby nie...

Encyklopedia PWN

człowiek, Homo sapiens,
istota żywa wyróżniająca się wśród innych najwyższym rozwojem psychiki i życia społecznego, jedyna posiadająca kulturę i zdolna do jej tworzenia, pod względem biologicznym gatunek człowiekowatych (Homo sapiens) żyjący od schyłku plejstocenu;
w szerokim pojęciu wszystkie gatunki wyróżniane w obrębie rodzaju Homo (człowiek — Antropologia), opisane na podstawie zachowanych szczątków kostnych z końca pliocenu i z plejstocenu, od najstarszych: Homo habilis, przez Homo erectus do Homo sapiens (antropogeneza); w bardziej zawężonym zakresie, zwyczajowo pojęcie to obejmuje Homo sapiens ze środkowego paleolitu, w tym archaiczne pod względem anatomicznym formy człowieka rozumnego, neandertalczyka (neandertalski człowiek), i anatomicznie współczesnego, z paleolitu górnego, dawniej określane jako Homo sapiens fossilis.
neandertalski człowiek, Homo sapiens neanderthalensis,
podgatunek człowieka kopalnego, czasem traktowany jako gat. Homo neanderthalensis. Zamieszkiwał tereny Europy i Azji Mniejszej w okresie od ok. 180 tys. do ok. 35 tys. lat temu.
termin koraniczny oznaczający wyznawców religii objawionych, → ahl al-kitab.
podstawowe, niezbywalne i uniwersalne prawa przysługujące człowiekowi bez względu na rasę, kolor skóry, płeć, język, religię, poglądy, pochodzenie narodowe lub społeczne, majątek, urodzenie, stan zdrowia i inne.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!