papież

Wielki słownik ortograficzny PWN

papież -ża; -że, -ży (a. -żów) (skrót: PP): wybór papieża, ale: Jego Świątobliwość Papież Benedykt XVI
papież Polak papieża Polaka, papieżem Polakiem

Słownik języka polskiego PWN

papież «najwyższy zwierzchnik Kościoła rzymskokatolickiego»
• papieski
papież awinioński «papież rezydujący w Awinionie w okresie, gdy stolica papieska była przeniesiona tam z Rzymu»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Byłem na Papieżu...
8.03.2002
Szanowni i Ukochani Profesorowie!
Będę wdzięczny za ocenę mojej lingwistyczno-etycznej analizy pewnego wyrażenia, którą przedstawiam (jest to fragment mojego artykułu):
Przed jedną z pielgrzymek Papieża do Polski dziesięciu osobom postawiłem pytanie: "Czy będziesz w czerwcu na Papieżu?" i nikogo nie zdziwiło takie sformułowanie. A zatem wyrażenie być na Papieżu weszło do mowy potocznej.
Gdy Karol Wojtyła był jeszcze w Krakowie, nikt, kto uczestniczył we mszy odprawianej przez niego, czy w spotkaniu z nim, nie powiedział: "Byłem na Biskupie" czy "...na Wojtyle". Rozwińmy rzecz szerzej. "Byłem na koncercie chopinowskim" – mówimy, gdy wykonawcą jest jakiś mało znany artysta, i najważniejszym jest tu Chopin. Ale gdy ktoś miał szczęście słuchać pianisty tej miary, co Małcużyński, powie raczej: "Byłem na Małcużynskim", Chopin schodzi na dalszy plan. "Byłem na Rollingstonsach" – mówiło się. "Byłem na Wałęsie" – słyszałem też taką wypowiedź, gdy Lech był u szczytu swej popularności. Prawidłowe sformułowanie jest: "Byłem na spotkaniu (występie) z X". Gdy jednak X staje się gwiazdą, bożyszczem tłumów, wówczas to, co on ma nam do przekazania, mało się liczy, najważniejszy jest on sam – idol. I w takich sytuacjach mamy tendencję mówić: "Byłem na X".
Podczas papieskich pielgrzymek najczęściej uczestniczymy w Eucharystii odprawianej przez Ojca Świętego i jeżeli potem mówimy: "Byłem na Papieżu", to należy wyciągnąć wniosek, że najważniejszym był tu sam Papież, a Ofiara Chrystusa jedynie tłem, dekoracją. Tak, język jest jak papierek lakmusowy, które może ukazać w nas samych rzeczy, jakich nie dostrzegamy, jakich często nie chcemy dostrzec.
Marek Przepiórka
ekspapież
15.12.2006
Proszę o wyjaśnienie poprawności użycia zwrotu ekspapież. Ktoś napisał (o Janie Pawle II), że dana sprawa nie ma związku z ekspapieżem. Potem ktoś inny, że o Janie Pawle II nie można pisać ekspapież, gdyż również pośmiertnie – zgodnie z prawem kanonicznym – jest on papieżem. Jednak papież to „najwyższy zwierzchnik Kościoła”. Po śmierci nie jest już zwierzchnikiem, jest ekspapieżem, a jego następca zostaje papieżem. Będę wdzięczny za lingwistyczną, oderwaną od ideologii, interpretację.
papalia czy papiana?
26.10.2005
Spotkałem się z wyrazem papalia oznaczającym pamiątki związane z papieżem. Interesuje mnie, jak powstało to słowo – spodziewałbym się raczej formy papiana, utworzonej przez analogię do takich wyrazów jak kochanoviana czy mickiewicziana. A może są to dwa możliwe formanty dające inne znaczenia? Tylko czy wtedy obok kochanovianów (spraw) będzie można mówić o kochanov(i)aliach (pamiątkach)?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... się o prawa i godność biednych i słabych. Prawda, że papież wprowadził do języka Kościoła pojęcia wolnej ekonomii, przedsiębiorczości, własności i...
  • ... do czwartej klasy, pierwsze miejsce zajęła Agata Sichelska, drugie - Katarzyna Papież, trzecie - Katarzyna Lichaj. W tej samej kategorii chłopców zwyciężył Janusz...
  • ... sprzeciwia się wizycie głowy Kościoła katolickiego w Rosji. W końcu papież zdecydował się na przekazanie ikony, co przez wielu obserwatorów zostało...

Encyklopedia PWN

papież
[czes. papež < łac. papa < gr. páppas ‘tatuś’],
Ojciec Święty, zw. Namiestnikiem Chrystusa (łac. Vicarius Christi) i Najwyższym Kapłanem (łac. Summus Pontifex),
tytuł najwyższego zwierzchnika Kościoła katolickiego.
okres rezydowania papieży w posiadłościach kościelnych w Awinionie i ich uzależnienia od królów Francji;
Sylwestra Świętego, Papieża, Order Rycerski, Equester Ordo Sancti Silvestri Papae,
odznaczenie papieskie;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego