papież

Wielki słownik ortograficzny PWN

papież -ża; -że, -ży (a. -żów) (skrót: PP): wybór papieża, ale: Jego Świątobliwość Papież Benedykt XVI
papież Polak papieża Polaka, papieżem Polakiem

Słownik języka polskiego PWN

papież «najwyższy zwierzchnik Kościoła rzymskokatolickiego»
• papieski
papież awinioński «papież rezydujący w Awinionie w okresie, gdy stolica papieska była przeniesiona tam z Rzymu»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Byłem na Papieżu…
8.03.2002
Szanowni i Ukochani Profesorowie!
Będę wdzięczny za ocenę mojej lingwistyczno-etycznej analizy pewnego wyrażenia, którą przedstawiam (jest to fragment mojego artykułu):
Przed jedną z pielgrzymek Papieża do Polski dziesięciu osobom postawiłem pytanie: „Czy będziesz w czerwcu na Papieżu?” i nikogo nie zdziwiło takie sformułowanie. A zatem wyrażenie być na Papieżu weszło do mowy potocznej.
Gdy Karol Wojtyła był jeszcze w Krakowie, nikt, kto uczestniczył we mszy odprawianej przez niego, czy w spotkaniu z nim, nie powiedział: „Byłem na Biskupie” czy „…na Wojtyle”. Rozwińmy rzecz szerzej. „Byłem na koncercie chopinowskim” – mówimy, gdy wykonawcą jest jakiś mało znany artysta, i najważniejszym jest tu Chopin. Ale gdy ktoś miał szczęście słuchać pianisty tej miary, co Małcużyński, powie raczej: „Byłem na Małcużynskim”, Chopin schodzi na dalszy plan. „Byłem na Rollingstonsach” – mówiło się. „Byłem na Wałęsie” – słyszałem też taką wypowiedź, gdy Lech był u szczytu swej popularności. Prawidłowe sformułowanie jest: „Byłem na spotkaniu (występie) z X”. Gdy jednak X staje się gwiazdą, bożyszczem tłumów, wówczas to, co on ma nam do przekazania, mało się liczy, najważniejszy jest on sam – idol. I w takich sytuacjach mamy tendencję mówić: „Byłem na X”.
Podczas papieskich pielgrzymek najczęściej uczestniczymy w Eucharystii odprawianej przez Ojca Świętego i jeżeli potem mówimy: „Byłem na Papieżu”, to należy wyciągnąć wniosek, że najważniejszym był tu sam Papież, a Ofiara Chrystusa jedynie tłem, dekoracją. Tak, język jest jak papierek lakmusowy, które może ukazać w nas samych rzeczy, jakich nie dostrzegamy, jakich często nie chcemy dostrzec.

Marek Przepiórka
Dwóch papieży
10.03.2020
Szanowni Państwo,
uprzejmie proszę o odpowiedź, czy tytuł filmu Dwóch Papieży jest prawidłowy. Czy nie powinien on brzmieć Dwaj Papieże?
Z poważaniem
Radosława Nowak
ekspapież
15.12.2006
Proszę o wyjaśnienie poprawności użycia zwrotu ekspapież. Ktoś napisał (o Janie Pawle II), że dana sprawa nie ma związku z ekspapieżem. Potem ktoś inny, że o Janie Pawle II nie można pisać ekspapież, gdyż również pośmiertnie – zgodnie z prawem kanonicznym – jest on papieżem. Jednak papież to „najwyższy zwierzchnik Kościoła”. Po śmierci nie jest już zwierzchnikiem, jest ekspapieżem, a jego następca zostaje papieżem. Będę wdzięczny za lingwistyczną, oderwaną od ideologii, interpretację.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... się o prawa i godność biednych i słabych. Prawda, że papież wprowadził do języka Kościoła pojęcia wolnej ekonomii, przedsiębiorczości, własności i...
  • ... do czwartej klasy, pierwsze miejsce zajęła Agata Sichelska, drugie - Katarzyna Papież, trzecie - Katarzyna Lichaj. W tej samej kategorii chłopców zwyciężył Janusz...
  • ... sprzeciwia się wizycie głowy Kościoła katolickiego w Rosji. W końcu papież zdecydował się na przekazanie ikony, co przez wielu obserwatorów zostało...

Encyklopedia PWN

papież
[czes. papež < łac. papa < gr. páppas ‘tatuś’],
Ojciec Święty, zw. Namiestnikiem Chrystusa (łac. Vicarius Christi) i Najwyższym Kapłanem (łac. Summus Pontifex),
tytuł najwyższego zwierzchnika Kościoła katolickiego.
okres rezydowania papieży w posiadłościach kościelnych w Awinionie i ich uzależnienia od królów Francji;
Sylwestra Świętego, Papieża, Order Rycerski, Equester Ordo Sancti Silvestri Papae,
odznaczenie papieskie;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!