spalać

Wielki słownik ortograficzny PWN

spalać -am, -ają

Słownik języka polskiego PWN

spalićspalać
1. «zniszczyć coś ogniem; też: zniszczyć komuś dobytek ogniem lub zabić kogoś, poddawszy go działaniu ognia»
2. «zbyt mocno przygrzać, wysuszyć gorącem lub mocno opalić na słońcu»
3. «zniszczyć lub uszkodzić coś środkami chemicznymi albo prądem o zbyt dużym natężeniu»
4. «zużyć coś jako paliwo»
5. «o organizmach żywych: utlenić substancje pokarmowe, wyzwalając ciepło i energię»
6. «w niektórych grach sportowych: zagrać niezgodnie z przepisami»
7. daw. «o broni palnej: wystrzelić»
spalić sięspalać się
1. «zostać zniszczonym przez ogień; też: stracić życie lub dobytek wskutek pożaru»
2. «zostać zniszczonym lub uszkodzonym środkami chemicznymi albo prądem o zbyt dużym natężeniu»
3. «wyczerpać się w intensywnym działaniu»
4. «zostać spalonym, wysuszonym lub przypalonym wskutek gorąca; też: mocno opalić skórę»
5. pot. «zostać zdekonspirowanym»
6. «o substancjach pokarmowych w organizmach żywych: utlenić się, wyzwalając ciepło i energię»
spalanie «gwałtowne łączenie się paliwa z utleniaczem i wydzielanie się dużych ilości energii, ciepła oraz światła»
komora spalania, sprężania «przestrzeń we wnętrzu cylindra silnika tłokowego, w której dokonuje się spalanie»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

o astrachanach i barometrze
11.02.2014
Czy wyrażenie barometr spadł jest poprawne? Pamiętam, że w dzieciństwie często zwracano nam uwagę, by nie mówić termometr spadł, a temperatura spadła. Po latach odnalazłem owo wyrażenie w słowniku Doroszewskiego, uznałem więc, że wszystko jest z nim w porządku. Wtedy nasunęło mi się drugie pytanie: czy można mówić tak o barometrze sprężynowym, w którym wartość ciśnienia pokazuje wskazówka? Czy raczej w odniesieniu barometru cieczowego, w którym podnosi się lub opada słupek rtęci?
Obce wyrazy kursywą (ciąg dalszy?
4.09.2009
Szanowni Państwo,
państwa zalecenie dotyczące nieodmieniania nieprzyswojonych w polszczyźnie słów afrykańskich budzi jednak moją wątpliwość. W tekst redagowanej właśnie przeze mnie powieści (przekład z angielskiego), której akcja toczy się w byłej Rodezji, wplecione są wyrazy pochodzące z różnych języków afrykańskich (m. in. plemion Ndebele, Shona). Część tych wyrazów wręcz prosi się o odmianę, a nieodmieniona po prostu źle brzmi. Czy mogę je odmieniać, nawet jeśli nie są zadomowione w polszczyźnie? Podaję kilka wyrwanych z kontekstu zdań powieści, a w nawiasach znaczenie danych wyrazów. Dodam, że wszystkie afrykańskie słowa są również zamieszczone w słowniczku na końcu książki.
Czasem pijemy herbatę tak, jak to robią Afs – zanurzamy nasze kanapki w zielonych, emaliowanych kubkach, potem odgryzamy mokry kęs i pociągamy łyk herbaty, która, zanim ją połkniemy, rozlewa się po całych ustach.
Robimy to tylko po to, by charf [naśladować] Afs, ale w końcu zawsze wracamy do rozkładania, lizania i zgniatania [kanapek].
Odpychamy łokciami opony i puszczamy się biegiem do zamieszkanego przez Afs khaya [domu], skąd nadpływa ten dźwięk.
Mieszkają tu wszyscy pracownicy farmy ze swoimi żonami i picaninami [picanin – dziecko] – razem około czterdziestu rodzin.
Kuca przy ogniu i daje nam do ssania kawałek sadza [sadza - rodzaj posiłku z kukurydzy] obtoczony w cukrze.
Spoglądam do góry i widzę ją, jak czeka na nas na stoep [podest] i już z daleka zauważa nasze poncha.
Och, to dlatego, że amadlozi [duchy przodków] nie potrzebują w niebie szczurów i dlatego, że n’anga [szaman] potrzebuje szczurzych pazurów, by zrobić niezwykłe muti [lekarstwo].
Z góry serdecznie dziękuję za odpowiedź,
Anna

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... tonowy Mir wejdzie w gęste warstwy atmosfery i zacznie się spalać. Jakieś 40-50 km nad Ziemią to, co z niego...
  • ... pierwsza w Polsce elektrownia komunalna, gdzie energię uzyskuje się poprzez spalanie śmieci. Cieszymy się, że współpracujemy z przedsiębiorstwem, w którym tak...
  • ... aeratorami powierzchniowymi przez 90h.
    Schemat obejmuje również przeróbkę odpadów, ze
    spalaniem włącznie. Zanieczyszczenia wydzielone ze ścieków deszczowych kierowane są do pompowni...

Encyklopedia PWN

proces fizykochemiczny, którego podstawą jest przebiegająca z dużą szybkością reakcja utleniania, polegająca na gwałtownym łączeniu się substancji spalanej (paliwa) z utleniaczem, której towarzyszy wydzielanie się dużej ilości energii i zazwyczaj płomień;
Špála Vaclav, ur. 24 VIII 1885, Žlunice k. Novego Bydžova, zm. 12 V 1946, Praga,
czeski malarz i grafik;
fiz. przestrzeń wewnątrz urządzenia, w której następuje spalanie paliwa.
ciepło spalania, entalpia spalania,
ciepło reakcji całkowitego spalenia jednostki masy związku chemicznego w tlenie;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego