czynić

Wielki słownik ortograficzny PWN

czynić -nię, -nią; czyń•cie

Słownik języka polskiego PWN

czynić
1. «robić coś, działać»
2. «postępować, zachowywać się»
3. «być przyczyną czegoś»
4. «stanowić, wynosić»
czynić się
1. «czynić kimś samego siebie»
2. «być czynionym»
3. «dokonywać się»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

coś czyni kogoś, coś
10.07.2020
Często widuję zdania typu Wysoka iglica czyni Pałac Kultury i Nauki wyższym o x metrów. Chodzi mi o użycie sformułowania czyni go – wydaje się, że jest to kalka angielskiego makes him, w większych dawkach takie zdania brzmią manierycznie i konstrukcje tego typu powinny być z literackiej polszczyzny eliminowane. Proszę o opinię.
zwycię-Z-ca, ale zwycię-Ż-czyni
16.07.2001
Szanowni Państwo!
Proszę o odpowiedź w następującej kwestii: zwyciężczyni czy zwycięzczyni?
Jedna jaskółka…
10.02.2010
Który wariant przysłowia jest poprawny: „Jedna jaskółka wiosny nie czyni” czy „Jedna jaskółka nie czyni wiosny”? A może oba?

Ciekawostki

Mówimy „Nie czyń drugiemu, co tobie niemiło”, mając na myśli to, że nie należy komuś robić tego, czego sami nie chcielibyśmy doznać od innych.
Mówimy „Jedna jaskółka nie czyni wiosny”, mając na myśli to, że jeden przypadek pojawienia się czegoś nowego i oczekiwanego to za mało.
Mówimy „Nie wie lewica, co czyni prawica”, mając na myśli niezgodne, a czasem sprzeczne działania różnych ludzi, wynikające z braku porozumienia.
Mówimy „Okazja czyni złodzieja”, mając na myśli to, że sprzyjające warunki mogą nakłonić do przestępstwa nawet osobę skądinąd uczciwą.
Mówimy „Wiara góry przenosi” lub „Wiara czyni cuda”, mając na myśli to, że wszystko można osiągnąć, jeśli się tylko uwierzy, że jest to możliwe.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... za czymś lub unikać czegoś, coś czynić lub czegoś nie czynić, a czym innym jest przystępować do potwierdzenia lub zaprzeczenia podążania...
  • ... tych pretensji. Jak wiesz, że z takim człowiekiem masz do czynienia, to siadaj dalej, a jeśli nie zachowałeś bezpiecznej odległości, to...
  • ... było bodaj głównym tematem naszych ostatnich negocjacji.
    Rząd nie będzie
    czynił przeszkód w organizowaniu się tych związków, co oczywiście nie jest...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!