ocaleć

Wielki słownik ortograficzny PWN

ocaleć -leję, -leją; -lał, -leli
ocalały; -ali
ocalenie; -leń

Słownik języka polskiego PWN

ocaleć «uniknąć śmierci lub zniszczenia»
ocalały «taki, który ocalał»
ocalenie «ratunek, wybawienie»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Ocalały, ocalony, ocaleniec
16.05.2017
W języku angielskim istnieje wygodny termin survivor używany np. do określenia kogoś, kto przeżył Holokaust. Czy po polsku nazwalibyśmy taką osobę ocalonym czy ocalałym?
Intuicja podpowiada mi, że ocalony sugeruje „przez kogoś” (ergo: zawdzięcza przetrwanie komuś innemu) natomiast ocalały nie niesie tych konotacji, co moim zdaniem jest lepsze, bo nie odbiera sprawstwa i inicjatywy „ofiarom”.

Czy Eksperci podzielają moją intuicję? Byłabym wdzięczna za opinię.
status językowy skrótowców
28.04.2012
Witam!
Chciałbym się dowiedzieć czegoś więcej na temat skrótowców i ich relacji w stosunku do skracanych zwrotów. Jeśli skrótowce reprezentują takie same znaczenia, co skracane wyrażenia, to czy powinno się to traktować jako jedność? A może należy uznać na przykład Polskie Koleje Państwowe i PKP za oddzielne wyrażenia synonimiczne? A jeśli tak, to do jakiej grupy synonimów je zaliczyć (np. dublety)?
Z góry dziękuję za odpowiedź.
zapis tekstów gwarowych
9.10.2008
Czy w tekście stylizowanym na mowę górali należy ch zamieniać na h? Taką ortografię można znaleźć u Tetmajera (Na skalnym Podhalu), gdzie są brzuhy, hłopy, Hohołów, ciho, phał, rahować, hmury... Czy dotyczy to każdego ch? (Przykładowo Chełmża i Tarchomin w takim tekście byłyby Hełmżą i Tarhominem?).
Jeszcze bardziej tajemnicze jest rozróżnianie przez Tetmajera narratorskiego Dunajca od cytowanego Dónajca, podczas gdy generalnie u zachowuje – jakie jest tego wytłumaczenie?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... że dając zatrutą suknię Herkulesowi, Dejanira zabiła go, natomiast Elżbieta ocalała, bo dworka przymierzyła przed nią suknię i to ona padła...
  • ... ale i dziecinna moja wiara w to jego
    czytanie, która
    ocalała po dziś dzień jako pamiątka po tym czytaniu, po
    tym...
  • ... dawne getto, tam stoją teraz nowe bloki. Weszliśmy do takiej ocalałej bramy już inaczej, uroczyście, ona szła pierwsza, a ja za...

Encyklopedia PWN

Obywatelskie Komitety Ocalenia Narodowego, Obywatelskie Komitety Odrodzenia Narodowego (OKON),
organizowane od XII 1981 przez czł. PZPR, ZSL, SD, ZSMP w celu poparcia decyzji o wprowadzeniu stanu wojennego i działalności Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego
Front Ocalenia Narodowego, Frontul Salvării Naţionale,
XII 1989–II 1990 najwyższy organ władzy państw. w Rumunii;
Komitet Ocalenia Publicznego, fr. Comité de Salut Public,
w okresie rewolucji francuskiej 1789–99 organ władzy wykonawczej, rząd dyktatury jakobinów;
tymczasowy pozakonstytucyjny organ władzy, faktycznie nadrzędny wobec pozostałych władz państw., administrator stanu wojennego w Polsce 1981–83;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!