wstrząs

Wielki słownik ortograficzny PWN

wstrząs -su, -sie; -sów

Słownik języka polskiego PWN

wstrząs
1. «silne, gwałtowne drgnięcie»
2. «bardzo silna emocja»
3. «zaburzenie dotychczasowego stanu rzeczy»
4. «zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.»

• wstrząsowy
wstrząs anafilaktyczny «wstrząs wywołany powtórnym wprowadzeniem obcogatunkowego białka do organizmu już na to białko uczulonego»
wstrząs mózgu «zaburzenie pracy mózgu w wyniku mechanicznego urazu głowy»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Katakliczny
15.06.2020
Zajmuję się zawodowo tłumaczeniami z języka angielskiego i trafiłem właśnie na słowo cataclysmic. Moim pierwszym skojarzeniem było katakliczny, ale chcąc się upewnić, że takie słowo w języku polskim w ogóle istnieje, przeprowadziłem poszukiwania, ale niestety znalazłem jedynie szczątkowe informacje. Są to skany ze starych publikacji, jak np. na stronie http://nfjp.pl/lemma/katakliczny czy w rozdziale „Śpiew końcowy” poematu K. Baczyńskiego „Wesele poety”. W słowniku PWN (ani w korpusie na stronie sjp.pwn) niestety nie udało mi się znaleźć żadnych odniesień, a bardzo zależałoby mi na pewności, że moje użycie w tłumaczeniu słowa katakliczny zamiast katastroficzny jest uzasadnione. Dodam, że tłumaczony przeze mnie tekst (instrukcja do gry bitewnej Warhammer 40,000) jest dosyć specyficzny i dobrze znosi archaizmy.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... po czym natrętnie jął się domagać alkoholu jako lekarstwa na wstrząs.
    W Alicję nagle coś wstąpiło. Z zasady rozrzutna w szafowaniu...
  • ... długo". I znów - rzecz ulubiona przez psychologów - badani mogli wymierzać wstrząsy elektryczne fikcyjnym osobom. Po "naukowej inhalacji" nie wahali się aplikować...
  • ... z szybkością meteoru. Zamknięci w środku ludzie odczuwali coraz gwałtowniejsze wstrząsy, słyszeli jęk pękającego poszycia. Członkowie załogi "Columbii" wiedzieli już, że...

Encyklopedia PWN

wstrząs, szok,
med. zagrażający życiu zespół objawów załamania homeostazy organizmu, występujący z powodu niedostatecznego przepływu krwi przez tkanki i narządy, a w związku z tym niedostateczną podażą tlenu do komórek, ich niedożywienia i usuwania z nich produktów przemiany materii;
ekon. stabilizujące dla gospodarki krajowej oddziaływanie eksportu i importu;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!