• Na czasie
    faworek
    1. «smażone, cienkie, kruche ciastko w kształcie splątanej wstążki»
    2. daw. «wstążka lub kokardka wiązana na szyi»

    • faworkowy
  • Łatwo pomylić
    GRAFIK, GRAFIKA
    Grafik i grafika pochodzą od greckiego słowa oznaczającego pisanie. Pierwsze trafiło do polszczyzny prawdopodobnie za pośrednictwem niemieckim, drugie francuskim.
    Grafik ma dwa znaczenia, osobowe i rzeczowe, grafika też dwa, bo oznacza dziedzinę sztuki i jej wytwory. W znaczeniu rzeczowym grafika jednak jest czymś innym niż grafik, por. grafiki Dürrera, ale grafik dyżurów. W tzw. słowniku warszawskim (tom z 1900 r.) żadnego z tych wyrazów nie było jeszcze w dzisiejszym rozumieniu. Grafika tam to sposób wyrażania na piśmie dźwięków mowy, a także sztuka czytania dokumentów historycznych, nadających jakiś przywilej. Grafik natomiast zanotowano wyłącznie jako zdrobnienie od słowa graf w znaczeniu ‛tytuł szlachecki’, etymologicznie odrębnego od grafu jako wykresu.
    Mirosław Bańko
  • To ciekawe
    KSENOFOBIA
    to niechęć w stosunku do cudzoziemców i cudzoziemszczyzny, niechęć oceniana negatywnie. Fobia to nieuzasadniony, chorobliwy lęk przed czymś.
    Ksenofobia jest więc oparta na obawie, wynika z kompleksów — ale prowadzi często do przeświadczenia o wyższości własnego narodu, którego jednak lepiej z innymi nie konfrontować.
    Jerzy Bralczyk
Słowo dnia: flądra

Czy wiesz, że?

Mówimy „Gdzie diabeł nie może, tam babę pośle”, mając na myśli to, że kobiety są tak sprytne, iż poradzą sobie z każdą trudnością.
Więcej przysłów

Zasady pisowni

[2] Zasada morfologiczna
Pisownia zgodna z tą zasadą pozwala na zachowanie poczucia tożsamości cząstek morfologicznych wyrazów, mimo że w wymowie – w wyniku upodobnień i uproszczeń artykulacyjnych – ulega ona zatarciu.
Porównajmy takie procesy fonetyczne, jak:
a) ubezdźwięcznienie wymowy spółgłosek w wygłosie
Pisownia wyrazów typu: bez, brud, mag, próg, wymawianych odpowiednio: [bes, brut, mak, pruk]* pozwala na zachowanie związku morfologiczno-znaczeniowego z innymi formami fleksyjnymi tych wyrazów lub z wyrazami pokrewnymi. Gdyby zastosować tu zasadę fonetyczną, związek ów uległby zatarciu:
[bes] – bzu, bzem, bzowy
[brut] – brudu, brudem, brudny
[mak] – maga, magiem, magiczny
[pruk] – progu, progiem, progowy.
b) upodobnienia grup spółgłoskowych na granicy rdzenia i przyrostka
Pisownia wyrazów typu gwiazd-ka, łyż-ka, proś-ba, wymawianych odpowiednio: [gwiastka, łyszka, proźba], zachowuje wspomniane wyżej związki formalno-znaczeniowe:
[gwiastka] – gwiazdek, gwiazdy, gwiazdor
[łyszka] – łyżek, łyżeczka, łyżeczkowanie
[proźba] – prosić, proś.
c) upodobnienia grup spółgłosek na granicy rdzenia i przedrostka
Pisownia przedrostków bez-, roz-, od-, nad-, pod-, przed-, w- nie uwzględnia różnic wymowy; przedrostki te zawsze piszemy w wymienionej niżej postaci:
bezużyteczny, bezwzględny, ale też: bezpieczny [bespjeczny], bezstronny [besstronny];
rozłożysty, rozwarty, ale też: rozparty [rosparty], rozpuszczony [rospuszczony];
odbudowa, odgarnąć, ale też: odpisać [otpisać], odsypać [otsypać];
nadgryziony, nadwyżka, ale też: nadchodzi [natchodźi], nadpłata [natpłata];
podniebny, podwodny, ale też: podczernić [potczerńić], podskórny [potskurny];
przedramię, przedwiośnie, ale też: przedpokój [pszetpokuj], przedstawienie [pszetstawjeńe];
wbić, wgnieciony, ale też: wkopać [fkopać], wsypać [fsypać].
Czasem jednak zasada morfologiczna ustępuje miejsca zasadzie fonetycznej: przedrostek wez- ma dwojaką pisownię (wezgłowie, wezbrany oraz wesprzeć, westchnienie), a przedrostek z- nawet trojaką – zgodną z wymową pisownię jako s-, ś- oraz z- (splątać, spłacić, ściec, ścienieć, zrumienić, zrymować).
* W nawiasy kwadratowe ujęto zapisy wymowy.
... >>

Powiedz to inaczej

Zmieniają się czasy,
zmieniają się słowa

Zobacz w Słowniku języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, jak przez pół wieku zmieniło się słowo automatyka
Więcej słów
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego