• Na czasie
    Tysiące lat temu ludzie w różnych kulturach świata traktowali serce jako ośrodek inteligencji w człowieku. Najstarsze znane mi wzmianki na ten temat pochodzą ze starożytnych chińskich dzieł medycznych sprzed czterech i pół tysiąca lat. Koncepcja serca jako ośrodka inteligencji była żywa w ciągu całych dziejów człowieka. HOWARD MARTIN w książce Baptista de Pape „Siła serca”.
    >>
  • Łatwo pomylić
    PREDESTYNOWAĆ, PREDYSPONOWAĆ
    Predestynować i predysponować mają znaczenia bardzo podobne i często mogą być używane zamiennie. Mocny głos może zarówno predestynować, jak i predysponować kogoś do kariery śpiewaczej, a określone czynniki genetyczne zarówno predestynować, jak i predysponować do określonych chorób.
    Szukając różnicy, można kojarzyć predestynować z predestynacją, czyli losem, fatum, przeznaczeniem, a predysponować – z predyspozycją, czyli z wrodzoną skłonnością do czegoś lub wrodzonym uzdolnieniem. Znaczenia etymologiczne tych czasowników są też bardzo bliskie, por. łacińskie praedestinare ‛ustalić z góry’ i łacińskie prae- ‛przed’ złączone z disponere ‛(dobrze) urządzić’.
    Mirosław Bańko
    >>
  • To ciekawe
    FLORENCJA
    Florencja bierze swą nazwę od rzymskiego określenia Florentia ‛kwitnąca’. Miasto założył Juliusz Cezar w 59 roku p.n.e. jako kolonię dla byłych żołnierzy i nadał mu formę obozu wojskowego.
    Od XIV do XVI wieku Florencja była ojczyzną włoskiego renesansu, a jej znaczenie dla kultury sprawiło, że lokalny dialekt stał się językiem literackim w Italii.
    Mirosław Bańko
    >>
Słowo dnia: ekspertyza

Czy wiesz, że?

Mówimy „Jedna jaskółka nie czyni wiosny”, mając na myśli to, że jeden przypadek pojawienia się czegoś nowego i oczekiwanego to za mało.
Więcej przysłów

Zasady pisowni

Zasada morfologiczna
Pisownia zgodna z tą zasadą pozwala na zachowanie poczucia tożsamości cząstek morfologicznych wyrazów, mimo że w wymowie — w wyniku upodobnień i uproszczeń artykulacyjnych — ulega ona zatarciu.
Porównajmy takie procesy fonetyczne, jak:
a) ubezdźwięcznienie wymowy spółgłosek w wygłosie
Pisownia wyrazów typu: bez, brud, mag, próg, wymawianych odpowiednio: [bes, brut, mak, pruk]* pozwala na zachowanie związku morfologiczno-znaczeniowego z innymi formami fleksyjnymi tych wyrazów lub z wyrazami pokrewnymi. Gdyby zastosować tu zasadę fonetyczną, związek ów uległby zatarciu:
[bes] — bzu, bzem, bzowy
[brut] — brudu, brudem, brudny
[mak] — maga, magiem, magiczny
[pruk] — progu, progiem, progowy.
b) upodobnienia grup spółgłoskowych na granicy rdzenia i przyrostka
Pisownia wyrazów typu gwiazd-ka, łyż-ka, proś-ba, wymawianych odpowiednio: [gwiastka, łyszka, proźba], zachowuje wspomniane wyżej związki formalno-znaczeniowe:
[gwiastka] — gwiazdek, gwiazdy, gwiazdor
[łyszka] — łyżek, łyżeczka, łyżeczkowanie
[proźba] — prosić, proś.
c) upodobnienia grup spółgłosek na granicy rdzenia i przedrostka
Pisownia przedrostków bez-, roz-, od-, nad-, pod-, przed-, w- nie uwzględnia różnic wymowy; przedrostki te zawsze piszemy w wymienionej niżej postaci:
bezużyteczny, bezwzględny, ale też: bezpieczny [bespjeczny], bezstronny [besstronny];
rozłożysty, rozwarty, ale też: rozparty [rosparty], rozpuszczony [rospuszczony];
odbudowa, odgarnąć, ale też: odpisać [otpisać], odsypać [otsypać];
nadgryziony, nadwyżka, ale też: nadchodzi [natchodźi], nadpłata [natpłata];
podniebny, podwodny, ale też: podczernić [potczerńić], podskórny [potskurny];
przedramię, przedwiośnie, ale też: przedpokój [pszetpokuj], przedstawienie [pszetstawjeńe];
wbić, wgnieciony, ale też: wkopać [fkopać], wsypać [fsypać].
Czasem jednak zasada morfologiczna ustępuje miejsca zasadzie fonetycznej: przedrostek wez- ma dwojaką pisownię (wezgłowie, wezbrany oraz wesprzeć, westchnienie), a przedrostek z- nawet trojaką — zgodną z wymową pisownię jako s-, ś- oraz z- (splątać, spłacić, ściec, ścienieć, zrumienić, zrymować).
* W nawiasy kwadratowe ujęto zapisy wymowy.
... >>

Zmieniają się czasy,
zmieniają się słowa

Zobacz w Wielkim słowniku W. Doroszewskiego, jak przez pół wieku zmieniło się słowo gen
Więcej słów