• Na czasie
    Wydawnictwo Naukowe PWN odświeża serwisy wiedzowe www.sjp.pwn.pl, www.encyklopedia.pwn.pl i www.translatica.pwn.pl. Dowiedz się więcej.
     
    Oddajemy w Państwa ręce odnowiony serwis www.sjp.pwn.pl.
    Chcieliśmy, by najpopularniejsze strony WN PWN były nie tylko wiarygodnym i rzetelnym źródłem wiedzy, ale także nowoczesnym i wygodnym sposobem dostępu do niej.
     
    Co się zmieniło?
    Odnowiona szata graficzna? Tak, ale to nie wszystko.
    Dostosowujący się do urządzeń przenośnych interfejs czy mechanizm podpowiadania słów? To także nie wszystko, choć to akurat widać na pierwszy rzut oka.
     
    Wiemy, że wygoda i szybkość są ważne.
    Dlatego dostępne dotychczas na naszych stronach różne źródła wiedzy udostępniamy z nową wspólną, inteligentną wyszukiwarką. Po wpisaniu jednego zapytania w pole ‘szukaj’, prezentujemy wynik na wspólnej, uporządkowanej i przejrzystej podstronie, na której gromadzimy wszystkie, rozsiane dotychczas, źródła językowe i encyklopedyczne.
     
    Pozwoli to ‘za jednym kliknięciem’ zapoznać się ze znaczeniem danego wyrazu (Słownik języka polskiego), sprawdzić jego pisownię, odmianę i miejsca podziału przy przenoszeniu go do następnego wiersza (Wielki słownik ortograficzny) oraz zajrzeć do podstawowego — historycznego już — źródła polskiej leksykografii, jakim jest Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego.
     
    Dla Państwa wygody podajemy kilka autentycznych przykładów z Korpusu Języka Polskiego PWN, które ilustrują, jak w polszczyźnie funkcjonuje to słowo, a także związane z nim porady językowe znanych ekspertów Poradni Językowej PWN — bo wiemy, że polszczyzna bywa trudna…
    A może szukają Państwo inspiracji, jak uniknąć monotonii w tworzonych tekstach? Tu także służymy pomocą, prezentując na podstronie wyszukiwania wyrazy i wyrażenia bliskoznaczne związane z poszukiwanym słowem.
     
    Jeśli tej stricte językowej wiedzy mało — można od razu przejść do haseł encyklopedii, bo najważniejsze z nich odnotowujemy w wyniku wyszukiwania.
    Wszystko to w jednym miejscu, w krótkim czasie, po jednym kliknięciu!
     
    Chcielibyśmy, by zagadnienia językowe pasjonowały nie tylko nas, dlatego udostępniamy Państwu różnego rodzaju ciekawostki językowe, przysłowia, minifelietony o słowach, które sprawiają na co dzień największe problemy, oraz publikujemy słowa, które wyszły już z użycia lub znaczą coś zupełnie innego niż dawniej.
     
    Zapraszamy do częstego zaglądania na stronę główną serwisu, zachęcamy do prenumeraty newslettera, w którym publikujemy wybrane ciekawostki, najciekawsze pytania i odpowiedzi ekspertów naszej poradni, a także do ciągłego przeglądania galerii ciekawostek, gdzie dzielimy się z Państwem tym pasjonującym, ciągle niewyczerpanym tematem, jakim jest język ojczysty.
     
    Prosimy zapoznać się również z nowościami serwisu www.encyklopedia.pwn.pl
     
    Redakcja
     
    PS
    Wiemy, że każda zmiana — w tym zmiana na lepsze — może na początku ukazać swoje mniej przyjazne oblicze (trudności z uzyskaniem dostępu do funkcji, do których jesteście Państwo przyzwyczajeni, kłopoty techniczne wynikające z wdrażania serwisu i okresu przejściowego). To jak trudne przedwiośnie...
     
    Prosimy o wyrozumiałość. Jesteśmy otwarci na wszelkie Państwa sugestie i propozycje udogodnień. Na e-maile odpowiemy, w miarę możliwości, szybko. Nasz adres rsjp@pwn.pl
     
    Życzymy przyjemnego odbioru :)
    >>
  • Łatwo pomylić
    ZNIENACKA
    Kiedyś znaczyło coś całkiem przeciwnego: z nienacka, zapisywane osobno, to było ‘powoli, nie od razu’. Dziś piszemy to łącznie, jak jedno słowo, nieco zbyt długie, żeby mogło oznaczać coś nagłego, niespodziewanego.
    Szybciej mówi się i pisze z nagła – rozłączne, bo z oparciem w nagle. W żartach o Nienacku, skąd się nagle wraca, pobrzmiewa jeszcze świadomość złożoności przysłówka znienacka i obecności w nim przedrostka z-, który mógłby być przyimkiem.
    Jerzy Bralczyk
    >>
  • To ciekawe
    Austriackie gadanie
    Czyli: mówienie bez głębszego sensu i celu, nieważne, próżne, niewarte uwagi. Kiedyś gadać znaczyło tyle, co wróżyć.
    W Krakowie ukazywały się już w XV wieku kalendarze, zawierające właśnie wróżby. To, co kiedyś nazywano krakowskim, z czasem zaczęto nazywać austriackim. Niejasne gadanie, czyli wróżenie wróży i wróżek z czasem zaczęło być lekceważone, stąd zmiana znaczenia kiedyś poważnego słowa gadanie.
    Jerzy Bralczyk
    >>
Słowo dnia: sponad

Czy wiesz, że?

Mówimy „Murzyn zrobił swoje, murzyn może odejść”, mając na myśli kogoś, kogo wykorzystano i odprawiono, gdy stał się niepotrzebny.
Więcej przysłów

Zasady pisowni

Połączenia przysłówków, zaimków lub wyrażeń przyimkowych ze spójnikami
Połączenia przysłówków, zaimków lub wyrażeń przyimkowych ze spójnikami oddzielamy przecinkiem wówczas, gdy na przysłówek, zaimek lub wyrażenie przyimkowe pada akcent zdaniowy; mówiąc, wyróżnimy te wyrazy za pomocą akcentu, a w miejscu przecinka zrobimy pauzę oddechową, np.
Powinieneś postępować tak, aby nikogo nie skrzywdzić.
Wzbogacił się wówczas, gdy odziedziczył duży spadek.
Cenię go tym bardziej, że jest człowiekiem wspaniałomyślnym.
Zanieś tę książkę tam, skąd ją przyniosłeś.
W powyższych przykładach przysłówki, zaimki lub wyrażenia przyimkowe pełnią funkcję okoliczników w zdaniach głównych. Używając odpowiednich okoliczników, podkreślamy czas (wówczas), sposób (tak), stopień (tym bardziej) oraz miejsce (tam). Wyrażenia o identycznej lub podobnej budowie występują również w funkcji spójników zestawionych; w takich wypadkach należą one do zdania podrzędnego, a przecinek stawiamy przed nimi:
Powinieneś postępować szlachetnie, tak aby nikogo nie skrzywdzić.
Wzbogacił się, wówczas gdy odziedziczył duży spadek.
Zanieś tę książkę, tam skąd ją przyniosłeś.
Jeśli jednak pierwszy człon takiego połączenia poprzedzony jest dodatkowym określeniem typu: dopiero, właśnie, przecinek stawiamy między jego składnikami:
Zadzwonię do ciebie dopiero wtedy, gdy skończę rozmowę z interesantem.
Zanieś tę książkę właśnie tam, skąd ją przyniosłeś.
Najczęściej spotykanymi połączeniami tego typu są: dlatego iż, dlatego że, dopiero gdy, podobnie jak, potem gdy, tak aby, tak by, tak iż, tak jak, tak jakby, tak że, tak żeby, taki jak, taki sam jak, tam gdzie, tam skąd, ten sam co, teraz gdy, to co, tym bardziej iż, tym bardziej że, w miarę jak, wprzód nim, wtedy gdy, z chwilą gdy.
... >>

Powiedz to inaczej

Zmieniają się czasy,
zmieniają się słowa

Zobacz w Wielkim słowniku W. Doroszewskiego, jak przez pół wieku zmieniło się słowo automatyka
Więcej słów