Wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko, co dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Rok i lata 

    23.11.2020

    Witam serdecznie,


    mam pytanie odnośnie powodu, dla którego mówimy "1 rok" ALE "2,3,4 LATA" ALE i "5,6,7... LAT".

    Co jest tego powodem???


    Będę bardzo wdzięczna za odpowiedź.

  • Mam wątpliwość

    23.11.2020

    Czy błędem byłoby powiedzieć  mam wątpliwość (liczba pojedyncza) zamiast  mam wątpliwości (liczba mnoga)?

  • Interpunkcja w zwrocie do adresata

    23.11.2020

    Czy po powitaniu (po zwrocie do adresata) w mejlu przecinek i wykrzyknik są równorzędne? Dotarłam do różnych stanowisk, także w Poradni PWN, i wynika z nich, że:

    - wykrzyknik jest „bardziej tradycyjny” i osoby z tzw. starej szkoły go preferują, np.:

    Dzień dobry, Pani Małgorzato!

    Piszę do Pani...

    - wykrzyknik przez część osób jest uznawany za zbyt emocjonalny i akceptowany jest tylko w korespondencji nieoficjalnej, np.:

    Cześć, Gosiu!

    Piszę do Ciebie....

    - przecinek jest coraz popularniejszy i wypiera wykrzyknik (np. Cześć, Gosiu,)

    Cześć, Gosiu,

    piszę do Ciebie...

    - po przecinku zgodnie z polską interpunkcją powinna być mała litera, np.:

    Cześć, Gosiu,

    piszę do Ciebie.

    Czy zaakceptowaliby Państwo dużą literę po przecinku i czy prognozują Państwo, że zostanie to uznane za poprawne, np.:

    Cześć, Gosiu,

    Piszę do Ciebie...

  • zwracanie się po imieniu

    22.11.2020

    Czy w polskiej kulturze w relacji dorosły uczeń-dorosły nauczyciel można zwracać się do siebie po imieniu? Mam na myśli np. lekcje indywidualne, uczeń i nauczyciel są w podobnym wieku (uczeń/kursant, nauczyciel/lektor).

    Ja właśnie w ten sposób zwracam się do moich uczniów i oni do mnie też, ale wielu nauczycieli twierdzi, że to niezgodne z polską kulturą, tradycją, że to moda, wpływ kultury anglosaskiej itd. Oczywiście w środowisku np. uniwersyteckim sama wolę formę oficjalną, ale mam na myśli właśnie środowisko szkół prywatnych i nauczanie indywidualne.

    Moim zdaniem jak najbardziej zgodne z polską tradycją jest przechodzenie na "ty" dwojga dorosłych ludzi, jeśli oboje wyrażą zgodę. W dyskusji z innymi nauczycielami próbuję zawsze zwracać też uwagę na to, że etykieta językowa i oficjalność/nieoficjalność to nie jest system zero-jedynkowy, jednak nadal jest spora grupa nauczycieli, których moje argumenty nie przekonują.

  • czasownik na końcu

    22.11.2020

    Proszę o odpowiedź, które zdanie jest poprawne: "Jak to bywa podczas kontroli..." czy "Jak to podczas kontroli bywa..."? Udostępniłam dzisiaj na Facebooku nagranie, na którym koza wskoczyła na jadący powoli samochód. Nagranie miało zabawny tytuł " Kontrola drogowa". Jeden z moich znajomych stwierdził, że namolny jest ten kontroler, na co odpisałam: "Jak to bywa podczas kontroli...". I zaraz naszła mnie wątpliwość, czy orzeczenie nie powinno być na końcu zdania. 

     Proszę o rozwianie moich wątpliwości. 

    Pozdrawiam

  • zapoznać się z czymś

    22.11.2020

    Chciałbym zapytać o znaczenie wyrazu zapoznać się w kontekście zapoznania się np. z umową, regulaminem, polityką prywatności. Jeżeli np. przed zawarciem umowy wymagane jest potwierdzenie zapoznania się z nią, w celu korzystania z serwisu internetowego wymagane jest potwierdzenie zapoznania się z regulaminem, to jakie działania należy podjąć jako minimum, żeby móc potwierdzić, że się zapoznało i nie było to kłamstwem? Czy w takiej sytuacji trzeba np.

    - przeczytać całą treść ze zrozumieniem,

    - przeczytać całą treść,

    - przyjąć do wiadomości istnienie danego tekstu.


    Pozdrawiam

  • Wytrawne ciastka?

    21.11.2020

    Szanowni Państwo,

    coraz częściej spotykam się z użyciem przymiotnika wytrawny w odniesieniu do potraw, a nie alkoholi. Przykładowo: Tego składnika możesz użyć zarówno do potraw słodkich, jak i wytrawnych / Oferujemy tarty wytrawne (z warzywami, grzybami lub szynką i serem). To użycie określenia wytrawny jest obecnie akceptowane, bo nie za bardzo jest je czym zastąpić, ale czy poprawne?


    Z góry dziękuję za odpowiedź.

    Aneta

  • \N
    21.11.2020

    POWINIENEŚ TO JAKI TO CZAS?

  • Doktora i magistra

    21.11.2020

    Szanowni Państwo


    Zwracam się z prośbą o pomoc w sprawie coraz bardziej obecnych w naszym języku feminatyw. Czy formy takie jak magistra i doktora są poprawne i zalecane? A jeśli tak, to czy należałoby dołożyć kropkę po skrócie mgr i dr w przypadku stosowania ich u kobiety?


    Pytam ponieważ za kilka tygodni będę zmieniać pieczątkę, gdzie znajdzie się mój nowy tytuł naukowy (dr n. med.) i jeśli mogę być doktorą, chętnie z tej możliwości skorzystam.


    Z góry bardzo serdecznie dziękuję za pomoc.

  • Pominięcie elementu porównania

    20.11.2020

    Przymiotniki w stopniu wyższym służą do porównania różnic pomiędzy dwoma elementami. Używa się ich w zdaniach, w których porównuje się dwa rzeczowniki w następujący sposób:


    Rzeczownik (podmiot) + czasownik + przymiotnik w stopniu wyższym + rzeczownik (dopełnienie).


    Czy drugi element porównania (dopełnienie) może zostać pominięty, jeżeli jest zrozumiały z kontekstu?

  • Język inkluzywny

    20.11.2020

    Dzień dobry!

    Dziękuję za odpowiedź ws. języka inkluzywnego, jednak liczyłem że ws. tak nowego zjawiska będzie ona bardziej rozbudowana. Wydaje mi się, że większość Polaków nie stosuje takich zabiegów stylistycznych. A jeżeli to zjawisko uzyskuje poparcie językoznawców, to czemu w takim razie nie włączyć wszystkich możliwych grup społecznych zanim przejdzie się do rzeczy?

  • Drugi najlepszy

    20.11.2020

    Szanowni Państwo!

    Nagminnie spotykam wyrażenia typu drugi najlepszy, trzeci najwyższy itp. zamiast, wg mnie, przykładowych: drugi spośród najlepszych, trzeci pod względem wysokości itp. Bardzo mnie to razi. Wygląda mi to na kalki z angielskiego. Czy mam rację?


    Pozdrawiam Poradnię

    Krzysztof

  • Akapit w wywiadzie

    19.11.2020

    Dzień dobry,

    w jaki sposób powinno się zapisywać dłuższe odpowiedzi w wywiadzie? Czy cała odpowiedź stanowi całość i nie wprowadzamy w jej obrębie akapitów? Czy przy dłuższej odpowiedzi można kolejne jej części (jeśli pytanie dotyczyło kilku kwestii) zaczynać od nowego akapitu?

    Dziękuję i pozdrawiam

    Ewa

  • biblijna Rama

    19.11.2020

    Szanowni Państwo,

    czy nazwę miejscowości biblijnej Rama powinno się odmieniać?


    Łączę wyrazy szacunku

    R.L.

  • bulbusy i chelicery, tudzież hominidy

    19.11.2020

    Pytanie językowe natury biologicznej.


    Na jednej z grup dotyczących modliszek i innych bezkręgowców pojawił się post o treści:


    "Nie odmieniamy nazw łacińskich w języku polskim (...) Pajęczarze bardzo często piszą bulbusy i chelicery (kiedy sam tak pisałem), ale bulbus w l. mn. to bulbi, chelicera, to chelicerae."


    O ile zgadzam się z tym w przypadku nazw gatunkowych, to czy spolszczenia takie jak chelicery, czy bulbusy faktycznie są niedopuszczalne?

  • Swój a jego

    18.11.2020

    Czy w tym zdaniu nie należałoby użyć zaimka „jego”? Podmiotem i wykonawcą czynności w całym tym zdaniu jest adresat tej wypowiedzi, a nie jego przyjaciel. Jakie zasady należy rozważyć przy ocenie poprawności tego zdania?

    Jeśli po przeanalizowaniu siebie, dalej uważasz, że powinieneś porozmawiać z przyjacielem, jasno powiedz mu, w czym jest problem, i za pomocą pytań pomóż mu zrozumieć swój błąd.

  • diecezja kamieniecko-podolska

    18.11.2020

    Jak powinna brzmieć poprawna nazwa diecezji w Kamieńcu Podolskim: Diecezja kamieniecka, Diecezja kamienieckopodolska, czy też Diecezja Kamieniecko-Podolska? Archidiecezja Lwowska, do której metropolii należy diecezja w Kamieńcu stosuje na swojej stronie www (w polskojęzycznej wersji) określenie Diecezja Kamieniecko-Podolska, podobnie w wersji ukraińskiej. Tę samą nazwę używa „Schematyzm Diecezji Kamieniecko-Podolskiej” wyd. przez tamtejszą kurię. Z kolei nazwa łacińska to Dioecesis Camenecensis.

  • 1–10 g/l, ale od 1 g/l do 10 g/l

    18.11.2020

    Szanowni Państwo,


    Mam pytanie dotyczące zapisu zakresu liczb z jednostką. W chemii spotykam się z zapisem np. 1 - 10 g/l lub 1 g/l - 10 g/l lub rzadziej (1 - 10) g/l. Który z zapisów jest poprawny lub jaki jest poprawny zapis zakresu liczbowego z jednostką?

  • Protest poparcia

    17.11.2020

    Dzień dobry, czy wyrażenie protest poparcia jest poprawne? Jest ono obecne na wielu stronach np. gazet, TVP.

  • Czechy czy Republika Czeska?

    17.11.2020

    W polskim tłumaczeniu traktatu zjednoczeniowego z Unią Europejską (a konkretnie – w tekście dostępnym w portalu Gazeta.pl) nagminnie występuje wyrażenie Republika Czeska, podczas gdy w tych samych kontekstach (często wręcz w tym samym zdaniu) pisze się: Polska, Węgry, Estonia itd. Czy w takim wypadku Republika Czeska nie jest po prostu niefortunną kalką z angielskiego Czech Republic? Chyba należałoby napisać Czechy, a Republikę Czeską zarezerwować dla tych kontekstów, w których podaje się pełne nazwy państw: Rzeczpospolita Polska, Republika Węgierska itp. Problem ten dotyczy zresztą nie tylko przytoczonego traktatu, ale i innych publikacji, jak np. reklamy biur turystycznych.

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!