-u

Wielki słownik ortograficzny PWN

U (= uran)
u (przyimek): u szewca, u góry, u nas, u mnie
a.u.c. (= ab urbe condita)
b.u. (= bez uwag)
doc•tor u.i. (= doctor utriusque iuris)
Dz.U. RP (= Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej) ndm a. DzU RP, a. DzU ,
U-Boot U-Boota, U-Boocie; U-Booty, U-Bootów
u.d. (= ustawa dewizowa; ut dictum)
u.k.s. (= ustawa karna skarbowa)
U-kształt•ny: dolina U-kształtna
u.s.p. (= ustrój sądów powszechnych)
u.s.s. (= ustawa o sądach społecznych)
U Thant U Than•ta, o U Than•cie

Słownik języka polskiego PWN

U «symbol pierwiastka chemicznego uran»
u-
1. «przedrostek tworzący czasowniki pochodne, uzupełniający znaczenie czasownika podstawowego o: doprowadzenie danej czynności do skutku, np. ugotować, usunięcie czegoś lub oddalenie się od czegoś, np. uprowadzić, ujechać, zmniejszenie ilości, rozmiarów czegoś, np. uciąć, urwać, dokonanie czynności mimo trudności, przeszkód (zwykle z przeczeniem), np. usiedzieć»
2. «przedrostek tworzący czasowniki odprzymiotnikowe i odrzeczownikowe, np. ubóstwiać, umuzykalnić, uniewinnić»
3. «przedrostek będący częścią składową wyrazów pochodnych mających za podstawę słowotwórczą połączenie przyimka u z rzeczownikiem w dopełniaczu, np. ubocze (od: u boku
u-boot, U-Boot «niemiecka łódź podwodna z czasów II wojny światowej»
języczek u wagi «ruchoma metalowa strzałka wskazująca przechylenie wagi»
praca organiczna, praca u podstaw «hasła pozytywistów polskich po powstaniu styczniowym, wzywające do obrony bytu narodowego nie przez walkę zbrojną, lecz przez rozwój gospodarki i oświaty»
u I
1. «litera oznaczająca samogłoskę u»
2. «samogłoska ustna»
3. «litera oznaczająca w numeracji porządkowej: dwudziesty drugi»
u II
1. «przyimek komunikujący, że coś jest częścią pewnej rzeczy lub tworzy z czymś pewną całość, np. Pomalowała paznokcie u nóg.»
2. «przyimek wprowadzający nazwę osoby, z której usług ktoś korzysta, np. Zamówił buty u szewca., której ktoś podlega jako wykonawca danej pracy, np. Praktykowała u samego mistrza.»
3. «przyimek komunikujący, że ktoś lub coś znajduje się w pomieszczeniu należącym do danej osoby bądź w miejscu, w którym ona przebywa, np. Będę u ciebie jutro wieczorem.»
4. «przyimek komunikujący o małej odległości między przedmiotem lub miejscem, w którym coś się dzieje, a danym miejscem lub terenem, np. Wieś leżała u podnóża góry.»
5. «przyimek wprowadzający nazwę rzeczy lub osoby, której przysługuje dana cecha, np. Miała powodzenie u mężczyzn.»
u III «wykrzyknik wyrażający spontaniczną reakcję mówiącego na to, co sprawia mu przykrość lub ból, co go dziwi bądź zaskakuje»
u otwarte «u zwykłe w odróżnieniu od ó, o kreskowanego»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

u-

Porady językowe

U-rurka i T-shirt
30.06.2014
Szanowni Państwo,
czy w środku zdania U-rurka powinna być pisana dużą literą? Dziękuję za odpowiedź.
Pozdrawiam!
U Franciszków
12.11.2010
Szanowni Państwo!
Jeśli klub nazywa się „U Franciszków”, to... idę do „Franciszków”, czy do „U Franciszków”?
Skrót u.p.a.p.p.
22.01.2017
Szanowni Państwo,
jak należy skarać tytuły ustaw? Na przykład ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych? U.p.a.p.p. będzie w poprawnie?

Dziękuję.
Z poważaniem
Czytelniczka

Ciekawostki

Mówimy „Złej baletnicy przeszkadza rąbek u spódnicy”, mając na myśli to, że osoba, która nie umie czegoś zrobić, chętnie zrzuca winę na niesprzyjające okoliczności.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... Na horyzoncie, od wschodu, fioletowymi stożkami majaczyły góry.
    - Jestem vilicusem
    u dostojnego pana Kwintusa Waryniusza - przerwał milczenie nowy opiekun.
    Kalias poruszył...
  • ... na park, jezioro zaporowe, malownicze Przedgórze Sudeckie i wieże Paczkowa. U stóp wzgórza zamkowego d. pałac biskupi, barokowy 1706-07, M...
  • ... raczej uwagę na fakt, że zarówno u Hirsta, jak i u Kozyry zwierzęta posłużyły za - brzydko pisać - materiał zastępczy. Posłużono się...

Encyklopedia PWN

metrol. oznaczenie jednostki → masy atomowej.
litera alfabetu pol., wyodrębniona w średniowieczu z minuskuły rom. w celu oznaczenia samogłoski ustnej, tylnej, wąskiej;
symbol pierwiastka chemicznego → uranu (od łacińskiej nazwy uranium).
U-bahn
[u ba:n],
niem. Unterbahn,
system szybkiej podziemnej kolei miejskiej, uzupełniający inne systemy transportu miejskiego;
zestrzelenie 1 V 1960 amer. samolotu zwiadowczego typu U-2 przez sowieckie rakiety przeciwlotn. nad terytorium ZSRR w okolicach Swierdłowska (ob. Jekaterynburg);
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego