rządzić

Wielki słownik ortograficzny

rządzić rządzę, rządzą; rządź, rządź•cie
rządzący -cego, -cym; -cych

Słownik języka polskiego

rządzić
1. «sprawować rządy w państwie»
2. «kierować kimś albo czymś»
3. «dominować nad innymi czynnikami, mieć zasadnicze znaczenie»
4. «powodować występowanie wyrazu zależnego w określonej formie fleksyjnej»
rządzić się
1. «rządzić u siebie»
2. «kierować się czymś w swoim postępowaniu»
3. «postępować według swej woli, swego upodobania»
4. «zarządzać swoim majątkiem, gospodarstwem»
rządzący «mężczyzna sprawujący władzę»
• rządząca
rządzony «mężczyzna podległy czyjejś władzy»
• rządzona

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Czym rządzi liczebnik zbiorowy?
12.05.2009
Szanowni Państwo,
nie znalazłem w Poradni odpowiedzi, więc pozwalam sobie zapytać o odmianę wyrażeń typu dwoje ludzi. Czy odmianie podlega tylko pierwszy człon, czy obydwa? „Uratował życie dwojgu tonących” czy „Uratował życie dwojgu tonącym”? Korpus Języka Polskiego wskazuje na drugą formę, ale wówczas należałoby chyba powiedzieć: małżeństwo z dwojgiem dziećmi, tymczasem w Korpusie widzę małżeństwo z dwojgiem dzieci – i ta forma wydaje mi się poprawna.
Z góry dziękuję i pozdrawiam –
PT
kłopoty z rekcją
7.09.2008
Przeczytałem w Poradni, że lepiej unikać łączenia spójnikiem przyimków rządzących innymi przypadkami (np. na i pod stołem). Czy z tego samego powodu należy unikać konstrukcji jakieś cztery, pięć godzin (cztery – mianownik, pięć – dopełniacz)?
czuć się zaopiekowanym
2.01.2014
Dzień dobry,
proszę o ocenę poprawności sformułowania czuć się/być zaopiekowanym.
Dziękuję i pozdrawiam
Agnieszka Karmowska

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... Koszyc, Rudolfa Schustera. Lider Partii Porozumienia Obywatelskiego jest oficjalnym kandydatem rządzącej koalicji demokratycznej. Pochodzi ze starej rodziny Niemców spiskich. Jego rodzice...
  • ... kotem i gołębiem. Albo możemy wybrać między światem, w którym rządzi piękna zasada, a światem, w której jej nie ma. Chłopiec...
  • ... powoli, ale konsekwentnie wkracza też do tej części świata, którą rządzi słowo pisane. Na polskich listach bestsellerów wciąż można znaleźć powieść...

Encyklopedia

organ pol. władzy wykonawczej we Lwowie;
Komisja Rządząca, fr. Commission de gouvernement,
tymczasowa władza nacz. powołana 14 I 1807 przez Napoleona I dla ziem pol. byłego I i II zaboru pruskiego;
Instrument rządzenia, ang. Instrument of Government,
konstytucja ang., zatwierdzona 16 XII 1653 przez O. Cromwella;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego