biały

Wielki słownik ortograficzny PWN

biały (człowiek rasy białej); biali
biały; biali; biel•si: Morze Białe, Jezioro Białe, Puszcza Biała, Przylądek Biały
Biały Bór Białego Boru, Białym Borze; przym.: białoborski
Biały Dom Białego Domu, Białym Domu
Biały Dunajec Białego Dunaj•ca, Białym Dunaj•cu; przym.: białodunajecki
Biały Kon•tynent (= Antarktyda) Białego Kon•tynen•tu, Białym Kon•tynen•cie a. biały kontynent
błękit•no-biały (błękitny i biały)
brązowo-biały (brązowy i biały)
brunatno-biały (brunatny i biały)
czar•no-biały (czarny i biały)
czerwono-biały (czerwony i biały)
niebiesko-biały (niebieski i biały)
rdzawo-biały (rdzawy i biały)
srebr•no-biały (srebrny i biały)
zielono-biały (zielony i biały)
żół•to-biały (biały i żółty)
Biali (hist.) Białych
Biała -łej, -łą; przym.: bialski
Biała Góra Białej Górze, Białą Górę
Biała Piska Białej Piskiej, Białą Piską; przym.: bialski
Biała Pod•laska Białej Pod•laskiej, Białą Pod•laską; przym.: bialski a. bialskopodlaski
Biała Przem•sza Białej Przem•szy, Białą Przem•szę
Biała Raw•ska Białej Raw•skiej, Białą Raw•ską; przym.: bialski
Białe Błota Białych Błot; przym.: białobłocki
Biel•sko-Biała Biel•ska-Białej, Biel•sko-Białą, Biel•sku-Białej; przym.: bielski a. bielsko-bialski
Stara Biała Starej Białej, Starą Białą; przym.: starobielski
warzęcha biała (zool.) warzęsze białej, warzęchę białą; warzęch białych

Słownik języka polskiego PWN

biały cukier, ryż, biała sól itp. «cukier, ryż, sól itp. oczyszczone»
biały I
1. «mający bardzo jasną barwę, taką jak mleko»
2. «o włosach lub o człowieku: siwy»

• biało • białość • bielutki, bialutki, bieluchny, bialuchny, bieluśki, bieluteńki, bialuteńki, bielusieńki • bielutko, bialutko, bieluchno, bialuchno, bieluśko, bieluteńko, bialuteńko, bielusieńko
biały II
1. «człowiek należący do białej odmiany»
2. «członek stronnictwa antyrewolucyjnego, działającego w okresie powstania styczniowego»
3. «przeciwnik rewolucji w 1917r. w Rosji»
4. «biały pionek w szachach, warcabach itp.»
biały człowiek «człowiek o białej skórze, w odróżnieniu np. od człowieka czarnoskórego lub o skórze żółtej»
Biały Dom «siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie»
biały dzień
1. «ranek»
2. «pełnia dnia»
biały karzeł «gwiazda o małych rozmiarach i wysokiej temperaturze powierzchniowej»
biały metal «stop zawierający około 88% cyny»
biały montaż «montaż urządzeń sanitarnych w domu lub mieszkaniu»
Biały Orzeł «godło państwa polskiego»
biały ser «ser twarogowy»
biały sos «sos z jasnej zasmażki»
biały szafir zob. leukoszafir.
biały węgiel «woda wodospadu wykorzystywana jako źródło energii w elektrowni wodnej»
bielnik biały «drożdżak wywołujący bielnicę»
bocian biały «gatunek bociana o upierzeniu białym z czarnymi lotkami»
czarno-biały
1. «mający dwa kolory: biały i czarny»
2. «mający tylko kolor biały, szary i czarny»
3. «nazbyt uproszczony»
czerwono-biały «mający dwa kolory: czerwony i biały»
granatowo-biały «mający dwa kolory: granatowy i biały»
kaniuk amerykański, biały «ptak pokrewny kani, o biało-czarnym upierzeniu»
karmel biały «syrop będący mieszaniną skrobi i cukru»
niebiesko-biały «mający dwa kolory: niebieski i biały»
niedźwiedź polarny, biały «biały niedźwiedź, żyjący na terenach położonych dookoła bieguna północnego»
pieprz biały «pieprz otrzymywany z dojrzałych nasion po zdjęciu czerwonej skórki»
wiersz biały «wiersz bez rymów, oparty tylko na rytmie»
biała chorągiew, flaga «międzynarodowy znak poddania się lub propozycji rokowań pokojowych»
biała dama «duch kobiety ukazujący się według legend w niektórych zamkach»
biała flota «statki pasażerskie przystosowane do żeglugi przybrzeżnej i śródlądowej»
biała gorączka zob. delirium tremens.
biała kawa «kawa z mlekiem lub ze śmietanką»
biała księga «publikacja rządowa zawierająca zbiór informacji na jakiś temat polityczny»
biała magia
1. «działania mające na celu uzyskanie dobroczynnego skutku, oparte na wierze w siły nadprzyrodzone»
2. «sztuki magiczne»
białe małżeństwo «małżeństwo, w którym mąż i żona nie współżyją ze sobą seksualnie»
białe mięso «mięso cielęce lub z niektórych gatunków drobiu»
białe noce «noce w okresie letnim na obszarach położonych między 57 równoleżnikiem a biegunem, w czasie których nie zapadają ciemności»
białe pieczywo «pieczywo z mąki pszennej»
białe wino «wino z jasnych winogron»
białe złoto «stop złota z niklem lub platyną»
broń biała «broń służąca do walki wręcz»
istota biała «część mózgu i rdzenia kręgowego złożona z włókien nerwowych i komórek glejowych»
jasnota biała «najpospolitszy gatunek jasnoty, mający zastosowanie w lecznictwie»
magnezja biała «zasadowy węglan magnezu, substancja stosowana w przemyśle i lecznictwie»
• magnezjowy
robinia akacjowa, biała «cierniste drzewo o pierzastych liściach, białych, silnie pachnących kwiatach zebranych w grona i owocach w postaci strąków»
wierzba biała «wysokie drzewo o żółtych pędach»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

biały kruk
2.11.2008
Ostatnio przeczytałam w gazecie, że dworzec „jest uznawany za biały kruk”. Czy nie byłoby poprawniej: „Jest uznawany za białego kruka”?
Liliowobiały to nie to samo co liliowo-biały
14.03.2018
Szanowni Państwo!
Bardzo głowię się nad poprawnością zapisania zwrotu liliowo-biały. Wszystkie poradniki/słowniki wskazują na zapis bez łącznika, czyli liliowobiały, natomiast w pewnym dyktandzie znalazł się zapis z łącznikiem. Czy wprowadzono wyjątek?
Z poważaniem
Paweł Plinta
Lśniąco biały versus lśniącobiały
2.11.2016
Szanowni Państwo,
zastanawia mnie pisownia wyrażenia lśniąco+biały. Czy dobrze mi się wydaje, że napiszemy Masz takie lśniąco białe zęby, mając na myśli pewien doraźny rodzaj bieli, natomiast zapis lśniącobiały będzie w całości definiował kolor: lśniącą odmianę bieli? Czasem nie jest łatwo stwierdzić, czy mamy do czynienia z przysłówkiem określającym przymiotnik, czy ze złożonym przymiotnikiem.
Z wyrazami szacunku
Czytelnik

Ciekawostki

Biały kruk
Czyli: rzadkość, najczęściej rzadka książka. Wymyślił go autor satyr Juwenalis. Kruk jest ptakiem złowróżbnym także z racji swojej czerni, jest zresztą czerni uosobieniem.
Białe plamy
Czyli: nieznane, niezbadane miejsca; także: przemilczane i niewyjaśnione zdarzenia z historii. Plamy, zanieczyszczenia, najczęściej bywają ciemne, biały kolor kojarzy się z czystością.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... Tylko co rano przyłącza się do naszego stada krowa, cała biała, która nie wraca wieczorem do wioski. Widać dobrze zna drogę...
  • ... się wigwamach, razem ze zbiegłymi niewolnikami murzyńskimi i zdeprawowanymi przedstawicielami białej rasy. Nie mając regularnych dochodów, żyli z dnia na dzień...
  • ... Wie pan, która godzina?! Cały dzień tu sterczę jak samotny biały żagiel!

    JUREK
    Pan Waldek?

    WALDEK
    Waldek, Waldek!... Ja pracuję tylko...

Encyklopedia PWN

rzeka, jeden ze źródłowych (prawy) potoków Dunajca;
forma mutacyjna niebieskiego lisa polarnego;
miasto w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, nad Białą (prawy dopływ Czernicy), między jeziorami: Bielsko a Łobez.
Biały Dom, ang. White House Wymowa,
oficjalna rezydencja prezydenta USA, położona w południowej części Pennsylvania Avenue w Waszyngtonie (Dystrykt Kolumbii);
Biały Drin, alb. Drin(i) Bardhë, serbsko-chorw. Beli Drim,
rz. w Serbii.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!