jeśli

Wielki słownik ortograficzny PWN

Słownik języka polskiego PWN

jeśli
1. «spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające warunek, od którego spełnienia zależy to, o czym jest mowa w zdaniu nadrzędnym, np. Jeśli będziesz dobrze się uczył, to dostaniesz stypendium.»
2. «spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające okoliczności, w jakich zachodzi stan rzeczy, o którym mowa w zdaniu nadrzędnym, np. Martwiła się bardzo, jeśli kogoś spotykało nieszczęście.»
3. «spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające założenie, przy którym jest prawdziwe lub może się spełnić to, o czym jest mowa w zdaniu nadrzędnym, np. Jeśli dobrze pamiętam jego życiorys, to studiował najpierw filozofię, a potem prawo.»
4. «spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające przesłankę, na podstawie której można wywnioskować to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym, np. Jeśli nie wychodzi z domu od tygodnia, to musi być chory.»
5. «spójnik wprowadzający zdanie podrzędne uzasadniające pytanie retoryczne zawarte w zdaniu nadrzędnym, np. Co mają powiedzieć inni, jeśli ty narzekasz na brak pieniędzy.»
6. «spójnik używany do ostrzeżenia rozmówcy przed negatywnymi konsekwencjami działania, o którym mowa w zdaniu podrzędnym, np. Jeśli tu jeszcze raz przyjedziesz, to wyrzucę cię za drzwi.»
7. «spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, w którym zakłada się możliwość zajścia pewnego zdarzenia ocenianego jako nieistotne, np. Jeśli nawet będę musiał wyjechać, to zostaną inni.»
8. «spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, którego prawdziwość nie jest wykluczona, np. Jeśli czegoś tej zupie brakuje, to pieprzu.»
9. «spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, w którym jest mowa o zdarzeniu uważanym za nieprawdopodobne do tego stopnia, co zdarzenie charakteryzowane w zdaniu nadrzędnym, np. Jeśli on dotrzyma tajemnicy, to mi kaktus na dłoni wyrośnie.»
10. «spójnik łączący dwa zdania o treściach przeciwstawnych, np. Jeśli w szkole zachowywał się skandalicznie, to w domu był wyjątkowo grzeczny.»
11. «spójnik wraz ze słowem nie przyłączający wyrażenie, które rozszerza potencjalny zakres odniesienia charakterystyki przedstawionej w zdaniu, np. Przejechaliśmy już pięćset kilometrów, jeśli nie więcej.»
12. «spójnik wraz ze słowem nie łączący dwa zdania lub równorzędne składniki zdania w konstrukcję komunikującą, że ma miejsce jeden z dwóch przedstawionych w niej stanów rzeczy, np. Zawsze go coś bolało, jeśli nie brzuch, to głowa.»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

jeśli chodzi o...
14.05.2009
Dzień dobry,
chciałabym się dowiedzieć, czy przed jeśli w następującym zdaniu należy postawić przecinek, czy też jest on fakultatywny: „Adam jest mistrzem, jeśli chodzi o parzenie kawy”.
Z góry serdecznie dziękuję.
Jeśli nie denominacja, to co?
19.06.2001
Mam pytanie związane ze słowem denominacja. Czy istnieje jednowyrazowe sformułowanie oznaczające przeciwieństwo słowa denominacja, jeśli tak, to jakie?
Jeśli jest więcej niż jeden mikołaj
11.12.2018
Mówi się: Mikołaje wyjechali czy Mikołaje wyjechały?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... tej swojej komorze ciśnień. Cóż, nie tak łatwo o dekompresję, jeśli się człowiek znajdzie między dwoma czasami, między córką stamtąd, a...
  • ... dłużej. Wie pani przecież, jak jest w Warszawie z mieszkaniami.
    -
    Jeśli tak... - powiedział po dłuższej wymianie zdań młoda kobieta czerwieniejąc gwałtownie...
  • ... stronę prof. Mmaa i uprzejme odkiwnięcie ze strony prof. Mmaa]. Jeśli wolno mi wyciągnąć jakiś wniosek, to chyba ten tylko, że...

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!