ale

Wielki słownik ortograficzny PWN

ale (spójnik) ,
ale (piwo) ndm
ale by (ale aby)
AL (= Armia Ludowa) ndm a. AL-u
Al (= glin)
Al. (= Aleje): Al. Jerozolimskie, Al. Ujazdowskie
al. (= aleja): al. Róż, al. Mickiewicza
al. (= a linea – od nowego wiersza; alias – inaczej, czyli)
Ala (imię) Ali, Alę, W. Alu; Al
ala (oddział jazdy rzymskiej) ali, alę; ale, al
Ad-Dajr al-Bahri ndm a. Deir el-Bahari
Al-Aksa (meczet) ndm
Al-Alamajn ndm a. El-Alamejn
Al-Asad: Hafiz al-Asad, Hafiza al-Asada, o Hafizie al-Asadzie
Al Bano Ala Bano, z Alem Bano, o Alu Bano: Al Bano i Romina Power
Al-Bustani: Butrus al-Bustani, Butrusa al-Bustaniego, o Butrusie al-Bustanim
Al-Dżazira Al-Dżazirze, Al-Dżazirę
Al-Fayed: Dodi al-Fayed, Dodiego al-Fayeda, o Dodim al-Fayedzie
al fresco ndm
Ali Baba Ali Babie, Ali Babę
Ali-Babki (zespół muz.) Ali-Babek
Al-Kaida Al-Kaidzie, Al-Kaidę
Al-Manama Al-Manamie, Al-Manamę a. Manama
AL-owiec AL-ow•ca; AL-ow•cy, AL-ow•ców a. alowiec, a. aelowiec
AL-ow•ski; -scy a. aelowski, a. alowski
Al-Ujun Al-Ujunu, Al-Ujunie a. ndm
Bab al-Mandab (cieśnina) ndm
da capo al fine (skrót: d.c. al fine)
d.c. al fine (= da capo al fine) ndm
kalasza-ala (język) ndm
Muham•mad Ali Muham•mada Alego, o Muham•madzie Alim

Słownik języka polskiego PWN

ale I «spójnik wyrażający przeciwieństwo, kontrast lub odmienne treści»
ale II «partykuła wzmacniająca, wyrażająca zdumienie, podziw, zaskoczenie, podkreślająca kontrast sytuacji, np. Ale suknia! Ale pomówmy poważnie!»
ale III pot. «wykrzyknik zaprzeczający temu, co ktoś powiedział, np. Ale! W tym nie było żadnej ironii., lub używany wtedy, gdy mówiący przypomni sobie coś nieoczekiwanie, np. Ale! Ale! Chciałem coś jeszcze powiedzieć.»
ale IV
1. «słaba strona czegoś lub czyjaś»
2. «zastrzeżenie, uwaga»
ale V [wym. ejl] «mocne jasne piwo angielskie»
Al «symbol pierwiastka chemicznego glin»
ala «w starożytnym Rzymie: pierwotnie oddział jazdy w legionie osłaniający piechotę, później oddział piechoty lub jazdy sprzymierzeńców»
alim «uczony muzułmański, znawca teologii i prawa»
alo-, allo- «pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na różność, odmienność, obcość czegoś»
al dente «o makaronie: ugotowany na półtwardo»
al fine muz. «(powtórzyć jakiś fragment utworu) do (określonego) końca»
al fresco [wym. alfresko] zob. fresk w zn. 1.
al pari «kurs walut i papierów wartościowych równy ich wartości nominalnej»
al secco [wym. al sekko] «technika malarstwa ściennego, stosowana zwłaszcza w starożytności»
szejch al-islam «główny sędzia w dużych miastach muzułmańskich, autorytet religijny i polityczny w Turcji sułtańskiej»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

ale
ali

Porady językowe

ale i choć
15.10.2011
Czy fragmenty zdania zaczynające się od ale, choć itp. powinny być „wyprzecinkowane” z obu stron (czyli potraktowane jak wtrącenie), czy przecinek wolno postawić tylko przed tymi wyrazami? Przykłady:
Mechanizm wyświetlania możliwych, ale chwilowo niedostępnych, opcji sprawdził się.
Mechanizm wyświetlania możliwych, ale chwilowo niedostępnych opcji sprawdził się.
Sequel okazał się godną, choć już odrobinę odmienną, kontynuacją.
Sequel okazał się godną, choć już odrobinę odmienną kontynuacją.
Ale mamo...
11.11.2014
Szanowni Państwo,
mam wątpliwości, czy przy wyrażeniu Ale, mamo... powinien znajdować się przecinek. Wołacz powinno oddzielać się przecinkiem, ale chodzi mi o sytuację, w której już nic po tym się nie mówi i wypowiada się to na jednej tonacji.
Z góry dziękuję za wyjaśnienie tej kwestii.
Ale z ciebie Romeo!
12.10.2012
Polscy Bonnie i Clyde? Właściwa wydaje mi się pisownia od wielkiej litery, tak samo jak: typowe Ferrari 'model' i polskie Ferrari 'model' (lecz: dwa ferrari 'egzemplarze', podstarzały romeo 'lowelas'). Ale czy napiszemy: „Prawdziwi z nich Bonnie i Clyde”, czy: „Prawdziwi z nich bonnie i clyde”? Niby to znaczenie jednostkowe, ale to tak, jakby napisać: „Są jak Bonnie i Clyde”. Tak samo napisałbym: „Ale z ciebie Romeo!” ale: „Następny romeo się przyplątał”, „Jakiś kubica omal mnie nie przejechał”.

Ciekawostki

Mówimy „Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej”, mając na myśli to, że ludzie najlepiej czują się we własnym domu.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... idee muszą zwyciężyć. Ja wiem, że przyszłam nie w porę, ale wybaczcie mi. Teraz, jak tydzień cię nie widziałam, zrozumiałam, że...
  • ... jego dłoni.
    - A gdzie trzeci? - zaszeptał złodziej.
    Jaś chciał odpowiedzieć,
    ale się tylko zakrztusił. Kopnął w ciemności i trafił nogą w...
  • ... po to myliśmy się i ubieraliśmy, po to jedliśmy... Dobrze, ale sprecyzujmy. Po co właściwie, czy to, co było prezentowane, urastało...

Encyklopedia PWN

ale
[eıl; ang.] Wymowa,
gatunek ang. piwa jasnego, mocnego, zawierającego do 6% alkoholu;
polski kanał filmowy, dostępny od IV 1999;
Ala
[ała],
Ala Dağlar,
najwyższe pasmo gór Taurus, w południowej Turcji;
Ala, Ala Dağlar,
pasmo górskie we wschodniej Turcji, na wschodzie Wyż. Armeńskiej, na północny wschód od jez. Wan;
symbol pierwiastka chemicznego → glinu (od łacińskiej nazwy aluminium).
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!