byle

Słownik języka polskiego PWN

byle I, byleby I
1. «spójnik wyrażający życzenie i warunek wykonania tego, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym, np. Kup bułki, byle świeże.»
2. «spójnik wyrażający cel, którego minimalnym warunkiem osiągnięcia jest to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym, np. Zrobiłem to, byleś była zadowolona.»
byle II
1. «partykuła nadająca komuś lub czemuś cechę dowolności, np. Wyszedł pod byle pretekstem., lub wyrażająca obojętność wyboru, np. Przenocujemy byle gdzie.»
2. «partykuła wyrażająca negatywną ocenę czegoś lub kogoś, np. Zadawał się z byle kim., lub – w połączeniu z poprzedzającym nie – wyróżniająca kogoś lub coś jako zasługującego na uwagę, np. Jej brat to nie byle kto.»
3. «partykuła wyrażająca życzenie mówiącego, np. Byle szybko.»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

z nie bylekąd
22.06.2014
W słowniku ortograficznym można znaleźć następujące pary: gdzieskąd; nigdzieznikąd; gdzie indziejskądinąd; nigdzie indziejznikądinąd; byle gdziez bylekąd. Intryguje mnie, dlaczego akurat z bylekąd, a nie zbylekąd, ale nie o to chcę spytać, bo wyjaśnieniem jest pewnie zwyczaj i konwencja. Chciałbym zapytać o pisownię analogicznego odpowiednika dla wyrażenia nie byle gdzie. Waham się między formami z nie bylekąd i z niebylekąd.
Indianin czy Indigena?
2.11.2018
Szanowni Państwo,
w tygodniku „Polityka” (nr 32, 8.08-13.08.2018) pojawił się artykuł, w którym podważano adekwatność określenia Indianie w odniesieniu do rdzennych mieszkańców Ameryki Łacińskiej, sugerując, że dla wielu tamtejszych ludzi jest ono obraźliwe i niepoprawne politycznie. Proponowano za to stosowanie wyrazu (wg artykułu z łaciny) Indigena, czyli ‘miejscowy, tubylec’. Pytam więc o poprawność wyr. Indigena i ewentualną niepoprawność wyr. Indianin, bo w słownikach wzmianki nie znalazłem.
Ladacznica a ladaco
24.01.2016
Dzień dobry Państwu!
Pytanie o treści nieszczególnie wyszukanej, jednak spowodowało konflikt między mną a moim rozmówcą. Czy słowo ladacznica ma coś wspólnego ze słowem ladaco? Moim zdaniem tak – kobiety określanej takim mianem raczej nie darzy się estymą, a ladaco oznaczało ‘byle jaki, marny’ lub, o osobie właśnie, ‘człowiek lichy, bezwartościowy’. Czy słusznie doszukuję się pokrewieństwa tych dwu słów?

Łączę wyrazy szacunku, przepraszając za banalność swojego pytania.
AK

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... ją, a wtedy otrzyma uderzenie z tyłu i z boku. Byle tylko nie spostrzegli się w czas, bo uciekną. Żaglowiec płynął...
  • ... chce. Nie można być gwałtownym i wpadać w furię z byle powodu. To fakt, jestem bardzo skryta i nie ufam ludziom...
  • ... uciec raz wreszczie daleko, i wydostać s ię za pogorzelisko, byle łąka była sucha.
    Wąskopyski przyszedł w nocy.
    Napoił go i...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego