[44] 13.8. Rzeczowniki zakończone na -stwo

 
13.8. [44] Rzeczowniki zakończone na -stwo
13.8.1. Dodaniu przyrostka -stwo do tematów zakończonych na spółgłoskę g, z, sz, ż lub grupę szcz towarzyszył historycznie proces uproszczenia powstałej grupy spółgłoskowej. Uproszczenie to znalazło odbicie także w pisowni, np.
niedołęga – niedołęstwo
ubogi – ubóstwo
żelazo – żelastwo
towarzysz – towarzystwo
ciemiężyć – ciemięstwo
cudzołożyć – cudzołóstwo
grabież – grabiestwo
książę – księstwo
mąż – męstwo
papież – papiestwo
zwyciężyć – zwycięstwo
proboszcz – probostwo.
13.8.2. Spółgłoski tematyczne p, b, m, l, r przed przyrostkiem -stwo nie ulegają zmianom, np.
biskup – biskupstwo
chłop – chłopstwo
skąpy – skąpstwo
hrabia – hrabstwo
samolub – samolubstwo
kłamać – kłamstwo
łakomy – łakomstwo
obywatel – obywatelstwo
przedstawiciel – przedstawicielstwo
aktor – aktorstwo
amator – amatorstwo
sknera – sknerstwo.
13.8.3. Spółgłoski n, ł, rz przed przyrostkiem -stwo, podobnie jak przed -ski, ulegają wymianie na ń, l, r, np.
Przykłady
n — ń małżonek — małżeństwo
  męczennik — męczeństwo
  panna — panieństwo
  szalony — szaleństwo
  tyran — tyraństwo
ł — l gaduła — gadulstwo
  niedbały — niedbalstwo
  poseł — poselstwo
  safanduła — safandulstwo
rz — r aptekarz — aptekarstwo
  kolarz — kolarstwo
  łyżwiarz — łyżwiarstwo
  modelarz — modelarstwo
  rycerz — rycerstwo.
UWAGA: Literę w piszemy przed przyrostkiem -stwo wtedy, gdy formą podstawową, w której występuje spółgłoska w, jest rzeczownik albo czasownik. Natomiast nie piszemy w, gdy formą podstawową jest przymiotnik, choćby zawierał literę w:
brzuchomówstwobrzuchomówca
dawstwodawca
krasomówstwo – krasomówca
kurewstwo (wulg.) – kurwa (wulg.)
marnotrawstwo – marnotrawca
podwykonawstwo – podwykonawca
rybołówstwo – łowić
sprawozdawstwo – sprawozdawca
sprawstwo – sprawca
szewstwo – szewc
szubrawstwo – szubrawiec
współsprawstwo – współsprawca
wychowawstwo – wychowawca
wykonawstwo – wykonawca
zawodowstwo – zawodowiec
znawstwo – znawca.
Ponadto należą tu rzeczowniki złożone o drugim członie -dawstwo (prawodawstwo, krwiodawstwo), -znawstwo (językoznawstwo, rzeczoznawstwo).
13.8.4. Wiele rzeczowników ma zakończenie -ostwo, -estwo, -istwo, -astwo, pisane zgodnie z wymową bez litery w, np.
dziadostwo, gapiostwo, łazęgostwo, łotrostwo, mistrzostwo, ojcostwo, plugastwo, szefostwo, tchórzostwo, wodzostwo, jestestwo, królestwo, lenistwo, myślistwo, obrzydlistwo.
Należą tu również nazwy małżeństw, np.
Andrzejostwo, Henrykostwo, Janostwo, Piotrostwo;
doktorostwo, inżynierostwo, wujostwo.
 
 
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego
404 Not Found

Not Found

The requested URL /floater/see/24 was not found on this server.

Additionally, a 404 Not Found error was encountered while trying to use an ErrorDocument to handle the request.