język

Wielki słownik ortograficzny PWN

język -ka, -kiem; -ki, -ków (skrót: jęz.): język polski (przedmiot szkolny), ale: Język Polski (periodyk), Język Artystyczny ,
Historia języka pol•skiego (tytuł) Historii języka pol•skiego
Rada Języka Pol•skiego Radzie Języka Pol•skiego, Radę Języka Pol•skiego (skrót: RJP)
Towarzystwo Miłoś•ników Języka Polskiego Towarzystwie Miłoś•ników Języka Polskiego (skrót: TMJP)

Słownik języka polskiego PWN

język
1. «ruchliwy narząd położony na dnie jamy ustnej ssaków, płazów, gadów i ptaków, biorący udział w przyjmowaniu pokarmów, ponadto u ludzi jeden z najważniejszych organów mowy»
2. «system znaków dźwiękowych służących do porozumiewania się przez członków danego narodu, społeczeństwa»
3. «sposób porozumiewania się ludzi pewnego środowiska lub zawodu oraz zapisu i przekazywania informacji w jakiejś dziedzinie wiedzy»
4. «sposób formułowania wypowiedzi w mowie lub piśmie, charakterystyczny dla danego człowieka, autora, dzieła, epoki»
5. «utrwalony społecznie zespół znaków dotyczących jakichś działań człowieka lub wyrażających jego emocje oraz każdy układ elementów rzeczywistości, któremu człowiek nadał jakąś treść»
6. «przedmiot, część jakiegoś urządzenia, fragment terenu itp. o wąskim, wydłużonym kształcie»
7. daw. «jeniec schwytany dla powzięcia wiadomości o nieprzyjacielu»

• językowy • jęzor
język bengalski, język bengali «urzędowy język w Bangladeszu»
język afgański «jeden z języków urzędowych w Afganistanie»
język albański «urzędowy język w Albanii»
język amerykański «odmiana języka angielskiego używana w Stanach Zjednoczonych Ameryki»
język angielski «urzędowy język Wielkiej Brytanii, USA, Nowej Zelandii, Australii i kilkunastu państw afrykańskich, jeden z urzędowych języków w Kanadzie, Irlandii i RPA»
język angloamerykański «odmiana języka angielskiego, którym posługują się Amerykanie»
język arabski «urzędowy język w państwach zamieszkanych głównie przez Arabów»
język aramejski «język semicki używany w starożytnej Syrii»
język armeński, ormiański «urzędowy język w Armenii»
język artystyczny «język utworów literackich»
język azerbejdżański «urzędowy język w Azerbejdżanie»
język baskijski «język Basków»
język białoruski «jeden z dwóch języków urzędowych na Białorusi»
język birmański «urzędowy język Birmy»
język bułgarski «urzędowy język w Bułgarii»
język cerkiewny «słowiański język liturgii Kościoła Wschodniego»
język czeski «urzędowy język w Czechach»
język dolnołużycki «język zachodniosłowiański używany przez Łużyczan mieszkających w rejonie Chociebuża»
język duński «urzędowy język w Danii»
język eskimoski «etniczny język Eskimosów»
język estoński «urzędowy język w Estonii»
język ezopowy «sposób formułowania wypowiedzi polegający na utrzymaniu treści moralizujących lub satyrycznych pod osłoną alegorii lub wieloznacznych fabuł»
język fiński «jeden z języków urzędowych w Finlandii»
język flamandzki «jeden z urzędowych języków w Belgii»
język francuski «urzędowy język we Francji, jeden z urzędowych języków w Belgii, Kanadzie, Luksemburgu i Szwajcarii»
język fryzyjski «język z zachodniej grupy języków germańskich, używany m.in. w Holandii»
język górnołużycki «język zachodniosłowiański używany przez Łużyczan mieszkających w rejonie Budziszyna»
język grecki «język używany w starożytności na Półwyspie Bałkańskim i na wybrzeżach Azji Mniejszej»
język hebrajski «urzędowy język w Izraelu»
język hetycki «język, którym mówiono w Azji Mniejszej w II tysiącleciu p.n.e.»
język hiszpański «jeden z języków urzędowych w Hiszpanii oraz w niektórych krajach Ameryki Południowej i Środkowej oraz Afryki»
język holenderski «odmiana języka niderlandzkiego używana w Holandii»
język indonezyjski «oficjalny język mieszkańców Indonezji»
język irlandzki «urzędowy język w Irlandii»
język islandzki «urzędowy język w Islandii»
język japoński «urzędowy język w Japonii»
język kazachski, kazaski «urzędowy język w Kazachstanie»
język koreański «urzędowy język w Korei Północnej i w Korei Południowej»
język laotański «urzędowy język w Laosie»
język literacki «pisana, staranna odmiana języka ogólnego»
język litewski «urzędowy język na Litwie»
język łotewski «urzędowy język na Łotwie»
język macedoński
1. «urzędowy język w Macedonii»
2. «język starożytnej Macedonii»
język martwy «język istniejący tylko w formie pisanej, niebędący w użyciu»
język maszynowy «język programowania, w którym stosuje się wyłącznie rozkazy objęte listą rozkazów komputera»
język migowy «system znaków umownych, wykonywanych przy użyciu gestów i mimiki, służących głuchym i głuchoniemym do porozumiewania się»
język mołdawski «język urzędowy w Mołdawii»
język naturalny «język będący wytworem historycznego rozwoju, w przeciwieństwie do języków sztucznych»
język naukowy «język charakteryzujący się występowaniem słownictwa specjalistycznego i ścisłością sformułowań»
język niemiecki «urzędowy język w Niemczech i w Austrii, jeden z języków urzędowych w Belgii, Szwajcarii i Luksemburgu»
język norweski «urzędowy język w Norwegii»
język ogólny «odmiana języka narodowego znana ogółowi społeczeństwa»
język perski «urzędowy język w Iranie»
język polski «urzędowy język w Polsce»
język portugalski «urzędowy język Portugalii, Brazylii i byłych kolonii portugalskich w Afryce»
język potoczny «wariant języka używany w codziennych sytuacjach życiowych»
język praindoeuropejski «hipotetyczny, rekonstruowany język, z którego wywodzą się języki europejskie»
język prasłowiański «rekonstruowany język pierwotnych Słowian»
język programowania «system znaków przystosowany do pisania programów dla komputerów cyfrowych»
język retoromański, retycki «język, którym posługuje się ludność zamieszkująca Alpy na pograniczu Włoch i Szwajcarii»
język retoryczny «odmiana języka stosowana w publicznych przemówieniach»
język rosyjski «urzędowy język w Rosji»
język rumowiskowy «różnorodny materiał zwietrzelinowy, osuwający się po stoku i stromym dnie doliny»
język słowacki «urzędowy język w Słowacji»
język słoweński «urzędowy język w Słowenii»
język spustowy «w ręcznej broni palnej: część mechanizmu spustowego, na którą strzelec naciska palcem»
język staro-cerkiewno-słowiański, starocerkiewny, starosłowiański «najstarszy literacki język słowiański»
język sztuczny
1. «język pomocniczy, funkcjonujący często jako język międzynarodowy, np. esperanto, wolapik»
2. «język specjalistyczny, np. język matematyki, logiki formalnej»
język szwedzki «urzędowy język w Szwecji, jeden z dwóch języków urzędowych w Finlandii»
język tatarski «etniczny język Tatarów»
język tocharski «język używany do VIII w. n.e. w Azji Środkowej»
język turecki «urzędowy język w Turcji»
język ukraiński «urzędowy język na Ukrainie»
język urzędowy, kancelaryjny «język właściwy przekazom związanym z działalnością instytucji administracyjnych, prawnych»
język wewnętrzny «język zrozumiały dla procesora komputera»
język węgierski «urzędowy język na Węgrzech»
język wietnamski «urzędowy język w Wietnamie»
język włoski «urzędowy język we Włoszech; też: jeden z urzędowych języków w Szwajcarii»
obłożony język «język pokryty nalotem, będącym objawem choroby»
żywy język «język używany współcześnie»
języki kentumowe, języki kentum «grupa języków indoeuropejskich, w których hipotetyczne praindoeuropejskie k miękkie utożsamiło się z k twardym i nie podlegało innym zmianom artykulacyjnym»
języki satemowe, języki satem «grupa języków indoeuropejskich, w których hipotetyczne praindoeuropejskie k miękkie ulegało uszczelinowieniu i przesunęło swoją artykulację do przodu, przechodząc w s, ś, sz»
bierna znajomość języka «brak umiejętności posługiwania się językiem obcym w mowie»
czynna znajomość języka «umiejętność posługiwania się językiem obcym w mowie i w piśmie»
funkcja ekspresywna, emotywna języka, mowy, wypowiedzi itp. jęz. «funkcja języka polegająca na ujawnianiu poprzez użycie określonych środków językowych pewnych cech mówiącego»
funkcja fatyczna języka, mowy, wypowiedzi itp. jęz. «funkcja języka służąca podtrzymaniu kontaktu, nie zaś wymianie informacji»
funkcja impresywna języka, mowy, wypowiedzi itp. jęz. «funkcja języka polegająca na oddziaływaniu na wolę i zachowanie rozmówcy za pomocą skierowanych do niego znaków językowych»
funkcja komunikatywna języka jęz. «funkcja języka polegająca na tym, że za pomocą przekazywanego tekstu nadawca porozumiewa się z odbiorcą»
funkcja poetycka języka, mowy, wypowiedzi itp. jęz. «funkcja języka polegająca na zwracaniu uwagi odbiorcy na same znaki językowe»
języki afroazjatyckie, chamito-semickie «rodzina języków używanych w Afryce Północnej»
języki aglutynacyjne «języki, w których stosunki gramatyczne w zdaniu oznaczone są w formach wyrazów za pomocą afiksów, z których każdy ma tylko jedną funkcję w danym połączeniu»
języki alternacyjne «języki, w których stosunki gramatyczne w zdaniu są tworzone przez wymieniające się samogłoski, zaś spółgłoski są elementem stałym i nadają wyrazom znaczenie»
języki analityczne, amorficzne, izolujące, pozycyjne «języki, które w przeciwieństwie do języków syntetycznych wyrażają funkcje gramatyczne za pomocą luźnych morfemów w postaci np. przyimków, elementów przysłówkowych, zaimkowych oraz słów posiłkowych, np. fr. vin; du vin wobec pol. wino; wina»
języki anatolijskie «grupa języków indoeuropejskich w Azji Mniejszej używanych od II tysiąclecia p.n.e. do początku naszej ery»
języki bałtyckie «grupa języków indoeuropejskich obejmująca język litewski, łotewski oraz wymarłe języki Prusów, Jaćwingów i Kurów»
języki bantu «grupa języków afrykańskich, którymi posługują się ludy Bantu»
języki celtyckie «zachodnia gałąź języków indoeuropejskich»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

język kaszubski
8.01.2007
Czy język kaszubski jest dialektem, czy oddzielnym językiem? Docierają do mnie sprzeczne informacje na ten temat. Proszę o rozstrzygnięcie.
język internautów
7.11.2005
Jak należy rozumieć poszczególne odmiany języka internautów?
- język czatów,
- język poczty elektronicznej,
- język stron WWW.
Język a społeczeństwo
16.04.2019
Mówi się, że ludzie kształtują język. Niektóre narody są bardziej otwarte, a inne powściągliwsze i często wynika to z języka, którym się posługują (w języku angielskim nie używa się zbyt często form Pan/Pani, z kolei w koreańskim mamy całą paletę honorykatywności i zasad zwracania się do osób postawionych wyżej w hierarchii). Stąd moje pytanie: Czy to ludzie kształtują język, czy język kształtuje ludzi?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... Tomasza Manna Wyznania hochsztaplera Feliksa Krulla i przełożył ją na język polski wprost genialnie.
    Do Krakowa przybył ze Lwowa i miał...
  • ... niedawnym powstaniu, nikt wszakże nie wypomni Wieszczowi "lojalki" (mówiąc dzisiejszym językiem), którą wraz z innymi filomatami podpisał w 1824 roku w...
  • ... mówiąc tak w cudzysłowiu oczywiście, prowincja mówi bardzo specyficznym swoim językiem. Pani zwróci uwagę, że odnośnie czasowników, wypowiadając czasowniki czy przysłówki...

Encyklopedia PWN

zespół środków pierwotnie głosowych, wtórnie także innych (jak pismo czy różnego rodzaju sygnalizacje), służących ludziom do porozumiewania się.
anat. narząd zbudowany z mięśni pokrytych błoną śluzową, umieszczony na dnie jamy gębowej kręgowców;
inform. sformalizowany system notacyjny wyrażania informacji.
język polskich zbiorowości etnicznych zamieszkujących poza granicami kraju;
języki związane z prawem, będące odmianą i specjalizacją naturalnego języka potocznego stanowiącego ich wspólne źródło.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego