• Czy wiesz, że...
    BLONDYNKA
    W łączliwości wyrazowej odzwierciedlają się stereotypy utrwalone w kulturze. Za pomocą wyszukiwarki naszego Korpusu lub wyszukiwarki Narodowego Korpusu Języka Polskiego, dostępnych w
    internecie, można znaleźć np. typowe konteksty słowa blondynka. Wśród najczęstszych przymiotników, które mu towarzyszą, są: długowłosa, długonoga, wysoka, niebieskooka, drobna, filigranowa, szczupła, atrakcyjna, ładna, piękna, przystojna, seksowna, zgrabna i do wyboru – naturalna lub farbowana oraz jasna (a nawet platynowa) lub ciemna. Do tego młoda i głupia (czy jest tu związek przyczynowy?), a na koniec – typowa. Jaka jest typowa (stereotypowa) blondynka? Właśnie taka, jak widać.
    Mirosław Bańko
     
  • Łatwo pomylić
    KARABELA, PARABELKA
    Karabela nie jest rodzajem karabinu i w ogóle nie służy do strzelania, inaczej niż
    parabellum, niemiecki pistolet ośmiostrzałowy, potocznie nazywany parabelką. Karabela to zakrzywiona szabla, element stroju paradnego polskiej szlachty, nazwana tak od nazwiska tureckiego posła, który na początku XVI wieku pierwszy w Polsce wystąpił na dworze królewskim z szablą tego typu. Parabellum natomiast to zapożyczenie z niemieckiego, a pośrednio z łaciny (para bellum ‛przygotowuj wojnę’). W scenie z Pana Tadeusza: „Nad murawą czerwone połyskają buty,/ Bije blask z karabeli, świeci się pas suty” – uczestnicy poloneza nie tańczyli więc z bronią palną.
    Mirosław Bańko
     
  • To ciekawe
    CHOĆ
    „Choć ubogo, ale chędogo” – mówi przysłowie, dobrze
    ilustrujące znaczenie spójnika choć i jego skłonność do współwystępowania z synonimicznym spójnikiem ale. Tę samą treść każde z wymienionych słów mogłoby wyrażać z osobna, por. „Choć ubogo, chędogo” albo „Ubogo, ale chędogo”. Użycie dwóch spójników o tej samej funkcji zwiększa jednak efekt retoryczny i nie jest zabiegiem odosobnionym, por. zdania przyczynowe typu „Ponieważ się boi, więc nic nie mówi”, gdzie też jeden z dwóch spójników ponieważ i więc jest w zasadzie zbyteczny.
    Mirosław Bańko
     
Słowo dnia: uprzedzić

Zagraj z nami!

Chcesz sprawdzić swoją znajomość języka?

Zagraj teraz

Zasady pisowni

27.3. [139] Gdy występujące w zdaniu dwa wyrazy z cząstką pół służą określeniu jednego pojęcia
Wyraz pół piszemy rozdzielnie, gdy występujące w zdaniu dwa wyrazy z cząstką pół służą określeniu jednego pojęcia, czyli nazwaniu jednego procesu, stanu, cechy, np.
pół zabawa, pół nauka — to nie dwie czynności (półzabawa i półnauka), lecz jednocześnie zabawa i nauka — jeden proces składający się z elementów zabawy i elementów nauki;
pół spał, pół czuwał to nie określenie dwu różnych stanów (półspał i półczuwał), ale jednego, polegającego na tym, że ktoś w połowie spał, a w połowie czuwał;
pół kpiąco, pół poważnie — to nie dwie odrębne cechy (półkpiąco i półpoważnie), lecz jedna, oznaczająca, że ktoś w połowie mówił z kpiną, a w połowie z powagą;
pół fantastyczny, pół realistyczny — to nie dwie odrębne cechy (półfantastyczny i półrealistyczny), ale jedna, oznaczająca, że coś jest jednocześnie fantastyczne i realistyczne, np sen.
 
 
... >>

Zmieniają się czasy,
zmieniają się słowa

Zobacz w Wielkim słowniku W. Doroszewskiego brzechun, słowo którego już nie ma w użyciu.
Więcej słów
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego