było nie było

Zasady pisowni i interpunkcji

[163] 44.1. Po nieosobowych formach czasownika
V. Pisownia łączna lub rozdzielna
[182] 46.13. Przed przymiotnikami i imiesłowami przymiotnikowymi
[363] 90.A.2. Wyrazy wprowadzające zdanie podrzędne
[164] 44.2. Po rzeczownikach, przymiotnikach, imiesłowach przymiotnikowych, przysłówkach, liczebnikach, zaimkach innych niż przysłowne
[180] 46.11. Przed rzeczownikami
[170] 46.1. Przed czasownikami
[172] 46.3. Przed imiesłowami przysłówkowymi zakończonymi na -ąc i -łszy, -wszy oraz formami nieosobowymi zakończonymi na -no, -to
[169] 45.4. Z przysłówkami utworzonymi od przymiotników
[157] 42. Pisownia końcówek -(e)m, -(e)ś, -(e)śmy, -(e)ście
[176] 46.7. Przed partykułami byle, lada
[194] 53.6. Przed końcówkami -(e)m, -(e)ś, -(e)śmy, -(e)ście
[213] 55.9. Skróty składające się z pierwszej i ostatniej litery wyrazu skracanego
[192] 53.4. W przeciwstawieniach logicznych, w których człon drugi jest pisany wielką literą
[378] 90.G.3. Przecinek przed spójnikami powtórzonymi, pełniącymi identyczną funkcję
94. Pytajnik
[131] 20.32. Skrótowce używane w znaczeniu nazw pospolitych, a nie jako jednostkowe nazwy
[165] 44.3. Cząstki bym, byś, by, byśmy, byście jako połączenie spójnika by (...)
[8] 3.2. Końcówka -ą w wybranych formach deklinacyjnych
[84] 18.27. Nazwy indywidualne (jednostkowe) urzędów, władz (...)
[365] 90.B.2. Połączenia przysłówków, zaimków lub wyrażeń przyimkowych ze spójnikami
[93] 18.36. Skrócone nazwy instytucji i ich działów

Porady językowe

Nie było trzydzieściorga pięciorga uczniów
12.01.2015
„Nie było trzydziestu pięciu uczniów” czy „Nie było trzydzieścioro pięcioro uczniów”. Ta pierwsza forma wydaje się lepsza choćby z tego powodu, że łatwiej ją wymówić. Wymowa jeszcze się skomplikuje, jeśli odmienimy to przez przypadki.
Byłem wczoraj u Pana, ale go nie było
6.10.2011
Witam,
jestem właśnie na etapie przypominania sobie opowiadań o Sherlocku Holmesie i spotykam się tam często ze zdaniami w stylu: „Byłem wczoraj u Pana, ale go nie było” albo „Wychodząc od Pana, widziałem jego córkę”. Czy takie zdania są poprawne? Czy może po prostu kiedyś się tak mówiło, a z czasem to ewoluowało? Dzisiaj powiedzielibyśmy pewnie: „Byłem wczoraj u Pana, ale Pana nie było” i „Wychodząc od Pana, widziałem Pana córkę”.
Pozdrawiam,
Bartosz Piec
Nie ma, nie było, nie będzie.
4.09.2018
Dlaczego mówi się nie ma jako przeciwieństwo jest, istnieje? Przecież mieć to zupełnie inny czasownik.

Ciekawostki

Mówimy „Co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr”, mając na myśli to, że komuś, kto poprawił swoje postępowanie, nie można ciągle pamiętać dawnych win.
Mówimy „Wstąpił do piekieł, po drodze mu było”, jeśli ktoś poszedł gdzieś drogą okrężną, mimo, że nie było to konieczne.
Mówimy „Nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło”, mając na myśli to, że każda sytuacja, nawet niekorzystna, może obrócić się na naszą korzyść.
Mówimy „Nikt nie jest prorokiem we własnym kraju”, mając na myśli to, że łatwiej zdobyć uznanie u obcych niż wśród rodaków.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... di Tworki, i dla siebie, i dla innych, bo jak by nie było tam przewodzi temu statku naszemu całemu. No tam troszeczkę z...
  • ... są zemdlałe i nie ma miejsca na ciele moim, gdzie by nie było ran. Dotknij mnie, tak jak dotknąłeś swego Syna – a...
  • ... zwierza
    880
    Wzeszły z głębiny, z bulgotu metanów.
    Niematerialny nie
    jestem, nie będę.
    Tak niecielesne nie dla mnie spojrzenie.
    Mój odór wspólny, mój...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego