złoty

Wielki słownik ortograficzny PWN

złoty; złoci: złota moneta, złoty wiek, ale: Złote Wybrzeże, Góry Złote, Przylądek Złoty ,
złoty (polska jedn. monet.; skrót: zł) -tego, -tym; -te, -tych
czerwono-złoty (czerwony i złoty)
miedziano-złoty (z miedzi i złota)
różowo-złoty (różowy i złoty)
rubinowo-złoty (rubinowy i złoty)
srebr•no-złoty (srebrny i złoty)
Złoty Glob (nagroda) Złotego Globu, Złotym Globie
Złoty Niedź•wiedź (nagroda) Złotego Niedźwiedzia
złoty pol•ski złotego pol•skiego, złotym pol•skim; złote pol•skie, złotych pol•skich
Złoty Potok (miejscowość) Złotego Potoku, Złotym Potoku; przym.: złotopotocki
Złoty Róg (zatoka) Złotego Rogu, Złotym Rogu
Złoty Stok (miejscowość) Złotego Stoku, Złotym Stokiem; przym.: złotostocki
Złota (miejscowość) -otej, -otą; przym.: złocki
Złota Pal•ma (nagroda) Złotej Pal•mie, Złotą Pal•mę
Złota Ryba (gwiazdozbiór) Złotej Rybie, Złotą Rybę
Złote Góry (pasmo w Sudetach) Złotych Gór, ale: obiecywać złote góry (fraz.)
Złote Piaski (miejscowość w Bułgarii) Złotych Piasków

Słownik języka polskiego PWN

jaź złoty «ozdobna odmiana jazia»
podział złoty, harmoniczny mat. «podział na dwie nierówne części, gdy całość tak się ma do większej części jak większa część do mniejszej»
złoty I «jednostka monetarna w Polsce»
• złotowy
złoty II
1. «zrobiony ze złota lub pozłacany»
2. «mający barwę złota»
3. «najlepszy w swoim rodzaju»

• złoto • złociutki
złoty cielec «według Biblii: złoty posąg bóstwa, czczony przez Izraelitów jako święte zwierzę»
złoty dewizowy «w PRL: jednostka rozrachunkowa stosowana w handlu zagranicznym»
złoty medal «medal przyznawany za pierwsze miejsce w zawodach sportowych, w konkursie, na wystawie»
złoty medalista «zdobywca złotego medalu»
złoty polski
1. zob. I złoty.
2. «polska jednostka pieniężna używana od XV do XIX w.»
złoty reński
1. «dawna jednostka monetarna w krajach niemieckich»
2. «dawna jednostka monetarna Austrii i Węgier»
parytet złota «zawartość czystego złota w jednostce monetarnej»
złota księga
1. «księga, w której upamiętnia się ważne fakty i nazwiska osób zasłużonych dla jakiejś zbiorowości lub instytucji»
2. «ozdobnie wydany zbiór najważniejszych utworów danego gatunku, jakiejś epoki literackiej itp.»
złota płyta «płyta, której sprzedaż przekroczyła 100 tysięcy egzemplarzy; też: nagroda dla artysty lub zespołu, którego płyta rozeszła się w takim nakładzie»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Złoty Kubek i Złoty Ananas
5.09.2013
Dzień dobry,
chciałabym się dowiedzieć, czy forma zagrać o Złoty Ananas jest poprawna. Mówi się wygrać Złotego Lwa, ale czy gdyby nagroda nazywała się Złoty Kubek, mówiłoby się grać o Złotego Kubka?
Pozdrawiam
MS
Złoty Pokój
9.01.2002
Właściciel dużego domu nadał nazwy niektórym pokojom. Jak powinno się je pisać: Złoty pokój, Złoty Pokój, złoty pokój czy "Złoty pokój" (pierwszy cudzysłów oczywiście dolny, ale komputer nie chce tego zrobić)?

Będę wdzięczna za pomoc,
Katarzyna Łopaciuk
Złoty Glob
24.10.2017
Chciałbym zapytać o odmianę nazwy nagrody Złoty Glob. Czy poprawną formą będzie: Aktor X otrzymał Złotego Globa? Czy może: Aktor X otrzymał Złoty Glob? Różnie jest to pisane.
Dziękuję za pomoc i pozdrawiam.

Ciekawostki

Złoty cielec.
Czyli: bogactwo jako cel ostateczny, przedmiot kultu. Ze złotych nausznic Żydzi odlali posąg byczka, by mu hołdy składać. Oburzony tym Mojżesz kazał zgładzić 23000 mężów.
Gorączka złota
Czyli: pogoń za bogactwem. Kiedy bardzo czegoś chcemy, ogarnia nas stan niemal chorobowy; zresztą kiedy się czegoś obawiamy, też (stąd Reisefieber). W Klondike, stolicy Alaski, wszyscy byli opanowani przez epidemię poszukiwania złotodajnych terenów, nawet bezradni poczciwcy jak ten grany przez Chaplina w filmie pod tym tytułem. Dziś ta gorączka jest mniej widoczna, a poszukiwacze zysków raczej widziani są jako zimni kalkulatorzy.
Jerzy Bralczyk
Złota rączka
Czyli: ktoś, kto wszystko potrafi naprawić; talent techniczny. Przymiotnik złoty tworzy pochwały. Czasem odnosi się do człowieka lub jego części. Złoty człowiek jest dobry, ma złote serce i wszystko jak złoto.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... opowiem, kolorowe szkiełka, kilka płomyków
    świec, pigułki na porost włosów,
    złote kluczyki
    oraz rozmaite inne osobliwości pana Kleksa.

    Kieszenie spodni są...
  • ... o.



    Ile kosztowałaby nowa ustawa aborcyjna

    Obietnice za 2 miliardy
    złotych

    Obrońcy życia nie zdołali zablokować w Komisji Ustawodawczej projektu nowej...
  • ... Odprowadził go aż pod dom i tam mu dał dziesięć złotych. - A gdybyś potrzebował, to przyjdź do mnie do budy. Głupstwo...

Encyklopedia PWN

złoty, złoty polski, zł:
Złoty Lajkonik, 1997–2001 Złoty Krakowski Lajkonik,
gł. nagroda w edycji krajowej Międzynar. i Ogólnopol. Festiwalu Filmów Dokumentalnych i Krótkometrażowych w Krakowie (od 2001 Krak. Festiwal Film.), przyznawana od 1964;
Złoty Smok, 1964–65 Złoty Smok Wawelski,
gł. nagroda w międzynar. edycji Międzynar. i Ogólnopol. Festiwalu Filmów Dokumentalnych i Krótkometrażowych (od 2001 Krak. Festiwal Film.), przyznawana od 1964;
rzem. artyst. odmiana haftu wypukłego, → haft.
bot. roślina krzewiasta, → forsycja, także → złotokap.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego