grać

Wielki słownik ortograficzny PWN

grać -am, -ają
gra grze, grę; gier
Gram: Hans Christian Gram, Han•sa Christiana Grama, o Han•sie Christianie Gramie: bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne
gram -ma, -mie; -my, -mów (skrót: g)
gram. (= gramatyka, gramatyczny)
grana -nie, -nę
grań grani; granie
gram-siła gram-sile, gram-siłę (skrót: G)
gra-zabawa grze-zabawie, grę-zabawę; gier-zabaw

Słownik języka polskiego PWN

grać
1. «brać udział w grach towarzyskich, sportowych lub hazardowych»
2. «odtwarzać rolę w teatrze lub w filmie»
3. «wykonywać utwory muzyczne na instrumentach»
4. «o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięki»
5. «dążyć do osiągnięcia własnych celów, rywalizując z kimś»
6. «mienić się, migotać, drgać»
7. «o uczuciach, stanach psychicznych: żywo uzewnętrzniać się»
8. «być w porządku, właściwie funkcjonować»
9. «o częściach jednej całości: pasować do siebie»
10. «dawać przedstawienie, wyświetlać film»
11. «stwarzać pozory»
12. «o głuszcach, cietrzewiach: wydawać charakterystyczny głos w czasie toków lub podczas ciągu»
13. «o psach myśliwskich: szczekać głośno i zaciekle podczas pogoni za zwierzyną»
gra
1. «zabawa towarzyska prowadzona według pewnych zasad»
2. «przedmioty służące do grania»
3. «rozgrywka prowadzona między zawodnikami lub zespołami według zasad określonych regulaminem danej dyscypliny; też: sposób zagrania»
4. «odtwarzanie roli na scenie lub w filmie»
5. «wykonywanie melodii na instrumencie muzycznym»
6. «rywalizacja dwóch konkurujących ze sobą osób lub grup»
7. «postępowanie polegające na stwarzaniu pozorów»
8. «zmienność postrzeganych wzrokiem szczegółów tworzących harmonijną całość»
9. «w dziele artystycznym: konfrontacja kilku różnych poetyk, konwencji, sposobów przedstawienia»
10. «wydawanie charakterystycznego głosu przez samca głuszca, cietrzewia, dropia w czasie toków»
gram «jednostka masy»
• gramowy
-gram «ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z literą, pismem, zapisem, ilustracją»
grana zob. parmezan.
grań
1. «ostry, skalisty grzbiet górski z krawędzią, w której zbiegają się strome stoki»
2. «ostro zarysowana linia zetknięcia się dwóch ścian»

• graniowy
gra komputerowa «gra rozgrywana na ekranie monitora; też: program komputerowy umożliwiający tę grę»
Gram-dodatni «o bakteriach: dający się barwić za pomocą fioletu krystalicznego i jodu»
gram-siła «dawna jednostka siły»
Gram-ujemny «o bakteriach: niedający się barwić za pomocą fioletu krystalicznego i jodu»
gra twarzy «zmiany wyrazu twarzy»
gra w ciemno «gra w karty bez odkrywania kart»
szafa grająca «urządzenie podobne z wyglądu do szafy, odtwarzające wybraną melodię po wrzuceniu monety»
wolna gra rynkowa «zachowanie się podmiotów gospodarczych na rynku umożliwiającym pełną konkurencję»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

gra

Porady językowe

grać do swojej bramki
17.05.2012
Czy poprawne jest wyrażenie grać do swojej bramki i co ono oznacza?
grać i rywalizować
12.10.2010
Na co dzień można usłyszeć bądź przeczytać o tym, że drużyna X gra z drużyną Y. Z tego, co wiem, to gra się przeciwko sobie, czyli zespół X gra przeciwko zespołowi Y. Interesuje mnie jednak kwestia tego, czy poprawnym jest mówienie, że ktoś rywalizuje z kimś. Czy można rywalizować ze sobą, czy tylko można rywalizować przeciwko sobie?
sztos, grać do kotleta
11.04.2005
Proszę o wyjaśnienie słowa sztos oraz związku frazeologicznego grać do kotleta.

Ciekawostki

Gra niewarta świeczki
Czyli: sprawa nieopłacalna, niewarta starań. Częściej chyba spotykana jest taka gra niż jej przeciwieństwo, czyli gra warta świeczki. Bo istotnie: czy wartość świeczki stanowi o rzeczywistej wartości gry?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... pozorów, udawania, pozowania, tokowania, rywalizacji. Grają swe role dla niej, grają wobec siebie. Nienawidzą o sobie prawdy prostej, pierwotnej, podstawowej... Sprzeciwiają...
  • ... On grał nam... - zakaszlała
    i po chwili dokończyła zmienionym głosem -
    grał
    nam na koniec Marzenie. Jest piękne, naprawdę. Szkoda, że
    nie...
  • ... w wiersz autora Do Fryderyka Augusta … z przyczyny zakazu grania tragedii pod tytułem „Gliński" w roku 1809 – udała...

Encyklopedia PWN

mat. mat. model sytuacji konfliktowej; → gier teoria.
gram
[gr. grámma ‘drobna miara wagi’],
g,
jednostka masy;
grana
[wł.],
ser twardy, → parmezan.
bot. struktury występujące w chloroplastach, zawierające chlorofil;
ros. czasopismo lit. i społ.-polit., wyd. od 1946 we Frankfurcie n. Menem;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego