jeden

Wielki słownik ortograficzny PWN

jeden -dnego
czter•dzieści jeden czter•dziestu jeden
dwa•dzieścia jeden dwu•dziestu jeden
Dwa Plus Jeden (zespół muz.) ndm
dziewięć•dziesiąt jeden dziewięć•dziesięciu jeden
nie jeden (ale wielu)
osiem•dziesiąt jeden osiem•dziesięciu jeden
pięć•dziesiąt jeden pięć•dziesięciu jeden
siedem•dziesiąt jeden siedem•dziesięciu jeden
sto dwa•dzieścia jeden stu dwu•dziestu jeden
sześć•dziesiąt jeden sześć•dziesięciu jeden
trzy•dzieści jeden trzy•dziestu jeden
tysiąc sto jeden tysiąca stu jeden
jedna -nej, -ną
jedno -nego, -nym
jedni, jedne (pewni, jacyś)
jedna czwarta jednej czwartej, jedną czwartą
jedna druga jednej drugiej, jedną drugą
jedna dziesiąta jednej dziesiątej, jedną dziesiątą
jedna piąta jednej piątej, jedną piątą
jedna trzecia jednej trzeciej, jedną trzecią

Słownik języka polskiego PWN

formuła pierwsza, formuła jeden «klasa najszybszych samochodów wyścigowych»
jeden I «liczebnik główny oznaczający liczbę jeden»
jeden II
1. «pierwszy, rozpoczynający ciąg, serię, kolejność»
2. «sam, jedyny»
3. «ten sam»
4. «tworzący całość»
jeden III «pewien, bliżej nieokreślony»
jeden IV «o działającej w pojedynkę osobie»
jeden V pot. «kieliszek wódki»
jedno
1. «tylko to»
2. «całość»
3. «to samo»
jedno-
1. «pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na jednostkowość tego, co nazywa druga część złożenia»
2. «pierwszy człon wyrazów złożonych podkreślający jednolity charakter czegoś lub tożsamość z czymś, co nazywa druga część złożenia»
teatr jednego aktora «inscenizacja utworu dramatycznego wykonywana przez jednego aktora»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

jeden
26.02.2002
Szanowni Państwo,
Proszę o pomoc w ocenie poprawności liczebnika w następującym zdaniach: "Zachwycał sie dwudziestoma jeden obrazami", "Wylądował samolot z dwustu pięćdziesięciu jeden osobami" na pokładzie.
Danuta
jeden z...
15.01.2007
Jeśli w filmie (książce) grupę głównych bohaterów stanowi kobieta i kilku mężczyzn, to jak powiedzieć o kobiecie:
- jeden z bohaterów;
- jedna z bohaterek;
- jedna z bohaterów?
Pierwsze sformułowanie sugeruje, że chodzi o mężczyznę, w drugim zgrzyta liczba mnoga bohaterek (bo jest tylko jedna), wreszcie w trzecim pojawia się co najmniej nietypowa, o ile wręcz nie niepoprawna jedna bohater. Jak wybrnąć z tej sytuacji, nie rezygnując z konstrukcji 1 z...?
jeden punkt
20.04.2011
Czy nie wystarczy powiedzieć punkt zamiast jeden punkt? Chodzi mi o np. takie zdanie: „Zabrakło mi jednego punktu, by zaliczyć ten test”.

Ciekawostki

Mówimy „Jeden do Sasa, drugi do lasa” o sytuacji, w której jakieś rzeczy lub osoby bardzo się różnią i nie pasują do siebie.
Mówimy „Co dwie głowy, to nie jedna” , mając na myśli to, że razem z kimś łatwiej znaleźć rozwiązanie jakiegoś problemu niż samemu.
Mówimy „Jedna jaskółka nie czyni wiosny”, mając na myśli to, że jeden przypadek pojawienia się czegoś nowego i oczekiwanego to za mało.
Mówimy „Siła złego na jednego”, jeśli kogoś spotykają same nieszczęścia lub niepowodzenia.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... innego przestępcy, Andrzeja Zielińskiego pseudonim "Słowik". Taką informację podał wczoraj jeden z dzienników.
    Według Lecha Wałęsy, jego były prawnik kancelarii prezydenckiej...
  • ... koncertów (ponad 170!!) w całym kraju i Grammatik zyskał status jednej z największych gwiazd polskiej muzyki miejskiej. Noon, poruszający się w...
  • ... którym znajduje się kwatera główna palestyńskiego przywódcy, pozostawiając mu tylko jedno piętro. Odcięli mu dopływ prądu i przerwali linie telefoniczne.
    (PAP...

Encyklopedia PWN

mat. pierwsza nieprzeliczalna liczba kardynalna, moc zbioru wszystkich dobrych porządków na zbiorze wszystkich liczb naturalnych.
trio wokalno-instrumentalne, zał. 1970: E. Dmoch, J. Kruk, A. Rybiński (później A. Krzysztofik, C. Szlązak);
kwartalnik społ.-polit., wyd. 1986–89 w Warszawie;
serial polski z 1971, reżyseria: S. Jędryka, scenariusz: A. Bahdaj (na podstawie własnej książki).
kanał autorski Wizji TV, nadawany od 1998 przez 22 godziny dziennie, do IX 1999 północna Wizja 1;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego